Montesquieu Institute: from science to society

Wat willen de Nederlandse politieke partijen met Europa?

GroenLinks heeft een ‘toekomstbestendig sociaal Europa’ voor ogen. De partij vindt dat er bindende Europese afspraken moeten worden gemaakt over verhoging van de arbeidsparticipatie van vrouwen, ouderen, etnische minderheden, mensen met een handicap of chronische ziekte en niet-studerende jongeren, over het onder curatele stellen van landen die door falend beleid de stabiliteit van de euro in gevaar brengen en over een doorlopend programma voor armoedebestrijding, waarvan allereerst de armsten in alle EU-lidstaten profijt hebben. Ook moeten bindende regels worden opgesteld om barrières voor werken, wonen en studeren in een ander EU-land weg te nemen, een gezamenlijk beleid voor arbeidsmigratie te voeren en redelijke eisen bij aanbestedingen door overheden te stellen, opdat ook kleinere bedrijven een eerlijke kans krijgen om overheidsopdrachten uit te voeren. De Nederlandse regering moet zich inzetten voor Europese coördinatie van de belasting op bedrijfswinsten, om belastingconcurrentie tegen te gaan.

GroenLinks wil dat op Europees niveau een groter deel van de EU-begroting wordt besteed aan onderwijs, onderzoek en ontwikkeling. Daarnaast vindt de partij dat voor alle studerenden een Erasmusbeurs beschikbaar moet komen die de meerkosten van een studiejaar aan een buitenlandse onderwijsinstelling dekt, dat de resultaten van publiek gefinancierd onderzoek gratis toegankelijk moeten worden en dat het midden- en kleinbedrijf makkelijker mee moet kunnen dingen naar onderzoeks- en ontwikkelingsgelden. Nederland moet zich inspannen voor een ‘krachtig’ Europees toezicht op de financiële markten. Binnen de EU moet een heffing op financiële transacties komen die speculatieve handel tegengaat en markten stabiliseert.

Het Europese stelsel van handel in emissierechten moet naar de mening van GroenLinks worden verbeterd, wat neerkomt op het veilen van alle emissierechten in plaats van gratis weggeven en het hanteren van een minimumprijs per ton broeikasgas die innovatie stimuleert. Er moet een milieubelasting op de uitstoot van broeikasgassen worden ingevoerd in sectoren die niet onder de Europese emissiehandel vallen. Deze belasting moet ondernemers stimuleren in groene innovatie te investeren. Gekozen wordt voor aardgas, de minst vervuilende fossiele brandstof, zolang de overgang naar een duurzame energievoorziening nog niet is voltooid. Een gemeenschappelijke energiepolitiek moet de Europese gasvoorziening zekerstellen.

Nederland moet zich inzetten voor bindende Europese duurzaamheidseisen voor alle vormen van bio-energie. Bij biobrandstoffen worden de effecten op het landgebruik meegewogen, zodat de teelt ervan niet ten koste gaat van natuur, voedselvoorziening en inheemse volkeren. In Europees verband wordt bepleit dat plantaardige producten uit de biologische landbouw worden vrijgesteld van btw. Een ingrijpende herziening van het EU-landbouwbeleid is nodig, waarbij mondiale en regionale voedselzekerheid, bescherming van natuurlijke hulpbronnen, eerlijke handel met ontwikkelingslanden en een redelijk inkomen voor boeren voorop staan. ‘Exportsubsidies worden onmiddellijk afgeschaft en structurele overschotten worden tegengegaan.’ Op Europees niveau worden ook biologische en diervriendelijke landbouw ‘krachtig’ bevorderd.

GroenLinks is voorstander van een stapsgewijze invoering van het ‘nee tenzij’-principe in het Europese visserijbeleid, wat inhoudt dat commerciële vangst alleen nog wordt toegestaan als het ecosysteem gezond is en uitsluitend de natuurlijke aanwas aan vis wordt weggevangen. Dierenrechten worden behalve in de Grondwet en ook in een bindend Europees handvest opgenomen. Er komt een verbod op het houden van nertsen en andere pelsdieren ter verkrijging van hun pels. In Europees verband wordt gestreefd naar een volledig verbod op handel in en import van bontproducten. Daarnaast moet Nederland zich inzetten voor een Europees (import)verbod op zeer dieronvriendelijke producten zoals foie gras.

GroenLinks wil bedrijven stimuleren om warmte, water en restproducten uit te wisselen voor hergebruik. Strenge Europese voorschriften voor producten en productieprocessen die tot een zuinig gebruik van energie, water en grondstoffen aanzetten, moeten daarin voorzien. Om de milieuvoorwaarden voor gezonde natuur te scheppen en de biodiversiteit te vergroten, worden vermesting, verdroging, stikstofuitstoot en slechte waterkwaliteit volgens EU-richtlijnen aangepakt. Nederland moet zich in Europees verband inspannen voor optimaal herstel van de biodiversiteit, door behoud van de EU-natuurrichtlijnen, zoals de vogel- en habitatrichtlijnen, en door bescherming van de Natura 2000-gebieden.

Op klimaatgebied moet Nederland ‘een aanjagende rol’ spelen. Binnen de EU en aan de internationale onderhandelingstafel moet Nederland knokken voor ‘eerlijke en effectieve’ klimaatafspraken, die aansluiten bij de conclusies van de klimaatwetenschap. Binnen de EU moet een

internationaal platform voor groene technologie worden opgericht, waarin onder meer China en India deelnemen. In 2020 moet de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen minstens 30 procent lager zijn dan in 1990. Binnen de EU moet de regering pleiten voor een reductiedoel van min 40 procent in 2020 en tenminste min 90 procent in 2050, alsmede voor een eerlijke lastenverdeling.

In Brussel moet geijverd worden voor ‘de strengst mogelijke milieunormen’ voor voertuigen, waaronder een maximum van 80 gram CO2 per kilometer in 2020 voor nieuwe personenauto’s. Nederland moet internationaal het voortouw nemen voor beter grensoverschrijdend openbaar vervoer, alsmede voor de invoering van een Europese treinplanner met boekingssysteem, ook voor fiets en rolstoel. In EU-verband moet een accijns op zware stookolie worden ingevoerd en moet gezond eten, zoals verse groenten en fruit, vrijgesteld worden van de btw-heffing. Ook moet er binnen de EU een betere etikettering van gentech-producten komen.

Het VN-Vluchtelingenverdrag en internationale mensenrechtenverdragen moeten binnen de EU beter worden nageleefd zodat asielzoekers in heel Europa dezelfde bescherming krijgen en de Dublinverordening moet worden aangepast zodat asielverzoeken eerlijker worden verdeeld over de EU-landen. De verantwoordelijkheid voor toetsing van asielverzoeken ‘mag niet worden afgeschoven op landen buiten de EU.’ Om te bevorderen dat afgewezen asielzoekers terugkeren, sluit Nederland terugkeerovereenkomsten met veilige herkomstlanden, liefst in EU-verband. Uitbreiding van de Europese vredeszone vindt GroenLinks een Nederlands belang. Nederland moet de EU aan haar toetredingsbeloften houden én aan haar toetredingsvoorwaarden. De landen van de Westelijke Balkan en Turkije mogen lid worden als zij aan de voorwaarden van democratie, mensenrechten en non-discriminatie voldoen. Ook IJsland, Noorwegen en Zwitserland mogen desgewenst toetreden, onder dezelfde voorwaarden.

GroenLinks vindt het belangrijk dat een kopgroep van bereidwillige lidstaten, waaronder Nederland, ijvert voor een bundeling van nationale en Europese expertise en middelen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Deze Europese dienst voor ontwikkelingssamenwerking moet nauw samenwerken met de Europese diplomatieke dienst. Europese handelsregels moeten meer kansen bieden voor duurzame ontwikkeling van arme landen. Deze landen moeten meer markttoegang en steun krijgen bij het exporteren van bewerkte producten waar ze beter aan verdienen dan aan ruwe grondstoffen. De Nederlandse regering moet organisaties steunen die zich inzetten voor crisispreventie, vredesopbouw en de bescherming van mensenrechtenactivisten en journalisten. Binnen de EU moet worden gepleit voor versterking van het programma voor de uitzending van getrainde burgers ter ondersteuning van vredes- en verzoeningsprocessen.

Nederland moet bevorderen dat de EU en de eurozone met één stem spreken in de wereld. GroenLinks wil een gemeenschappelijke Europese zetel in de VN-Veiligheidsraad, het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. De ambassades en consulaten van de EU-landen moeten zoveel mogelijk worden samengevoegd binnen de nieuwe Europese diplomatieke dienst.

GroenLinks streeft ook naar minder bestuurlijke drukte en meer democratie in de Europese Unie. De partij wil dit bereiken door het samenvoegen van het voorzitterschap van de Europese Commissie en de Europese Raad tot een EU-president, die door het Europees Parlement wordt gekozen, het verminderen van het aantal eurocommissarissen en het invoeren van grensoverschrijdende kieslijsten voor het Europees Parlement, met lijsttrekkers die strijden om het EU-presidentschap en het houden van ‘Europawijde’ correctieve referenda.

De bewaartijd voor verkeersgegevens van internet- en telefoongebruikers moet worden verkort tot het Europese minimum van een half jaar. Binnen de EU moet de Nederlandse regering zich sterk maken voor de afschaffing van de bewaarplicht. Nederland moet wereldwijd opkomen tegen censuur en zich inzetten voor een Europees verbod op de export van software waarmee het internet gecensureerd en gefilterd kan worden naar landen waar de vrijheid van meningsuiting niet gegarandeerd is. Er moet een bindend handvest van digitale grondrechten te komen, in Nederland en ook binnen de EU.

Huwelijken en geregistreerde partnerschappen tussen partners van gelijk geslacht moeten naar de mening van GroenLinks in alle EU-landen worden erkend. Voor huwelijksmigranten van buiten de EU moet dezelfde inkomenstoets gelden als voor EU-burgers.

Nederland moet zich inspannen om de horizontale richtlijn van de EU tegen discriminatie buiten de arbeidsmarkt goedgekeurd te krijgen.

Contents

  1. De PvdA zet zich in voor een beter Europa in een betere wereld. ‘Wij zullen onze invloed in Den Haag en Brussel aanwenden om Europa socialer, innovatiever en duurzamer te maken.’ Herbezinning op de verdeling van Europees geld is daarom hard nodig. Alle Europese lidstaten moeten de komende jaren hun financiën op orde brengen. De Europese begroting moet daarom ook omlaag. De Nederlandse bijdrage kan kleiner en de Nederlandse nettobetalingspositie dient te verbeteren. De PvdA ziet Europa als de bewaker van de integriteit van financiële instellingen en wil een sterk Europees toezichtsysteem waarin alle toezichthouders en centrale banken ‘echt’ samenwerken. Het stabiliteitspact dient zo te veranderen ‘dat we scherpere sancties kunnen opleggen aan landen die zich niet aan de afspraken houden. Bij de normering dient de schuld- en houdbaarheidspositie ten opzichte van de tekortpositie aan belang te winnen.’ In Europees verband moet een eind worden gemaakt aan fiscale concurrentie waar multinationals van profiteren.Het ‘achterhaalde’ landbouwbeleid moet worden afgebouwd, vindt de PvdA. Meer geld moet gaan naar innovatie-, energie- en klimaatbeleid, en minder naar structuur- en landbouwfondsen. De EU moet in 2020 ‘de beslissende omslag’ hebben gemaakt naar een duurzame maak- en kenniseconomie, waarbij werkgelegenheid en sociale zekerheid maximaal gewaarborgd zijn. De EU moet een gemeenschappelijk energiebeleid voeren, waarbij verduurzaming hand in hand gaat met het verminderen van de afhankelijkheid van een beperkt aantal energieleveranciers. Europese landbouwsubsidies kunnen worden verlaagd. ‘We hebben de Europese boeren hard nodig, maar wel op een andere manier. Oude inkomens- en exportsubsidies en de genereuze opkoopregelingen moeten plaatsmaken voor Europees beleid dat is gericht op versterking van het platteland en verduurzaming van landbouw en veeteelt.’ Het Europees visserijbeleid moet worden omgevormd, subsidies voor de grootschalige visserijvloot moeten worden afgebouwd en kleinschalige en duurzame visserij gestimuleerd.De PvdA wil binnen de EU afspraken maken waardoor multinationale ondernemingen niet langer winsten onbelast uit ontwikkelingslanden kunnen wegsluizen. De Europese markt moet zich verder openstellen voor alle producten uit de minst ontwikkelde landen. Dumpingpraktijken moeten worden uitgeband. Exportsubsidies voor de landbouw moeten verdwijnen. De sociaal-democraten maken zich sterk voor een certificeringsysteem van herkomst voor producten uit landbouw, bosbouw en mijnbouw, die vanuit ontwikkelingslanden toegelaten worden tot de Nederlandse en Europese markt. Nederland moet voorstander blijven van een robuust wapenhandelsverdrag en voor een betere naleving van de wapenexportcode van de EU.De sociaal-democraten streven binnen de EU naar gemeenschappelijke criminaliteitsbestrijding en een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid, ‘zonder dat daarbij de bescherming van onze privacy gevaar loopt’. Het posten- netwerk van Nederland kan slanker, ‘omdat we meer samen met andere Europese landen kunnen doen’; de EU-ambassades zorgen voor adequate dienstverlening aan Nederlanders in het buitenland. De grootste kracht van de EU, aldus de PvdA, is het brengen van vrede, stabiliteit en voorspoed naar landen die de ambitie hebben lid te worden van de EU. ‘Die kracht is alleen effectief als de landen die lid willen worden ook aan alle voorwaarden voor lidmaatschap voldoen.’De PvdA vindt dat de EU een permanente zetel in de VN Veiligheidsraad krijgen en blijft zich inzetten voor één vergaderplaats van het Europees Parlement in Brussel. Taken in NAVO- en EU-verband moeten worden samengevoegd. ‘Daarop moet de aanschaf van groot materieel afgestemd zijn.’

1.

PvdA

2.

De PvdA zet zich in voor een beter Europa in een betere wereld. ‘Wij zullen onze invloed in Den Haag en Brussel aanwenden om Europa socialer, innovatiever en duurzamer te maken.’ Herbezinning op de verdeling van Europees geld is daarom hard nodig. Alle Europese lidstaten moeten de komende jaren hun financiën op orde brengen. De Europese begroting moet daarom ook omlaag. De Nederlandse bijdrage kan kleiner en de Nederlandse nettobetalingspositie dient te verbeteren. De PvdA ziet Europa als de bewaker van de integriteit van financiële instellingen en wil een sterk Europees toezichtsysteem waarin alle toezichthouders en centrale banken ‘echt’ samenwerken. Het stabiliteitspact dient zo te veranderen ‘dat we scherpere sancties kunnen opleggen aan landen die zich niet aan de afspraken houden. Bij de normering dient de schuld- en houdbaarheidspositie ten opzichte van de tekortpositie aan belang te winnen.’ In Europees verband moet een eind worden gemaakt aan fiscale concurrentie waar multinationals van profiteren.Het ‘achterhaalde’ landbouwbeleid moet worden afgebouwd, vindt de PvdA. Meer geld moet gaan naar innovatie-, energie- en klimaatbeleid, en minder naar structuur- en landbouwfondsen. De EU moet in 2020 ‘de beslissende omslag’ hebben gemaakt naar een duurzame maak- en kenniseconomie, waarbij werkgelegenheid en sociale zekerheid maximaal gewaarborgd zijn. De EU moet een gemeenschappelijk energiebeleid voeren, waarbij verduurzaming hand in hand gaat met het verminderen van de afhankelijkheid van een beperkt aantal energieleveranciers. Europese landbouwsubsidies kunnen worden verlaagd. ‘We hebben de Europese boeren hard nodig, maar wel op een andere manier. Oude inkomens- en exportsubsidies en de genereuze opkoopregelingen moeten plaatsmaken voor Europees beleid dat is gericht op versterking van het platteland en verduurzaming van landbouw en veeteelt.’ Het Europees visserijbeleid moet worden omgevormd, subsidies voor de grootschalige visserijvloot moeten worden afgebouwd en kleinschalige en duurzame visserij gestimuleerd.De PvdA wil binnen de EU afspraken maken waardoor multinationale ondernemingen niet langer winsten onbelast uit ontwikkelingslanden kunnen wegsluizen. De Europese markt moet zich verder openstellen voor alle producten uit de minst ontwikkelde landen. Dumpingpraktijken moeten worden uitgeband. Exportsubsidies voor de landbouw moeten verdwijnen. De sociaal-democraten maken zich sterk voor een certificeringsysteem van herkomst voor producten uit landbouw, bosbouw en mijnbouw, die vanuit ontwikkelingslanden toegelaten worden tot de Nederlandse en Europese markt. Nederland moet voorstander blijven van een robuust wapenhandelsverdrag en voor een betere naleving van de wapenexportcode van de EU.De sociaal-democraten streven binnen de EU naar gemeenschappelijke criminaliteitsbestrijding en een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid, ‘zonder dat daarbij de bescherming van onze privacy gevaar loopt’. Het posten- netwerk van Nederland kan slanker, ‘omdat we meer samen met andere Europese landen kunnen doen’; de EU-ambassades zorgen voor adequate dienstverlening aan Nederlanders in het buitenland. De grootste kracht van de EU, aldus de PvdA, is het brengen van vrede, stabiliteit en voorspoed naar landen die de ambitie hebben lid te worden van de EU. ‘Die kracht is alleen effectief als de landen die lid willen worden ook aan alle voorwaarden voor lidmaatschap voldoen.’De PvdA vindt dat de EU een permanente zetel in de VN Veiligheidsraad krijgen en blijft zich inzetten voor één vergaderplaats van het Europees Parlement in Brussel. Taken in NAVO- en EU-verband moeten worden samengevoegd. ‘Daarop moet de aanschaf van groot materieel afgestemd zijn.’