Montesquieu Institute: from science to society

De baantjescarousel: van de politiek naar bedrijfsleven

Arco Timmermans, Bijzonder Hoogleraar Public Affairs aan het Instituut Bestuurskunde, sprak onlangs over lobbyende politici in een artikel van De Limburger.

Naar aanleiding van de overstap van minister Cora van Nieuwenhuizen per 1 oktober naar Energie Nederland (de brancheorganisatie van energiebedrijven) laait de discussie over lobbyende ex-politici weer op. In het artikel in De Limburger wordt genoemd dat vier op de tien voormalige bewindspersonen en Tweede Kamerleden daarna een lobbyfunctie bekleedt. Ook de overstap van Verhagen en Eurlings zorgt voor rumoer, maar net als andere draaideurgangers worden er geen regels mee overtreden.

Timmermans beschrijft dat het probleem bij het ontbreken van fatsoenlijke regels ligt. Volgens hem en hoogleraar Bovend'Eert is er een noodzaak tot betere regelgeving, die niet alleen moet gelden voor landelijke politici en bestuurders.

,,Het is heus niet zo dat oudbestuurders en voormalige kamerleden zo gewild zijn om hun specifieke dossierkennis. Het gaat er toch vooral om dat ze weten hoe de hazen lopen in Den Haag.''

Lobbyverbod

Nederland kende sinds 2017 een lobbyverbod voor oudbewindslieden, maar dat is sinds begin dit jaar niet meer van kracht. Sommige ministeries hanteren de richtlijn dat ambtenaren lobbyende oudbewindslieden twee jaar lang niet mogen ontvangen. Volgens Timmermans leggen die richtlijnen de bal bij de ambtenaren en niet bij de voormalige bewindspersonen zelf. Dit komt doordat, volgens Timmermans ten onrechte, in Nederland het gevoel heerst dat het niet nodig is om spelregels af te spreken omdat we elkaar kunnen vertrouwen. De praktijk wijst anders uit.

,,Wie echt iets in zijn mars heeft, is ook na een afkoelingsperiode nog wel interessant.''

Timmermans is voorstander van een afkoelingsperiode na het bekleden van elke politieke of ambtelijke functie in het openbaar bestuur. Tijdens die afkoelingsperiode zouden ze twee jaar lang geen toegang mogen krijgen bij voormalige collega's om te lobbyen. Hij geeft aan niet te pleitten voor een totaal beroepsverbod, maar alleen voor betere garanties dat het netter zal verlopen.

Prof. dr. Arco Timmermans is Bijzonder Hoogleraar Public Affairs bij het Instituut Bestuurskunde van de Faculteit Governance and Global Affairs te Den Haag. Zijn onderzoek richt zich op de dynamiek van de publieke en politieke agenda en de rol van allerlei typen organisaties en groepen die hun belangen behartigen en daarbij coalities sluiten om sterker te staan.