Montesquieu Institute: from science to society

Special European Council, Brussels

Europagebouw in Brussel
© Kevin Bergenhenegouwen

Voornaamste agendapunten

De Europese leiders komen fysiek bijeen in Brussel om het herstelplan als respons op de COVID‑19-crisis en de nieuwe EU‑meerjaren­begroting te bespreken.

Voorzitter Michel presenteerde zijn voorstel op 10 juli 2020.

Voorstel van de voorzitter

Op 10 juli presenteerde de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, zijn voorstel voor het MFK en het herstelpakket.

"Het doel van ons herstel kan worden samengevat in 3 woorden: convergentie, veerkracht en transformatie. Concreet betekent dit: de COVID‑19-schade herstellen, onze economieën hervormen en onze samenlevingen herinrichten.

Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad

Na de bilaterale besprekingen met de EU‑leiders heeft voorzitter Michel 6 "bouwstenen" voor een mogelijk akkoord afgelijnd.

  • 1. 
    Omvang van het MFK

Michel stelt een bedrag van € 1 074 miljard voor om de langetermijn­doelstellingen van de EU te verwezenlijken en de volledige capaciteit van het herstelplan te behouden. Dit voorstel is grotendeels gebaseerd op het voorstel van februari, dat het resultaat was van 2 jaar overleg tussen de lidstaten.

  • 2. 
    Kortingen

Forfaitaire kortingen zouden worden gehandhaafd voor Denemarken, Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Zweden.

  • 3. 
    Omvang van het herstelfonds

De Commissie zou via een eigen­middelen­besluit tot € 750 miljard mogen lenen, middelen die kunnen worden gebruikt voor back‑to‑back­leningen en voor uitgaven die via de MFK‑programma's lopen.

  • 4. 
    Leningen en subsidies

Michel stelt voor het evenwicht tussen leningen, garanties en subsidies te bewaren om overbelasting van lidstaten met hoge schulden te voorkomen. "Dit is ook cruciaal voor de toekomst van de eengemaakte markt en om versnippering en ongelijkheid te voorkomen", zei hij.

  • 5. 
    Toewijzing van de faciliteit voor herstel en veerkracht (Recovery and Resilience Facility - RRF)

Het voorstel garandeert dat het geld naar de landen en de sectoren gaat die het zwaarst door de crisis zijn getroffen. 70% van de RRF zou in 2021 en 2022 worden vastgelegd, conform de toewijzingscriteria van de Commissie. 30% zou worden vastgelegd in 2023, rekening houdend met de daling van het bbp in 2020 en 2021. De totale middelen zouden uiterlijk in 2026 moeten zijn uitbetaald.

  • 6. 
    Governance en conditionaliteit

Volgens het voorstel zouden de lidstaten nationale plannen voor herstel en veerkracht voor 2021‑2023 opstellen in overeenstemming met het Europees Semester, en meer bepaald met de land­specifieke aanbevelingen. Die plannen zouden in 2022 worden herzien. De Raad zou de beoordeling van de plannen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen goedkeuren op voorstel van de Commissie.

Ten tweede zou 30% van de financiering naar klimaat­gerelateerde projecten gaan. De uitgaven in het kader van het MFK en Next Generation EU zouden voldoen aan de EU-doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050, de EU‑klimaatdoelstellingen voor 2030 en de Overeenkomst van Parijs.

De derde vorm van conditionaliteit in Michels voorstel houdt verband met de rechtsstaat en de Europese waarden. "We zetten een belangrijke stap om de rechtsstaat en onze waarden in ons Europees project te verankeren", zei Michel, "en daarom pleit ik voor een sterke koppeling tussen financiering en respect voor governance en de rechtsstaat".

Infographic - Voorstel voor een EU-herstelplan - hoofdpunten

Zie volledige infographic

Terugbetalingen en eigen middelen

Volgens het voorstel van Michel zouden de terugbetalingen in 2026 van start gaan, en die verplichting verhoogt de druk om voor nieuwe eigen middelen te zorgen. Een nieuwe bron van eigen middelen, vanaf 2021, zou betrekking hebben op het gebruik van plasticafval. De Commissie zou in de eerste helft van 2021 met een voorstel komen over een maatregel voor koolstof­aanpassing, en vóór eind 2021 zou een digitale heffing worden ingevoerd. Daarna zou de Commissie een herzien voorstel voor de handel in emissie­rechten (ETS) indienen, en tot slot zou voortgewerkt worden aan het project rond een mechanisme voor financiële transacties.

De voorzitter stelt ook een brexit-reserve van € 5 miljard voor, bedoeld om onvoorziene gevolgen in de meest getroffen lidstaten en sectoren op te vangen.

Ook zou de gezondheidszorg meer financiële middelen krijgen, in lijn met het Commissie­voorstel naar aanleiding van COVID‑19 en de gevolgen daarvan.

Achtergrond

Op 19 juni wisselden de EU‑leiders via videoconferentie van gedachten over het voorstel voor een nieuw herstelplan en voor het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2021‑2027, dat de Europese Commissie op 27 mei 2020 presenteerde.

Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, knoopte daarna politieke onderhandelingen aan met de EU‑leiders.

"We weten dat we zo snel mogelijk tot een besluit moeten komen", zei hij.

Op 23 april 2020 besloot de Europese Raad werk te maken van een herstelfonds als respons op de COVID‑19-crisis. De leiders werd verzocht dringend een voorstel in te dienen en het verband tussen het herstelfonds en de meerjaren­begroting van de EU te verduidelijken.


Contents

1.

European Council

The European Council brings together EU leaders to set the EU's political agenda. It represents the highest level of political cooperation between EU countries.

One of the EU's 7 official institutions, the Council takes the form of (usually quarterly) summit meetings between EU leaders, chaired by a permanent president.

What does the European Council do?

2.

More about...

3.

More info