Montesquieu Institute: from science to society

Sinterklaas in politieke spotprenten (1886-2008)

Thursday, December 5 2019, 10:31

DEN HAAG (PDC) - Het is 5 december. Vanavond keert Nederland huiswaarts voor Sinterklaasavond. In de decembermaand is en was Sinterklaas een geliefd onderwerp van politieke spotprenten. De pakjes uitdelende goedheilig man en zijn knechten inspireerden vele karikaturisten. Geregeld werd dat 'uitdelen' vervangen door 'inhalen', want de decembermaand is vanouds de maand waarin het belastingplan voor het nieuwe jaar wordt vastgesteld.

Hieronder enkele voorbeelden van politieke spotprenten met Sinterklaas. De oudste dateert uit 1886. De spotprenten zijn verzameld door de redactie van Parlement.com.

De politieke Sinterklaas
De politieke Sinterklaas (1886).

Minister Heemskerk (als Sinterklaas) 'deelt' artikel 76 van de nieuwe Grondwet uit. Dat artikel ging over de administratieve rechtspraak door de Raad van State. Sint Heemskerk zegt: 'Maar nu ook als zoete kinderen je gedragen'. Schaepman (rechts) verheugt zich ook op een cadeau. Hij wilde graag het artikel over gelijkstelling van bijzonder en openbaar onderwijs.

Minister Van den Brink als Sint
Minister Van den Brink als Sint (1948).

Minister Van den Brink van Economische Zaken staat met cadeautjes in zijn arm en vraagt of er zwarte Pieten zijn om die uitdelen. De cadeaus komen uit de 'Marshall-zak', een verwijzing naar de Marshallhulp die de VS aan het naoorlogse West-Europa gaf.


Meer koek dan gard
Meer Koek dan Gard (1959).

Sinterklaas premier De Quay heeft een kleine 'koek' (25.000 gulden), terwijl de 'Pieten' minister Beerman en Cals een zak vol roedes hebben. Het kabinet-De Quay kwam met een wijziging van de Loterijwet om de voetbalpool mogelijk te maken, maar de protestants-christelijke partijen bedongen dat de prijs slechts maximaal 25.000 gulden mocht zijn.

Vroeger gaf'ie wat
Vroeger gaf 'ie wat (1968).

'Sinterklaas' Witteveen (minister van Financiën) en 'zwarte Piet' De Jong delen niet uit, maar halen geld op bij 'de Nederlandse maagd'. Het kabinet trok 225 miljoen gulden extra uit om de defensie te versterken na de inval van Oostbloklanden in Tsjechoslowakije. Per 1 januari 1969 werd de btw als nieuwe omzetbelasting ingevoerd.

 
Vol verwachting

Vol verwachting (1970).

De 'Sinten' Roolvink, Witteveen en Nelissen sporen 'zwarte Piet' De Jong aan om als cadeau 'de loonpauze' door de schoorsteen te duwen. Het Nederlandse volk ligt nog rustig te slapen.


Ook St. Nikolaas is niet meer wat hij was
Ook St. Nicolaas is niet meer wat hij was (1976).

'Sinterklaas' Duisenberg en 'zwarte Piet' Den Uyl komen geen cadeaus brengen, maar uit de schoorsteen opvissen om daarmee de lege staatskas te vullen.


Intocht
Intocht (1977).

Intocht van het nieuwe kabinet-Van Agt/Wiegel met Van Agt als Sinterklaas en Wiegel als zwarte Piet. Zij worden voorop gegaan door informateur Van der Grinten. De staf wordt gedragen door 'burgemeester' Harm van Riel, de VVD-senator die als vertegenwoordiger gold van de rechtervleugel van de VVD. Veel brengen Sint en Piet niet mee en daarom roept 'Piet' Wiegel: De koek is op!

Dag Sinterklaas
Dag Sinterklaasje (1977).

De vervanging van premier Den Uyl door Van Agt inspireerde Behrendt. Hij beeldt Den Uyl af als Sinterklaas 'Gulle Joop' en Van Agt als zwarte Piet 'Schrale Dries'.


De lege schoen
De lege schoen (1980).

Sinterklaas Van Agt laat de Nederlandse vrouw weten dat een nieuwe abortuswet er (nog) niet in zit. De regeling van zwangerschapsafbreking (abortus provocatus) was jarenlang een heet politiek hangijzer. Na verschillende mislukte pogingen zou het kabinet-Van Agt/Wiegel in 1981 alsnog een wettelijke regeling tot stand brengen.

Vijf december
Vijf december (1983).

Vier Sinterklazen die bepaald niet als 'goedheilig mannen' worden afgebeeld. Van links naar rechts zijn te zien CDA-fractieleider Bert de Vries, premier Ruud Lubbers, minister van Defensie Job de Ruiter en minister van Financiën Onno Ruding. Uiterst rechts het dissidente CDA-Kamerlid Jan-Nico Scholten als zwarte Piet.

Hij heeft de schoenen meegenomen!
Hij heeft de schoenen meegenomen! (1983).

De vakbondsvoormannen Van der Scheur en Kok zien dat 'zwarte Piet' minister Rietkerk bij de schoorsteen staat. Hij kwam echter niets brengen, maar nam de lege schoenen mee. In deze jaren moesten vooral ambtenaren en uitkeringsgerechtigden inleveren vanwege het uit de hand gelopen overheidstekort.


Zijn jullie allemaal braaf geweest?
Zijn jullie allemaal braaf geweest? (2008).

Topmanagers bij Sint op schoot.