Montesquieu Institute: from science to society

Interview met Jan de Wit

Jan de Wit (1945), sociaal betrokken advocaat uit Heerlen, die een gerespecteerd Tweede Kamerlid voor de SP was. Begon zijn Haagse loopbaan als fractiemedewerker en lid van de Eerste Kamer (1995-1998). In de Tweede Kamer woordvoerder justitie en sociale zaken. Hij maakte verder deel uit van het presidium van de Tweede Kamer en was voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Kreeg waardering voor de wijze waarop hij leiding gaf aan de onderzoeks- en enquêtecommissies financieel stelsel. Was, net als zijn echtgenote die in Heerlen wethouder was, tevens een prominent lokaal SP-politicus.

Was de Tweede Kamer in uw tijd beter dan nu? Denk aan aandacht incidenten, stijl van het debat, organisatie, faciliteiten.

Toen de Wit Tweede Kamerlid werd (begin 1994), zaten er meer coryfeeën en "grote namen" in de Kamer. De debatten hadden meer inhoud en het mondelinge vragenuur was vele malen belangrijker en interessanter dan nu. Het was de tijd van de grote ingrepen van Paars en dat leidde in en vooral ook buiten de Kamer tot veel commotie. Ook heeft de Wit tijdens zijn periode als Kamerlid de samenstelling van de Kamer zien veranderen - en achteruitgaan zien gaan - het debat zien verschralen en het aanzien van de politiek achteruit zien hollen. Met de intrede van de LPF en later Wilders is hufterig optreden ook in de Kamer aan de orde van de dag. Alles mag gezegd worden, en wordt ook gezegd. Het niveau van de debatten is dienovereenkomstig gedaald. Hierbij wijst de Wit ook met de vinger naar de bewindslieden. Ook hun kwaliteit is over het algemeen gedaald. De organisatie en de faciliteiten van de Kamer daarentegen waren altijd van heel goede kwaliteit.

Wat is naar uw oordeel de grootste verandering in vergelijking met de periode waarin uw Kamerlid was?

De grootste verandering is het hufterig gedrag van enkelen. Daarnaast is het een probleem dat er zoveel fracties en groepering in de Kamer zijn. Immers het debat staat daardoor altijd onder tijdsdruk, hetgeen de kwaliteit van het debat niet ten goede komt. Echt debatteren is er nauwelijks meer bij.

Hoe waren in uw tijd de contacten met de kiezers en de regering. Is dat naar uw oordeel anders dan nu?

De contacten met de kiezer waren en zijn prima. De organisatie is daarop heel erg gericht. Dat uit zich bijvoorbeeld door de buitenparlementaire acties die de SP steeds voert. De SP zat tot nu toe altijd in de oppositie. Met "de" regering als zodanig had en heeft de SP geen contact tenzij in de Kamer in het debat.

Hoe waren de onderlinge verhoudingen?

De onderlinge verhouding waren correct. Je zit niet in de Kamer om vrienden de maken. Met heel veel Kamerleden heb je geen contact (hangt vooral samen met je portefeuille) en met enkelen wil je geen contact hebben.

Wat ziet u in de periode dat u in de Kamer zat als hoogtepunt en wat als dieptepunt?

Het dieptepunt was de moord op Pim Fortuyn. Het hoogtepunt de twee parlementaire onderzoeken naar de kredietcrisis die de Wit mocht voorzitten, waarvan het tweede in de vorm van een parlementaire enquête plaatsvond.


Deze bijdrage verscheen in de Hofvijver van 21 september 2015.