Montesquieu Institute: from science to society

'Meer Europa, graag!' Kathalijne Buitenweg

Nederland is allang niet meer soeverein. Het door de lidstaten gezamenlijk uitoefenen van macht is een middel om hun politieke slagkracht te vergroten. Daarom is naast de lokale, provinciale en nationale politiek, de Europese Unie als vierde bestuurslaag er bijgekomen. Belangrijk is dat er een Europese publieke ruimte komt, waarin niet alleen politici en/of diplomaten opereren, maar waar ook een plaats is voor burgers. Deze ruimte is voor iedereen van belang die invloed wil uitoefenen en brengt de Europese democratie tot leven.

Een van de mogelijkheden om Europa dichterbij de burgers te brengen is het Europese burgerinitiatief. Daarmee wordt het, met één miljoen handtekeningen, mogelijk om onderwerpen op de Europese vergadertafel te krijgen. Hoe meer dit initiatiefrecht omarmd wordt, hoe kleiner de kans dat politici of andere gevestigde krachten de uitkomst simpelweg opzij kunnen schuiven. Daarom burgers, grijp uw kans!

De Europese Unie is niet alleen een wetgevingsmachine, maar ook een arena voor politieke strijd, met nationale burgerrechten als inzet. In 2009 bleven de inbreuken van de Italiaanse premier Berlusconi op de vrijheid en pluriformiteit van de media nog onbestraft. Maar nu Hongaarse maatschappelijke organisaties naar Brussel zijn gelopen om de bescherming van hun rechten af te dwingen, tegen de eigen overheid in, lijkt de Europese Commissie minder vergevingsgezind.

Ook de Nederlandse regering wordt aan de tand gevoeld over de aantasting van Europese burgerrechten, veroorzaakt door het PVV-meldpunt over Poolse werknemers die gebruik maken van hun recht op vrij verkeer.

Actieve burgers kunnen het Europese burgerschap verder uitbouwen. Veel Nederlanders beschouwen zich al Europeaan, alleen maar weinig mensen beseffen dat ze ook Europees burger zijn.

februari 2012

Kathalijne Buitenweg is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam


Deze bijdrage verscheen in de Hofvijver van 27 februari 2012.