Montesquieu Institute: from science to society

Hoofdpunten EU-Grondwet: Een solide rol voor Europa op het wereldtoneel

Om Europa een solide rol op het wereldtoneel te laten spelen, bevat de Europese Grondwet artikelen over de waarden en doelstellingen van de Europese Unie. Belangrijk is dat de EU mensenrechten, vrije marktwerking en duurzame ontwikkeling wereldwijd wil stimuleren. Artikelen over het nabuurschap moeten goede relaties met de directe buren van de Unie blijven garanderen.

Verder zijn er mogelijkheden voorzien voor een gezamenlijk militair optreden onder EU-vlag. Ten slotte heeft de EU rechtspersoonlijkheid gekregen, zodat zij als organisatie vertegenwoordigd kan zijn in internationale instellingen als de VN.

1.

Goede relaties met de directe buren

De Europese Unie onderhoudt nauwe betrekkingen met landen die zich in de nabijheid bevinden. Met landen als Noorwegen, Zwitserland en IJsland zijn tal van verdragen gesloten die wederzijdse verplichtingen vastleggen op het terrein van de economie, cultuur, onderwijs enz.

Daarnaast kent de Europese Unie momenteel omvangrijke financiële steunprogramma's voor armoedebestrijding, stimulering van democratie en het stutten van de rechtsstaat in:

  • de landen rond de Middellandse Zee (Noord-Afrika, het Midden-Oosten, Turkije),
  • de Balkanstaten (Albanië, de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië, Servië-Montenegro), en
  • de landen uit de voormalige Sovjet-Unie (Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne, Georgië, Azerbeidzjan, Armenië, Kirgizië, Turkmenistan, Kazachstan, Tadzjikistan).

De Europese Unie wil zich blijven inzetten voor een goede verstandhouding met deze buurlanden. Dit is bekrachtigd in:

Zie ook:

2.

Defensie

De Europese Unie heeft de ambitie om ook op militair gebied als eenheid op te treden. Zo werd in juni 2003 een militaire vredesbewakingsoperatie opgezet onder vlag van de Europese Unie, in de grensstad Bunia van de Democratische Republiek Congo. Vanaf januari 2005 nemen militairen onder EU-vlag de taken van de VN-missie SFOR in Bosnië over.

De Europese Grondwet stelt een Europees defensie-agentschap in, en bepaalt de voorwaarden waaronder de militaire samenwerking tussen lidstaten plaatsvindt. Er is nadrukkelijk bepaald dat niet alle EU-lidstaten hoeven deel te nemen aan gezamenlijke militaire operaties. Dit betekent dat landen met een lange traditie van neutraliteit (bijvoorbeeld Zweden en Oostenrijk) zich niet hoeven aan te sluiten bij een nauwere Europese samenwerking op defensiegebied.

Zie ook:

3.

Rechtspersoonlijkheid

Het kortste artikel van de Europese Grondwet telt vier woorden: "De Unie bezit rechtspersoonlijkheid" (artikel I-7). Toch betekent dit artikel een doorbraak in de geschiedenis van de Europese Unie. Zo zal voor het eerst de mogelijkheid bestaan dat de Europese Unie, als zogenaamd "volkenrechtelijk subject", verdragen ondertekent en lid wordt van internationale organisaties.

Meer informatie: