Montesquieu Institute: from science to society

E. (Elske) ter Veld

foto E. (Elske) ter Veld
vergrootglas
© Fotobureau Dijkstra
Source: Parlement.com.

Bevlogen Groningse 'rooie vrouw', die na een studie aan de Sociale Academie werkzaam was bij de vakbeweging. Was vervolgens in de Tweede Kamer een toonaangevend en ter zake kundige woordvoerster sociale zekerheid. Voerde krachtig oppositie tegen de ingrepen in de sociale zekerheid van minister De Koning en staatssecretaris De Graaf. Als staatssecretaris in het derde kabinet-Lubbers ontkwam zij zelf echter evenmin aan dergelijke pijnlijke ingrepen, waarbij met name haar voorstel voor een nieuwe Nabestaandenwet op veel verzet stuitte. Spanningen met de PvdA-fractie rond haar plannen met de bijstand leidde in 1993 tot haar gedwongen vertrek. Keerde in 1995 terug als Eerste Kamerlid. Strijdlustige en koppige socialiste, maar ook een onconventioneel gezelligheidsdier.

PvdA
in de periode 1981-2003: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, staatssecretaris

1.

First name

Elske (Elske)

2.

Personal data

Place and date of birth
Groningen, 1 August 1944

Place and date of death
Kortenhoef (gem. Wijdemeren), 14 May 2017

3.

Party/Movement

Party/Parties
PvdA (Partij van de Arbeid), from 1966

4.

Main functions and occupations

  • hoofd secretariaat voor vrouwelijke werknemers, NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen) te Amsterdam, from 17 July 1972 until 15 September 1981 (vanaf 1976 FNV, Federatie Nederlandse Vakbeweging)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 15 September 1981 until 7 November 1989
  • staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (belast met sociale zekerheid en emancipatiebeleid), from 7 November 1989 until 4 June 1993
  • eigenaar adviesbureau/adviseur directie Schade en Leven, verzekeringsmaatschappij N.V. "Nationale-Nederlanden", from 1 September 1993
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 13 June 1995 until 10 June 2003

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid Raad van Toezicht INOVUM, from 2007
  • lid Raad van Commissarissen SABIC Nederland, from January 2009 until 2016

Derived functions (2/3)
  • lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from 14 September 1989 until 7 November 1989 (vierde ondervoorzitter)
  • voorzitter vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 27 June 1995 until 10 June 2003

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament (2/8)
  • Diende in 1989 samen met Pieter-Jan Biesheuvel (CDA) en Ad Nijhuis (VVD) een initiatiefwetsvoorstel in inzake overdracht van taken en samenwerking door de bedrijfsverenigingen. Dit voorstel werd in 1990 wet. (21.207)
  • Was woordvoerster volksgezondheid, welzijn en financiën van de PvdA-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met volkshuisvesting (huurbeleid), ontwikkelingssamenwerking en Antilliaanse zaken. Voerde in 2000 het woord bij de behandeling van de wetsvoorstellen tot belastingherziening.

Dissenting voting behaviour (0/1)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


Policy-making activities as minister (2/6)
  • Diende in 1992 wetsvoorstellen in over het terugdringen van beroep op de WAO en op de Ziektewet (verlaging uitkering, herbeoordeling, terugkeerplan). Deze wetsvoorstellen werden door haar opvolger in het Staatsblad gebracht. (22.824, 22.899)
  • Publiceerde in 1993 haar voorstellen voor minder fraudegevoelige regelgeving in de Bijstandswet en voor structurele besparing op de bijstandskosten tot f 440 miljoen. Het recht op bijstand voor jongeren onder de 21 jaar zou komen te vervallen (slechts na beoordeling door de gemeente waren uitzonderingen mogelijk). Het onderscheid tussen schoolverlaters en niet-schoolverlaters in de categorie 21-27 jaar zou eveneens vervallen en de uitkering voor deze groep moest 50 i.p.v. 70 procent van het minimumloon worden. De uitkering voor alleenstaande ouders zou van 90 naar 70 procent van het minimumloon gaan. Gemeenten zouden meer mogelijkheden krijgen voor het verlenen van aanvullende bijstand. (22.545)

Legislative activities as minister (2/9)
  • Bracht in 1992 een wijziging (Stb. 156) van de Algemene Bijstandswet en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers tot stand in verband met verlaging van de bijstandsuitkering voor schoolverlaters (tot 27 jaar). Het uitkeringsregime voor werkloze schoolverlaters tussen 21 en 27 jaar wordt gedurende het eerste half jaar van de werkloosheid gebracht op het niveau van de studiefinanciering. (22.163)
  • Bracht in 1992 een wijziging (Stb. 193) van de Algemene Bijstandswet tot stand, waarbij een nieuwe regeling voor terugvordering en verhaal van bijstandskosten in die wet werd opgenomen. Gemeenten worden verplicht gebruik te maken van hun mogelijkheden om bijstand te verhalen of terug te vorderen van een ex-partner van iemand die gescheiden is. Deze verhaalsplicht geldt voor 12 jaar. Het wetsvoorstel was in 1988 ingediend door staatssecretaris De Graaf. (20.598)

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Miscellaneous

algemeen
  • Trad af, nadat haar was gebleken dat de PvdA-Tweede Kamerfractie geen vertrouwen in haar politiek functioneren meer had. De fractie verweet haar slecht te communiceren. Met name een door haar uitgebrachte brief over de jongerenmaatregel (de voorgenomen verlaging van bijstand voor jongeren tussen 21 en 27 jaar) zette kwaad bloed bij de fractie.

Anecdotes and citations
  • Zei als staatssecretaris in april 1991 over hervorming van de WAO: "Wie de WAO wil afschaffen, moet eerst mij afschaffen."
  • Barstte na de persconferentie waarin zij haar aftreden als staatssecretaris had bekendgemaakt in tranen uit en verliet begeleid door partijgenote Jeltje van Nieuwenhoven de zaal. Sprak later de woorden (naar een Engelstalig liedje): "It's my party and I cry if I want to".
  • Ze noemde haar katten Che (naar Che Guevara) en Ho (naar Ho Chi Minh)

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.