Montesquieu Institute: from science to society

Jhr.Mr.dr. H.A. van Karnebeek

foto Jhr.Mr.dr. H.A. van Karnebeek
vergrootglas
bron: Gemeentearchief Den Haag
Source: Parlement.com.

Onberispelijke diplomaat en minister, die wel vond dat hij het goed met zichzelf had getroffen. Warm pleitbezorger van de Nederlandse zelfstandigheidspolitiek. Was ambtenaar bij Koloniën en daarna burgemeester van Den Haag. Kreeg in die functie onder meer te maken met massademonstraties op Prinsjesdag voor algemeen kiesrecht. Maakte als conservatieve liberaal deel uit van de rechtse kabinetten-Ruijs de Beerenbrouck I en II en -Colijn I. Trad in 1927 als minister in het kabinet-De Geer af na verwerping door de Eerste Kamer van het Verdrag met België, dat hij als zijn levenswerk beschouwde. Nadien Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland. Werd door veel tijdgenoten als de beste Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken beschouwd die ons land tot dan had gehad.

partijloze liberaal
in de periode 1918-1942: minister, Commissaris van de Koning(in), burgemeester van 's-Gravenhage

1.

First names

Herman Adriaan

2.

Personal data

Place and date of birth
's-Gravenhage, 21 August 1874

Place and date of death
's-Gravenhage, 29 March 1942

3.

Party/Movement

Party/Movement
oud-liberaal

Party/Parties
partijloos

4.

Main functions and occupations

  • burgemeester van 's-Gravenhage, from 1 August 1911 until 9 September 1918 (benoemd bij K.B. van 30 mei 1911)
  • minister van Buitenlandse Zaken, from 9 September 1918 until 1 April 1927
  • Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, from 1 March 1928 until 29 March 1942 (benoemd bij K.B. van 14 januari 1928)

Formal job title
  • minister van staat, from 25 July 1927 until 29 March 1942

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Other positions

  • voorzitter Carnegiestichting, from 1936 until 29 March 1942
  • ambassadeur in bijzondere zending, voorzitter handelsmissie naar Zuid-Amerika, 1937

Derived functions
ondervoorzitter van de ministerraad (kabinet-De Geer I), from 8 March 1926 until 1 April 1927

Honorary positions
  • erevoorzitter VNG (Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten)
  • erevoorzitter Koninklijke Nederlandsche Brandweervereeniging

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activities

Policy-making activities as minister (2/11)
  • Herstelde de relatie met België en sloot op 3 april 1925 in Den Haag een Verdrag met dat land over onder meer de verbinding van de Schelde met de Rijn en gemeenschappelijk beheer van de Westerschelde
  • De Tweede Kamer verwierp in maart 1926 het door hem voorgestelde (nieuwe) begrotingsartikel over gelden voor het gezantschap bij de Heilige Stoel in Rome. Hij had de post bij nota van wijziging opgevoerd, nadat in november 1925 aanneming van een amendement-Kersten/Zandt tot schrapping van de gelden had geleid. De verwerping van het artikel met 48 tegen 41 stemmen betekende het (voorlopige) einde van het gezantschap bij de paus.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

8.

Miscellaneous

algemeen (3/4)
  • Weigerde op 4 januari 1924 een geheime opdracht tot vorming van een extraparlementair kabinet
  • Kon in november 1925 tijdens de behandeling in de Tweede Kamer van de begroting van Buitenlandse Zaken niet verhinderen dat een amendement (ingediend door de SGP'ers Kersten en Zandt) werd aangenomen, waardoor de gelden voor het gezantschap bij de Paus werden geschrapt
  • Trad af als minister naar aanleiding van de verwerping in de Eerste Kamer op 24 maart 1927 van het wetsvoorstel tot Goedkeuring van het Verdrag met België. Het wetsvoorstel werd verworpen met 33 tegen 17 stemmen.

Private life
  • Sinds 1923 eigenaar van landgoed "De Eese" bij Steenwijkerwold
  • Eén van zijn zoons was burgemeester van Zwolle

Anecdotes and citations (3/4)
  • Wilhelmina en Emma noemden hem in hun onderlinge correspondentie vanwege zijn Indische uiterlijk 'de neger'
  • Aan het einde van zijn lage rede op 4 november 1926 in de Tweede Kamer ter verdediging van het Verdrag met België zei hij: "(...) omdat ik de overtuiging heb, dat het voorstel dat u wordt voorgelegd, ook uw goedkeuring waardig is. Ik huiver bij de gedachte dat er een andere uitspraak door dit Parlement zou worden gedaan."
  • Na zijn vijf uur durende verdediging in de Eerste Kamer van het Nederlands-Belgische Verdrag kreeg hij applaus van voor- en tegenstanders

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.