Montesquieu Institute: from science to society

Drs. J.P.A. (Hans) Gruijters

foto Drs. J.P.A. (Hans) Gruijters
vergrootglas
bron: Beeldbank Nationaal Archief
Source: Parlement.com.

Uit de VVD-afkomstige politicus en bestuurder van D66. Non-conformistische Brabander die in zijn studententijd Amsterdammer werd en aldaar gemeenteraadslid. Weigerde als raadslid een receptie voor Beatrix en Claus bij te wonen en maakte zich daarmee onmogelijk in de VVD. Verliet in 1966 die partij en hielp mee D'66 op te richten. Journalist van 'Het Handelsblad', tevens eigenaar van enkele cafés. Als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in het kabinet-Den Uyl diende hij de Verstedelijkingsnota in. De neergang van zijn partij in de jaren 1974-1977 tastte zijn positie als minister aan. Later burgemeester van Lelystad. Zeer belezen. Scherp en geestig debater, maar ook erg overtuigd van zijn eigen gelijk.

D66
in de periode 1972-1977: lid Tweede Kamer, minister

1.

First names

Johannes Petrus Adrianus (Hans)

2.

Personal data

Place and date of birth
Helmond, 30 June 1931

Place and date of death
Lelystad, 17 April 2005

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), until March 1966 (lid vanaf begin jaren '50)
  • D'66 (Democraten 1966), from 24 October 1966 until 15 June 1985 (partijnaam gewijzigd)
  • D66 (Democraten 66), until January 2004

4.

Main functions and occupations

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 7 December 1972 until 11 May 1973
  • minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, from 11 May 1973 until 19 December 1977
  • ambteloos, from December 1977 until 1 January 1980
  • burgemeester van Lelystad, from 1 January 1980 until 1 July 1996

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid jury Anne Vondelingprijs 1996
  • voorzitter Raad van Commissarissen Bouwfonds, until May 1998

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament
  • Voerde als Tweede Kamerlid het woord bij de behandeling van het wetsvoorstel gemeentelijke herindeling Zaanstreek, bij het debat over de begroting van Sociale Zaken voor 1973 en bij de behandeling van een wijziging van de Kieswet inzake lijstverbindingen

Policy-making activities as minister (2/10)
  • Bracht in 1976 samen met staatssecretaris Meijer de Nota Hoofdlijnen Ontwikkeling Waddenzee uit. Uitgangspunt is dat de Waddenzee natuur moet blijven. Waterbewegingen dienen door goed kustbeheer in stand te worden gehouden. De functies van 'kinderkamer' voor Noordzeevis en rustgebieden voor vogels en zeehonden verdienen bescherming. De bijzondere plantengroei in buitendijkse polders en kwelders moet eveneens in stand blijven. Er mag geen verdere toename van recreatie plaatsvinden en de militaire activiteiten zullen worden gestabiliseerd; twee marine-activiteiten worden beëindigd. Industrievestiging bij Delfzijl en in de Eemshaven worden aan regels gebonden. Er komt geen uitbreiding van het scheepvaartverkeer op de Waddenzee en er komen in beginsel geen nieuwe pijpleidingen. Boringen naar delfstoffen worden slechts op beperkte plaatsen toegestaan en onder strikte voorwaarden. Ontwikkelingen op het gebied van de visserij zullen kritisch worden gevolgd. De coördinatie van het Waddenbeleid door het rijk wordt versterkt. (13.933)
  • Diende in 1977 een wetsvoorstel in om in de Wet op de ruimtelijke ordening de procedure van de planologische kernbeslissing vast te leggen. De wet werd in 1985 door minister Winsemius in het Staatsblad gebracht. (14.889)

Legislative activities as minister (2/3)
  • Bracht in 1974 een wijziging (Stb. 526) van de Woningwet tot stand in verband met het splitsen van appartementen. Voor het splitsen van gebouwen in appartementen is een vergunning van B&W vereist. (12.483)
  • Bracht in 1977 samen met minister Van der Stee en staatssecretaris Meijer de Reconstructiewet Midden-Delfland (Stb. 233) tot stand. Deze wet schept door een reconstructie (via herverkaveling en onteigening) een groene bufferzone in de westelijke Randstad. Een deel van Midden-Delfland wordt ingericht als recreatiegebied. Het wetsvoorstel was in 1972 ingediend door de ministers Udink en Lardinois en staatssecretaris Vonhoff. (11.740)

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/10)
  • Werd in 1979 gepasseerd voor de post van Commissaris van de Koningin in Utrecht
  • Werd in 1985 gepasseerd voor de post van (eerste) Commissaris van de Koningin in Flevoland
  • Stond in 1985 aan de wieg van de bouw van het VOC-schip 'Batavia'

Private life (3/4)
  • Na zijn ministerschap wijdde hij zich enkele jaren aan studie
  • Weigerde in 1978 na zijn ministerschap de gebruikelijke koninklijke onderscheiding
  • Zijn broer, Ir. P.J. (Peter) Gruijters, was CDA-burgemeester van Hoge- en Lage Zwaluwe (1980-1988) en van Zundert (1995-1997)

Anecdotes and citations
  • Verklaarde tijdens de verkiezingscampagne van 1972 dat hij zijn vingers natelde als hij een christendemocraat een hand had gegeven en stelde dat christelijke politiek voor hem voor 2000 jaar onbetrouwbaarheid stond.
  • Zat tijdens de vergaderingen van de ministerraad vaak te lezen. Toen premier Den Uyl daarover een opmerking maakte, zei hij: "Ik lees niet met mijn oren."
  • Sprak als minister altijd uit zijn hoofd. Toen voorzitter Vondeling had laten weten dat dit sommige leden ergerde, nam hij een blanco papier om daarvan zogenaamd voor te lezen. In werkelijkheid gebruikte hij volgens zijn medewerker Roel Bekker (de latere SG) alleen een stapel correspondentiekaarten waarop hij de vragen van de Kamerleden had genoteerd. Daarbij moest hij een enkele keer terugvallen op een velletje statistieken.

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.