Montesquieu Institute: from science to society

Drs. J. (Jan) de Koning

foto Drs. J. (Jan) de Koning
vergrootglas
bron: Beeldbank Nationaal Archief
Source: Parlement.com.

Pragmatisch ingestelde CDA-politicus met een grote politiek-bestuurlijke staat van dienst. Maakte carrière in de Christelijke landbouworganisatie en werd Kamerlid voor de ARP. In 1977 minister voor Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Van Agt I en daarna van Landbouw en Visserij in het kabinet-Van Agt II. Onder Lubbers als minister van Sociale Zaken de tweede man van het CDA. Zeer ingesteld op het zoeken naar compromissen en het 'haalbare'. Trad in de ministerraad vaak op als bemiddelaar. Voerde met zakelijke nuchterheid een stringent bezuinigingsbeleid in de sociale zekerheid. Hanteerde als stelregel: als het niet gaat zoals het moet, dan moet het maar zoals het gaat. Als minister voor Antilliaanse zaken was hij nauw betrokken bij de 'status aparte' van Aruba.

ARP, CDA
in de periode 1969-1994: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, lid Europees Parlement (vóór 1979), staatsraad in buitengewone dienst

1.

First name

Jan (Jan)

2.

Personal data

Place and date of birth
Zwartsluis, 31 August 1926

Place and date of death
Leiden, 8 October 1994

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), until 11 October 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), from 11 October 1980

4.

Main functions and occupations

  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 16 September 1969 until 10 May 1971
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 11 May 1971 until 19 December 1977
  • minister zonder portefeuille, minister voor Ontwikkelingssamenwerking, from 19 December 1977 until 11 September 1981
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 10 June 1981 until 9 September 1981
  • minister van Landbouw en Visserij, from 11 September 1981 until 4 November 1982
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 16 September 1982 until 4 November 1982
  • minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, from 4 November 1982 until 3 February 1987
  • minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken, from 1 January 1986 until 7 November 1989
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 3 June 1986 until 14 July 1986
  • minister van Binnenlandse Zaken, from 3 February 1987 until 6 May 1987 (i.v.m. hartoperatie minister Van Dijk)
  • minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, from 6 May 1987 until 7 November 1989
  • staatsraad in buitengewone dienst, Raad van State, from 1 January 1990 until 8 October 1994 (benoemd bij K.B. van 18 december 1989)

cabinet formation (2/3)
  • informateur, from 23 May 1986 until 11 July 1986
  • (pre-)informateur, from 8 September 1989 until 12 September 1989

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid Raad van Commissarissen "F. van Lanschot bankiers", from June 1992 until 8 October 1994
  • lid Raad van Advies Stichting Achmea Fonds Nederland, until 8 October 1994

Derived functions (2/3)
  • lid Landbouwcommissie (Europees Parlement)
  • lid Onderwijscommissie (Landbouwschap)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament
  • Was woordvoerder landbouw en visserij van de ARP-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met onderwijs en verkeer en waterstaat.
  • Hield zich als Tweede Kamerlid vooral bezig met landbouw en ontwikkelingssamenwerking

Dissenting voting behaviour (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


Policy-making activities as minister (2/9)
  • Verdedigde in 1986 in de Eerste Kamer samen met staatssecretaris De Graaf de stelselherziening sociale zekerheid, met name waar het betrof de emancipatoire aspecten daarvan
  • Diende in 1989 het wetsvoorstel Jeugdwerkgarantiewet in. Dit voorstel werd in 1992 door minister De Vries in het Staatsblad gebracht. (21.352)

Legislative activities as minister (2/7)
  • Bracht in 1987 een wijziging (Stb. 381) van de Wet op de loonvorming tot stand, waardoor toepassen van een loonmaatregel alleen nog mogelijk zou zijn bij een acute noodsituatie in de economie, veroorzaakt door externe schoksgewijs optredende factoren. Het loonbeleid werd daarmee nog nadrukkelijker de verantwoordelijkheid van sociale partners. (19.028)
  • Bracht in 1989 samen met minister Korthals Altes een wet tot (Stb. 168) stand waardoor alle wetgeving inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen (o.a. inzake aanstelling, ontslag, beloning en medezeggenschap) worden samengevoegd in één wet (de bestaande Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen). Er wordt één (nieuwe) commissie gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij arbeid ingesteld, en verder worden de bevoegdheden van die commissie vergroot, en de werking van de wet wordt uitgebreid tot het militaire overheidspersoneel. (19.908)

als (in)formateur (2/3)
  • Kreeg op 23 mei 1986 het verzoek om, mede in het licht van de verkiezingsuitslag, op korte termijn te onderzoeken welke problemen een voortzetting van de coalitie tussen CDA en VVD in de weg zouden kunnen staan, en langs welke weg deze problemen konden worden opgelost. Ontwierp een uit tachtig pagina's bestaan regeringsprogramma en bereikte een akkoord over de zetelverdeling. Adviseerde op 11 juli in zijn eindrapport om demissionair minister-president Lubbers tot formateur te benoemen.
  • Kreeg op 8 september 1989 het verzoek om op zeer korte termijn te onderzoeken welke mogelijkheden aanwezig waren voor de vorming van een kabinet dat mocht rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal en aan welke wijze en volgorde van onderzoek, mede gelet op de verkiezingsuitslag, de voorkeur moest worden gegeven. Op 13 september adviseerde hij de benoeming van een vooraanstaand CDA'er tot informateur, die de mogelijkheid van de vorming van een centrum-links kabinet moest onderzoeken.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/6)
  • Werd in 1980 door de ARP-afdelingen als eerste op de ARP-kandidatenlijst (en daarmee de hoogste geplaatste ARP'er op de CDA-lijst) gezet voor de Tweede Kamer. Eerder had het bestuur Hans de Boer voor die plaats voorgedragen.
  • Behoorde in augustus 1981 tot de zestien CDA-fractieleden die alleen tegen het ontwerp-regeerakkoord tussen CDA, PvdA en D66 stemden, omdat fractievoorzitter Van Agt bij aanvaarding zou opstappen
  • Was in de jaren 1982-1986 bij het CDA-bewindsliedenoverleg plaatsvervanger van Lubbers en diens vertrouwenspersoon

Private life
  • Was actief in het verzet
  • Was gehuwd met een Surinaamse
  • Zijn vader was gemeentesecretaris en later burgemeester van Zwartsluis (1936-1962)

Anecdotes and citations
  • Een kenmerkende uitspraak van hem was: "Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan."
  • Een andere uitspraak van hem was: "Om ruzie te maken zijn er twee nodig en daar hoor ik niet bij."
  • Gebruikte ook vaak uitdrukkingen en gezegden die ontleend waren aan de landbouw

Campaign trail
  • In 1969 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.