Montesquieu Institute: from science to society

Dr. H.J.A.M. (Herman) Schaepman

foto Dr. H.J.A.M. (Herman) Schaepman
vergrootglas
bron: Katholiek Documentatiecentrum NIjmegen
Source: Parlement.com.

Priester, dichter en dé grote voorman van de katholieken aan het einde van de negentiende eeuw. Ontwierp een politiek programma en sloot een verbond met de antirevolutionairen (de 'Coalitie') van Kuyper. Stond in eigen kring lange tijd nogal geïsoleerd, omdat hij veel progressiever en socialer was dan zijn geloofsgenoten (veelal industriëlen) in de Kamer. Steunde de kiesrechtuitbreiding, invoering van de leerplicht en afschaffing van de plaatsvervanging bij het leger. Was hoogleraar aan het Seminarium te Rijsenburg. Werd in 1880 als eerste priester Tweede Kamerlid, maar pas in 1901 fractievoorzitter. Boeiende en geestige spreker met een levendige voordracht. Ook een goed schrijver. In de omgang gezellig, goedlachs, praatgraag, en met iedereen op goede voet.

Schaepmaniaan, Rooms-Katholieken
in de periode 1880-1903: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

1.

First names

Hermanus Johannes Aloysius Maria (Herman)

2.

Personal data

Place and date of birth
Tubbergen, 2 March 1844

Place and date of death
Rome (Italië), 21 January 1903

Place and date of burial
Rome, begraafplaats Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi, 24 January 1903

3.

Party/Movement

Party/Movement
R.K. (Rooms-Katholieken) (democratische richting)

4.

Main functions and occupations

  • hoogleraar kerkgeschiedenis, Grootseminarium Rijsenburg te Driebergen, from August 1870 until 30 September 1880
  • politiek redacteur, godsdienstig-staatkundig dagblad "De Tijd", from 1870 until 1882
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 15 July 1880 until 11 October 1884 (voor het kiesdistrict Breda)
  • redacteur rooms-katholieke dagblad "Het Centrum", from 1 May 1884 until 1900
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 17 November 1884 until 18 May 1886 (voor het kiesdistrict Breda)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 14 July 1886 until 17 August 1887 (voor het kiesdistrict Breda)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 19 September 1887 until 27 March 1888 (voor het kiesdistrict Breda)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 1 May 1888 until 15 September 1891 (voor het kiesdistrict Wijk bij Duurstede)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 15 September 1891 until 20 March 1894 (voor het kiesdistrict Almelo)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 16 May 1894 until 21 January 1903 (voor het kiesdistrict Almelo)
  • voorzitter R.K.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 17 September 1901 until 21 January 1903

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • pauselijk huisprelaat, from March 1901
  • apostolisch pronotarius ad interim, from May 1902

Derived functions (2/15)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from March 1902 until April 1902
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from September 1902 until November 1902

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament (2/3)
  • Een initiatiefwetsvoorstel van zijn hand over de subsidiëring van het bijzonder onderwijs (wijziging van hoofdstuk X van de Grondwet) werd in 1887 door de Eerste Kamer verworpen. Tijdens het debat over dit voorstel spraken zowel de meerderheid van de Tweede Kamer als minister Heemskerk uit dat de Grondwet subsidiëring van het bijzonder onderwijs niet verbood.
  • Steunde in 1894 Tak van Poortvliets kieswetvoorstel en was bij de algemene verkiezingen de enige katholiek die als "Takkiaan" werd gekozen

Dissenting voting behaviour (0/10)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/6)
  • Werd in 1894 door de voorzitter van de Katholieke Kamerclub Haffmans aangevallen in diens krant "Venloosch Weekblad", onder meer omdat volgens Haffmans Schaepman mede de val van het kabinet-Mackay had veroorzaakt. Schaepman mijdde daarom de vergaderingen van de Katholieke Kamerclub tot na Haffmans dood (september 1896).
  • Tot zijn tegenstanders behoorde ook de conservatieve bisschop van Haarlem Ch.J.M. Bottemanne, die hem in 1894 een spreekverbod in het bisdom Haarlem opgelegde vanwege zijn steun aan het Kieswet-voorstel van Tak van Poortvliet
  • Stelde op 20 oktober 1896 met Vermeulen, Bahlmann, Dobbelmann en Travaglino een program van actie op

Private life (3/8)
  • Een borstbeeld van hem staat in het gebouw van de Tweede Kamer
  • In Tubbergen is in het Dr. Schaepmancentrum een kleine tentoonstelling aan hem gewijd
  • Zijn vader was burgemeester van Hellendoorn en van Tubbergen. Hij was lid van Provinciale Staten van Overijssel voor het district Almelo.

Campaign trail (3/9)
  • Werd in 1897 in het district Amsterdam I na herstemming verslagen door M.J. Pijnappel (o.l.) en in het district Rotterdam III na herstemming door J.B. Verhey (l.u.)
  • Werd in 1901 gekozen bij enkelvoudige kandidaatstelling
  • Was behalve in de districten Breda, Wijk bij Duurstede en Almelo ook diverse malen kandidaat in andere districten, zoals Groningen, Zaandam, Utrecht en Haarlem

Pseudonyms and nicknames (3/4)
  • E.L.C. (literair pseudoniem)
  • "De Doctor" (bijnaam)
  • "De Rijsenburgse Professor" (bijnaam)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.