Montesquieu Institute: from science to society

Dr. L.J.M. (Louis) Beel

foto Dr. L.J.M. (Louis) Beel
vergrootglas
bron: Collectie SPAARNESTAD PHOTO/Henk Blansjaar
Source: Parlement.com.

Katholieke staatsman. Eén van de belangrijkste politici van na 1945. Begon zijn loopbaan als gemeenteambtenaar. In 1945 werd hij minister van Binnenlandse Zaken en als zodanig speelde hij een voorname rol bij de naoorlogse zuiveringen. Was als premier en Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon een vooraanstaande figuur in het moeizame proces van dekolonisatie. Voorstander van militair optreden (politionele acties) tegen de Republiek Indonesia. Na terugkeer uit Indië hoogleraar en in 1951 weer minister van Binnenlandse Zaken en in het kabinet-Drees III tevens vicepremier. Had een goede band met Drees. In de jaren vijftig en zestig als (in)formateur betrokken bij de vorming van diverse kabinetten, vooral van centrumrechtse signatuur. Belangrijk adviseur en vertrouweling van koningin Juliana. Gezagvol, inventief en doortastend politicus, die vaak als regelaar en 'bruggenbouwer' fungeerde. Ook een wat dorre jurist. Had als bijnaam 'de Sfinx'.

KVP, RKSP
in de periode 1945-1972: lid Tweede Kamer, minister, minister-president, lid Raad van State, vicepresident Raad van State, Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon

1.

First names

Louis Joseph Maria (Louis)

2.

Personal data

Place and date of birth
Roermond, 12 April 1902

Place and date of death
Utrecht, 11 February 1977

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), around 1933 until 22 December 1945
  • KVP (Katholieke Volkspartij), from 22 December 1945

4.

Main functions and occupations

  • minister van Binnenlandse Zaken, from 23 February 1945 until 15 September 1947
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 4 June 1946 until 3 July 1946
  • minister-president, from 3 July 1946 until 7 August 1948
  • minister van Overzeese Gebiedsdelen ad interim, from 30 August 1947 until 3 November 1947 (in verband met ziekte van minister Jonkman)
  • minister van Algemene Zaken, from 13 October 1947 until 7 August 1948 (departement ingesteld bij K.B. van 11 oktober 1947)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 27 July 1948 until 7 September 1948
  • minister van Binnenlandse Zaken, from 6 December 1951 until 7 July 1956 (trad af wegens benoeming in een onderzoekscommissie;2211909)
  • viceminister-president, from 2 September 1952 until 7 July 1956
  • minister van Maatschappelijk Werk, from 2 September 1952 until 9 September 1952
  • minister-president en minister van Algemene Zaken, from 22 December 1958 until 19 May 1959
  • lid Raad van State, from 1 June 1959 until 1 August 1959 (benoemd bij K.B. van 27 mei 1959)
  • vicepresident Raad van State, from 1 August 1959 until 1 July 1972 (benoemd bij K.B. van 1 juli 1959)

Formal job title
  • minister van staat, from 21 November 1956 until 11 February 1977

cabinet formation (2/10)
  • informateur, from 4 November 1966 until 16 November 1966
  • informateur, from 6 March 1967 until 9 March 1967 (formeel adviseur van de koningin)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid Raad van Commissarissen N.V. AKZO, from 1970 until April 1972 (na fusie AKU-KZO)
  • voorzitter ICIN (Interuniversitair Cardiologisch Instituut Nederland), from January 1973 until November 1976

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

Activities as prime minister or president
  • Had als minister-president een belangrijk aandeel in de Indië-politiek. Maakte van 3 tot en met 24 mei 1947 met minister Jonkman een reis naar Nederlands-Indië
  • Tijdens zijn eerste kabinet vonden de ondertekening van het Akkoord van Linggadjati (25 maart 1947) en de eerste politionele actie (20/21 juli - 4 augustus 1947) plaats

Policy-making activities as minister (2/13)
  • Bracht in 1956 de Grondwetsherziening in eerste lezing tot stand, waarbij onder meer verklaringswetten over uitbreiding van het aantal leden van Eerste en Tweede Kamer werden aanvaard
  • Belangrijke benoemingen tijdens zijn ministerschap 1951-1956: Rutgers (1956, vicepresident Raad van State), Offerhaus (VVD, Commissaris van de Koningin in Groningen), Van Lynden van Sandenburg (partijloos (a.r.), Commissaris van de Koningin in Utrecht), Prinsen (PvdA, Commissaris van de Koningin in Noord-Holland), Klaasesz (PvdA, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland); Van Walsum (PvdA, burgemeester van Rotterdam)

Legislative activities as minister (2/25)
  • Bracht in 1959 de Algemene Weduwen- en Wezenwet (AWW) (Stb. 139) tot stand. Deze wet geeft alle weduwen die achterblijven met één of meer kinderen onder de 18 jaar een pensioen. Dit pensioen blijft behouden als de kinderen tussen haar 45ste en 50ste levensjaar 18 jaar worden. Weduwen zonder kinderen van 50 jaar en ouder krijgen eveneens pensioen. De wet trad 1 oktober 1959 in werking. Het wetsvoorstel was in 1958 ingediend door minister Suurhoff. (5.390)
  • Bracht in 1959 een wet in het Staatsblad tot aanvulling van de Veiligheidswet 1934 en de Stuwadoorswet met bepalingen over bedrijfsgezondheidsdiensten. Het wetsvoorstel was door staatssecretaris Van Rhijn in 1955 ingediend en in 1958 in de Tweede Kamer verdedigd. (3.848)

als (in)formateur (2/11)
  • Kreeg op 4 november 1966 het verzoek de mogelijkheden te onderzoeken om zo spoedig mogelijk tot de oplossing van de kabinetscrisis te geraken. Een compromisvoorstel over het financiële beleid, zodat het kabinet-Cals tot vervroegde verkiezingen kon aanblijven, werd door de PvdA afgewezen. Hierna werd aangestuurd op een interim-kabinet van KVP en ARP onder leiding van Zijlstra en De Quay. Op 15 november bracht Beel zijn eindverslag uit.
  • Werd op 6 maart 1967 door de koningin gevraagd advies uit te brengen, op grond van door fractievoorzitters uitgebrachte adviezen, over de benoeming van een formateur. Adviseerde op 9 maart Biesheuvel met de formatie te belasten.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/13)
  • Had in 1952 een voorkeur voor een ministerschap aan het nieuwe departement van Maatschappelijk Werk. Toen de KVP geen kandidaat voor Binnenlandse Zaken kon vinden (de burgemeesters Loeff en Kolfschoten en CdK Houben weigerden) bleef Beel aan Binnenlandse Zaken. Van Thiel nam Maatschappelijk Werk op zich.
  • Speelde een belangrijke rol bij het oplossen van de crisis in de koninklijke familie rond de gebedsgenezeres Greet Hofmans
  • Had een groot aandeel in de vorming van de kabinetten-De Quay, -Marijnen, -Zijlstra en -De Jong. Was als minister van staat ook zijdelings betrokken bij de formaties in 1971 en 1972-1973.

Private life
  • Zat in augustus-september 1944 ondergedoken om zich te onttrekken aan graafwerkzaamheden nabij Eindhoven
  • Rond 1944 actief in de Gemeenschap van Oud-Illegale Werkers van Nederland en het Comité Eenheid bij Verscheidenheid
  • Was naar buiten toe tamelijk afstandelijk en gesloten. Toonde echter wel altijd een grote betrokkenheid bij het wel en wee van zijn medewerkers.

Anecdotes and citations
  • Nadat hij in 1945 in Apeldoorn door de kabinetsformateurs Schermerhorn en Drees was uitgenodigd om weer de portefeuille van Binnenlandse zaken over te nemen en zich daartoe bereid verklaarde, bezocht hij op de terugreis naar Den Haag eerst in Utrecht Monseigneur De Jong, de aartsbisschop van Utrecht. Deze keurde het besluit om minister te blijven goed.
  • Als hij eenvoudige lieden op zittingen van de afdeling Bestuurlijk Administratieve Beschikking van de Raad van State voor zich kreeg, legde hij hen in simpele bewoordingen de gang van zaken uit ("Hebde gij het allemaal goed begrepen?").

Pseudonyms and nicknames
  • "De Onderkoning van Nederland" (zo genoemd vanwege zijn invloed als vicevoorzitter van de Raad van State)
  • "De Sfinx van Wassenaar" (bijnaam)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.