Montesquieu Institute: from science to society

Mr. W. (Wim) Aantjes

foto Mr. W. (Wim) Aantjes
vergrootglas
bron: Beeldbank Nationaal Archief
Source: Parlement.com.

Bevlogen christendemocratisch politicus. Was afkomstig uit een hervormd-gereformeerd milieu uit de Alblasserwaard en behoorde aanvankelijk tot de rechtervleugel van de ARP. Als voorman van de bouwondernemers woordvoerder volkshuisvesting en daarnaast woordvoerder PTT-zaken. Werd in 1971 na de vorming van het kabinet-Biesheuvel fractievoorzitter, maar schoof op naar links en bevorderde de komst van het kabinet-Den Uyl. Stond aarzelend tegenover de vorming van het CDA, omdat hij vreesde dat de (progressieve) evangelische grondslag niet verzekerd was. Behoorde als fractieleider ten tijde van het eerste kabinet-Van Agt tot de loyalisten. Trad af als Kamerlid vanwege onthullingen over zijn oorlogsverleden. Werd later grotendeels gerehabiliteerd toen erkend werd dat zijn versie van dat verleden juist was geweest.

ARP, CDA
in de periode 1959-1978: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

1.

First name

Willem (Wim)

2.

Personal data

Place and date of birth
Bleskensgraaf (gem. Bleskensgraaf en Hofwegen, Z.H.), 16 January 1923

Place and date of death
Utrecht, 22 October 2015

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), until 11 October 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), from 11 October 1980

4.

Main functions and occupations

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 26 May 1959 until 7 November 1978
  • waarnemend fractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten Generaal, from 22 June 1971 until 3 August 1971
  • fractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten Generaal, from 3 August 1971 until 30 November 1972
  • fractievoorzitter ARP Tweede kamer der Staten-Generaal, from 7 March 1973 until 25 May 1977
  • fractievoorzitter CDA Tweede Kamer der Staten-generaal, from 20 December 1977 until 7 November 1978
  • ambteloos, from 7 November 1978

Internment
gevangene, kamp "Port Natal" bij Assen, from October 1944 until May 1945

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • onderzoeker t.b.v. de gemeente Utrecht inzake het referendum
  • voorzitter patiëntenklachtencommissie psychiatrisch ziekenhuis

Derived functions (2/10)
  • voorzitter werkgroep openbaarheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), 1970 (ingesteld door het Presidium)
  • voorzitter commissie onderzoek huisvesting Tweede Kamer (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from 9 March 1971 until 1976

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament (2/4)
  • Hield zich vanaf 1973 tevens bezig met buitenlandse zaken
  • Interpelleerde op 27 november 1974 minister Van der Stoel over het Nederlandse stemgedrag in de Verenigde Naties bij een resolutie over het Palestijnse zelfbeschikkingsrecht

Dissenting voting behaviour (0/7)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/17)
  • Het eerste kabinet-Van Agt liet een commissie van drie onder leiding van prof. Enschedé nader onderzoek instellen naar de bevindingen van het RIOD. Hieruit bleek dat de door Aantjes zelf gegeven lezing van zijn oorlogsverleden juist was. Het RIOD had onder meer ten onrechte geconcludeerd dat hij als bewaker was opgetreden in Port Natal, dat hij lid was geweest van de Waffen SS, dat hij het Nederlanderschap had verloren en dat hij er zelf voor had gekozen om in Duitsland te gaan werken.
  • Het kabinet trachtte nadien tevergeefs hem te benoemen in een belangrijke functie (onder andere lid van de Raad van State en voorzitter van de Omroepraad). Uiteindelijk werd hij voorzitter van de Kampeerraad.
  • Kwam in 1992 in conflict met zijn partij over de betaling van zijn contributie. Hij weigerde te betalen, omdat reiskosten die hij gemaakt had voor het CDA niet aan hem terugbetaald waren. Na bemiddeling van het landelijk bestuur werd dit royement ongedaan gemaakt.

Private life (3/9)
  • Op 16 januari 2008, de dag waarop hij 85 jaar werd, werd in zijn geboorteplaats Bleskensgraaf een borstbeeld van hem onthuld
  • Zijn vader was voor hij burgemeester werd wethouder van Bleskensgraaf
  • Zijn broer Jan was burgemeester van respectievelijk Brakel (1960-1966), Oud-Beijerland (1966-1975) en Bussum (1975-1985)

Anecdotes and citations
  • Van hem (en niet zoals soms wordt gedacht van Boersma) was de uitspraak: de VVD is de partij van de drie H's: halen, hebben en houden
  • Zei op het CDA-congres in 1975, waarop hij zich sterk maakte voor evangelisch geïnspireerde politiek onder meer: "Als wij één procent ontwikkelingshulp geven, vragen wij ons af of die ene procent goed besteed is; niet of dit het geval is met de overige 99 procent."

Non-acceptance of political functions (3/4)
  • Commissaris van de Koningin in Zeeland, 1974 (geweigerd)
  • minister van Justitie, November 1977 (wilde volgens eigen zeggen greep houden op verdere ontwikkeling van het CDA)
  • lid Tweede Kamer, 13 July 1979

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.