Bankiersbonus - Montesquieu Institute

De bonussen in de bankenwereld lijken mede de economische crisis te hebben veroorzaakt. Door de bonuscultuur bij de banken werd kortetermijnwinst-denken en overmatig risicovol gedrag beloond. Niet het voortbestaan van de bank of het belang van de klant stond centraal, maar de winsten voor bankiers. Hierdoor ging een aantal banken failliet, en overheden wereldwijd moesten bijspringen om het financiële systeem te redden. Dat heeft de belastingbetaler veel geld gekost.

Tijdens de crisis bleek dat banken nog steeds bonussen uitkeerden, zelfs banken die grote verliezen leden en/of met overheidssteun overeind werden gehouden. Dit leidde tot grote publieke verontwaardiging. De bankiers in de Londense City, die doorgaans hoge bonussen opstreken, kregen zelfs klappen bij demonstraties.

Om deze (mogelijke) oorzaak van de crisis aan te pakken en herhaling te voorkomen wil ook het Europees Parlement iets aan de bonuscultuur doen. In 2011 werden de tot dusver strengste regels voor bankiersbonussen ter wereld van kracht. Onderhandelingen over verdere verscherping van de regels zijn gaande.

Het aanpakken van de bonussen is een onderdeel van een reeks aan maatregelen gericht op de financiële sector.

Na het redden van de banken door overheden hebben de banken weinig veranderd in hun beloningsbeleid. Dus vond de Britse Arlene McCarthy (S&D), de Europarlementariër die de discussie rond de bonussen heeft geleid, dat het tijd was om in te grijpen.

Haar mening wordt onderschreven door een Nederlandse studie op de website 'Eerlijke bankwijzer'. In deze studie werd gesteld dat Aegon, ING, SNS en Van Lanschot nog altijd relatief hoge bonussen uitdeelden, wat zorgt voor een kortetermijnwinst-denken onder het personeel.

In juli 2009 kwam de Europese Commissie met voorstellen voor strengere regels in de financiële sector en de aanpak van de beloningsstructuur. Ruim een jaar later hadden het Europees Parlement en de Raad van Ministers de voorstellen goedgekeurd. De EU-lidstaten moesten de richtlijn voor 1 januari 2012 hebben omgezet in nationale wetgeving. De richtlijn voor bonussen geeft aan wat lidstaten minimaal moeten doen. Als lidstaten zelf nog strenger willen zijn, is dat toegestaan.

Bij het samenstellen van een bonus moet ten minste 50 procent van de beloning variabel zijn. De EU denkt daarbij aan een afgewogen mix van aandelen of vergelijkbare eigendomsbelangen en contanten. Door een deel van de bonus in aandelen in het eigen bedrijf uit te betalen, krijgen bankmedewerkers een eigen financieel belang in het succes van het bedrijf.

Daarnaast moet ten minste 40 procent van elke bonus over minimaal drie jaar worden gespreid en moeten deze 40% geïnvesteerd worden in activiteiten waar het personeelslid mee te maken krijgt; dus ook risicovolle investeringen. Als een bank slecht presteert en in de problemen komt zal dat geld bovendien alsnog worden gebruikt om het bedrijf gezond te maken.

Bij banken die met overheidsgeld gered zijn, wil de EU dat prioriteit wordt gegeven aan het terugbetalen van de schulden. Bonussen zouden dan alleen nog worden uitbetaald bij uitzonderlijke verdiensten.

De regels stellen geen grens aan hoe hoog topsalarissen mogen zijn.

Nederland had al toereikende regels op dit terrein.

In 2012 zijn de bonussen op Europees niveau opnieuw ter discussie gesteld. In een nieuw pakket maatregelen gericht op het versterken van de banken stond het Europees Parlement erop dat er een maximum aan de bonussen werd gesteld. In maart 2012 zijn de EU-lidstaten en het Europees Parlement het eens geworden over de beperking van bonussen van bankiers. In principe mag de bonus niet meer dan één jaarsalaris bedragen. In uitzonderlijke gevallen mogen banken personeelsleden een bonus toekennen die maximaal twee keer hun jaarsalaris bedraagt.

De financiële sector van het Verenigd Koninkrijk is de grootste in de EU en de Britten hebben dan ook lang bezwaar geuit tegen het voorstel om de bonussen te beperken. Ze hadden vooral bezwaren tegen het tempo waarin de nieuwe regels worden doorgevoerd.

De nieuwe regelgeving gaat in 2014 in.

Er wordt in Europees verband gesproken over een (extra) belasting op banken. Eén mogelijke belasting is de zogenaamde bonusbelasting. De bonusbelasting is een soort extra inkomstenbelasting over de uitgekeerde bonus van de bank aan medewerkers. Het is eigenlijk geen belasting op de banken zelf, maar op hun medewerkers.

Er zijn geen Europese voorstellen gedaan voor een bonusbelasting. Het Verenigd Koninkrijk heeft tijdelijk een bonusbelasting geheven, maar de belastingmaatregel is inmiddels weer geschrapt.

De EU heeft wel andere voorstellen gedaan om een belasting op financiële producten in te voeren.

De Europese regels voor bonussen vormen slechts één van de maatregelen die in Europa worden genomen om te proberen om een nieuwe crisis te voorkomen. Het is moeilijk goed te beoordelen of de maatregelen de juiste zijn, of dat ze andere, ongewenste, effecten met zich meebrengen. Moeten dergelijke Europese regels überhaupt opgesteld worden?

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: na het lezen van de argumenten kunt U zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.