Portugal:Een lidstaat die sterk wordt benadeeld door de onevenwichtige steunverlening uit het EOGFL-Garantie, en waar de productie moet worden vergroot - Portugese bijdrage ten behoeve van de tussentijdse evaluatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid - Montesquieu Institute

 

-

RAAD VANBrussel, 17 juni 2002 (25.06)

(OR. pt)

DE EUROPESE UNIE

10051/02

-

AGRI 140 -

NOTA

van: de Portugese delegatie

d.d.: 13 juni 2002

aan: de Raad

Betreft: Portugal: Een lidstaat die sterk wordt benadeeld door de onevenwichtige steunverlening uit het EOGFL-Garantie, en waar de productie moet worden vergroot

• - 

  Portugese bijdrage ten behoeve van de tussentijdse evaluatie van het

gemeenschappelijk landbouwbeleid

Ter attentie van de delegaties gaat hierbij een document van de Portugese delegatie over het

bovengenoemde onderwerp.

BIJLAGE

PORTUGAL: EEN LIDSTAAT DIE STERK BENADEELD WORDT DOOR DE

ONEVENWICHTIGE STEUNVERLENING UIT HET EOGFL-GARANTIE EN WAAR DE

PRODUCTIE MOET WORDEN VERGROOT

juni 2002

PORTUGESE BIJDRAGE TEN BEHOEVE VAN DE TUSSENTIJDSE EVALUATIE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID

Volgens het Verdrag betreffende de Europese Unie dragen het beleid en de maatregelen van de Gemeenschap bij tot de verwezenlijking van economische en sociale samenhang

1. Er is geen reden

waarom het gemeenschappelijk landbouwbeleid hierop een uitzondering zou moeten zijn. Ook de Europese Commissie erkent in haar meest recente verslag over de economische en sociale samen- hang in dit verband dat Portugal het enige land is waarop de samenhang-regelingen van toepassing zijn, maar in het kader van het GLB een negatieve netto-middelenoverdracht plaatsvindt.

Portugal beschikt over weinig hulpbronnen, heeft de laagst ontwikkelde landbouw van de Europese Unie en kampt met een enorm handelstekort op landbouwgebied (het op drie na grootste van de 15, na Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Italië). Portugal behoort echter ook tot de lidstaten die de minste steun ontvangen uit het EOGFL-Garantie (1e pijler), zowel absoluut als relatief.

1.

DE ONEVENWICHTIGHEID VAN DE STEUN

De zeer onevenwichtige steun aan de Portugese landbouw wordt veroorzaakt door het niveau van de steun van de eerste pijler.

Het niveau van de steun die Portugal ontvangt uit het EOGFL-Garantie (1e pijler) - 1,4% van het totaal - ligt duidelijk beneden de relatieve omvang van het arbeidsvolume in de landbouw (8% van het totaal in de Unie), beneden de relatieve omvang van het nuttige landbouwareaal (3%) en ligt zelfs nog onder de zeer geringe bijdrage van Portugal aan de landbouwproductie van de Unie (2,3%).

De totale steun in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid per arbeidseenheid in de landbouw (AEL) is zelfs de laagste van de gehele Unie. De rechtstreekse steun die betaald wordt uit het EOGFL-Garantie ligt op een vijfde van het gemiddelde van de EU-15 en bedraagt ongeveer een elfde van dat van de landen die de hoogste steun per arbeidseenheid ontvangen.

Figuur 1 - Totale steun aan landbouwers per AEL

Rechtstreekse steun + andere netto belastingvoordelen + steun marktprijzen

(euro/AEL) - 2000

30.000

20.000

10.000

eng

di j

ke

a r k ene l g iëgdr i j k

nkedbur

BFin l a n d

it s l a n dkrijk- 1 5

d e r l ane r l a n

dU Sp anj

Itali ëa n d

o r t u gal

e n e mV e r e niK oni Zw

Lu x e m

DuNeF r an I EO o s t enr

r i e k enl P

D G

Steun marktprijzenRechtstreekse steunAndere netto belastingvoordelen

Voorts worden de bovengenoemde distorsies nog versterkt doordat de Portugese landbouwers het laagste inkomen per arbeidseenheid van de gehele Unie hebben, hoewel zij niet de minst produc- tieve in de vijftien zijn (indien hun productie beoordeeld wordt aan de hand van de wereldprijzen)

en hoewel zij behoren tot degenen die het minst afhankelijk zijn van de steun van het GLB.

Figuur 2 Landbouwinkomens (bruto toegevoegde waarde tegen factorkosten) per arbeidseenheid

(euro/AEL) - 2000

45.000

Figuur 3 Landbouwproductiviteit tegen prijzen op de wereldmarkt (Bruto toegevoegde waarde tegen paritaire prijzen

per AEL)

(euro/AEL) - 2000

13.500

8.500

3.500

-1.500

15dal

end

l a n da r k enI t á liëej kEUlgië

rijk

n krib u r gt s l ana n d

eni gdr i j k

nkedn l â n d

e derem Be

o stren Po r t ug

Ie r l an

Fi

e n e

m Sp anj

FraDui

r i e k

enl OVeK

oni Zw

N D Lux

G

Figuur 4 Structuur van de landbouwinkomens (in % van de bruto toegevoegde waarde tegen factorkosten) - 2000

Netto subsidie (%) + Steun marktprijzen (%) = Coëfficiënt totale steun (%)

100%

80%

60%

Ten gevolge van de hierboven geschetste situatie is er een kloof ontstaan tussen de inkomens van de Portugese landbouwers en die van de andere Europese landbouwers. Zij bedragen momenteel slechts ongeveer een kwart van het gemiddelde in de Unie, minder dan de helft van de waarde van de lidstaat met de meest ongunstige situatie na Portugal en minder dan een zevende van de waarde van de lidstaat met de gunstigste sitiuatie

2. FACTOREN DIE EEN ONEVENWICHTIGE SITUATIE IN DE HAND WERKEN

Voor Portugal zijn niet de verschillende soorten quota en steun in het kader van het GLB in het geding, maar vooral de hoogte ervan.

De onevenwichtige verdeling van de middelen van het EOGFL-Garantie, die sterk in het nadeel van de Portugese landbouwers werkt, vloeit voort uit een samenspel van factoren, met name de

volgende:

-

de algemene toepassing van een stelsel van quota en productiebeperkingen op basis van historische gegevens waarbij geen rekening gehouden is met het ontwikkelingsniveau van de landbouw in de verschillende lidstaten, noch met de zelfvoorzieningsgraad, noch met de relatieve omvang van de productie, noch met de ontwikkelingsbehoeften;

-

de geringe landbouwproductiviteit in het verleden, die als basis wordt gehanteerd bij de vaststelling van een groot deel van de inkomenssteun;

-

het lage steunniveau in het kader van het GLB voor landbouwproducten die een groot aandeel hebben in Portugese productiestructuur.

De relatief onrechtvaardigheid die het gevolg is van elk van de drie bovengenoemde factoren, maar vooral van deze factoren gezamenlijk, is volstrekt onaanvaardbaar.

Portugal produceert maar weinig producten die in het kader van het GLB de hoogste steun ontvangen en heeft een lage referentieproductie zodat het weinig steun ontvangt, en het kan de productie niet vergroten omdat het land geringe quota toebedeeld heeft gekregen!

Daar komt nog bij dat de quota zo klein zijn (in veel gevallen uiterst klein, waardoor agro- industriële ontwikkeling geen haalbare kaart is) dat zij al snel met aanzienlijke percentages worden overschreden, wat tot eveneens hoge sancties leidt en onbillijkheden veroorzaakt tussen de landbouwers van verschillende lidstaten.

Het niveau van de quota, in combinatie met steunverlening op basis van een geringe productiviteit,

leidt ertoe dat de landbouwontwikkeling in Portugal op een laag niveau stagneert, en dat de

Portugese landbouwers gemiddeld onaanvaardbaar lage steun en inkomsten ontvangen.

De distorsies die veroorzaakt worden door de voor Portugal vastgestelde quota kunnen worden

beoordeeld aan de hand van de onderstaande figuren, die aantonen dat er op vrijwel alle fronten

sprake is van een negatieve disproportionaliteit:

• - 

  tussen de quota en het arbeidsvolume in AEL (schema 5);
• - 

  tussen de quota en het bebouwde areaal (schema 6);
• - 

  tussen de quota en de bruto toegevoegde waarde tegen marktprijzen (schema 7);

Figuur 5 - Portugese quota en aandeel in de AEL van de producerende landen (%)

30.0

AELQuota

25.0

Figuur 6 - Portugese quota en aandeel in het totale areaal van de producerende landen (%)

14.0

AreaalQuota

12.0

10.0

8.0

6.0

4.0

2.0

et

s e nda

o taalrwijs

Rfolieten

zaag inir l ey

emieemie

mtag ewaso maw erking

aaiu i k e r

S Bua t o e n

e l k v e t )

o taal

bouw T (p r oductie)u rud appelmeel Olij T Za bak totaal Vir Ka nanen

D ver T B

sl achtpr

Aarvlas en hennep

e l k

(m zoogkoeien

e

n -s peciale pr

bouw Te

n -

Akker Schapen en geiten

r oogde voeder

Me n

-

under

Akker Vezelunder

R

GedV r uchten voor

R under R

Figuur 7 - Portugese quota en de bruto toegevoegde waarde tegen marktprijzen van de producerende

landen (%)

14.0

bruto

toegevoegde

waarde tegenQuota

12.0marktprijzen

10.0

3. DE PORTUGESE STANDPUNTEN

Tegen hernationalisering van het GLB en/of de afschaffing van het beschermende karakter ervan

Voor versterking van de eerste pijler met betrekking tot Portugal, en voor herziening van de quota en de unitaire steun die tot op zekere hoogte moeten worden aangepast op een ver- plichte en in de gehele Unie uniforme wijze

Portugal is tegen elke herziening van het GLB die beoogt het beschermende karakter af te schaffen dan wel gericht is op een volledige of gedeeltelijke hernationalisering van het GLB.

Hoewel de steun die Portugal ontvangt ten behoeve van de plattelandsontwikkeling (2e pijler) ontoereikend is in het licht van de nog zeer grote structurele behoeften, doen de belangrijkste tekortkomingen zich voor in het kader van de steun van de eerste pijler, waarvan de verhoging van essentieel belang is voor de toekomst van de Portugese landbouw.

Portugal acht het daarom onontbeerlijk dat in de eerste pijler correctiemechanismen worden opge- nomen ten behoeve van een grotere economische en sociale samenhang en met name ten behoeve van de herziening van de omvang van de quota en de versoepeling van de criteria voor de unitaire steun op basis van het gemiddelde van de Europese Unie.

De eventuele overbrenging uit de eerste naar de tweede pijler door middel van één enkel module- ringssysteem is alleen aanvaardbaar indien dit systeem gematigd en verplicht is, met uniforme communautaire criteria, indien aanvullende nationale middelen niet noodzakelijk zijn en vooral indien het wordt toegepast aan de hand van herziene en gecorrigeerde toewijzingscriteria binnen de eerste pijler, die in bepaalde gevallen beter dan de tweede pijler kan worden gebruikt ten behoeve van de bescherming van het milieu en om de kwaliteit van landbouwproducten te verhogen.

BIJLAGE

1. METHODIEK

GEHANTEERDE VARIABELEN

• - 

  Bruto toegevoegde waarde tegen factorkosten (BTWfk): door de landbouwers gegenereerde

waarde, met inbegrip van de netto belastingvoordelen

• - 

  BTWfk=BTWmp + netto belastingvoordelen
• - 

  Bruto toegevoegde waarde tegen marktprijzen (BTWmp): door de landbouwers gegenereerde

waarde, berekend aan de hand van de prijzen op de nationale markt

• - 

  BTWmp=BTWpp + markprijssteun
• - 

  Bruto toegevoegde waarde tegen paritaire prijzen (BTWpp): door de landbouwers gegeneerde

waarde, berekend op basis van paritaire prijzen van de wereldmarkt

• - 

  Netto belastingvoordeel: rechtstreeks door de landbouwers ontvangen voordelen uit het

EOGFL-Garantie (met inbegrip van rechtstreekse productsteun en andere aan de landbouwers

betaalde steun, met name in het kader van milieumaatregelen in de landbouw en compen-

serende vergoedingen) of van de nationale autoriteiten van de lidstaten, welke worden afge-

trokken van de betaalde belastingen

• - 

  Marktprijssteun (=BTWmp-BTWpp): door de landbouwers ontvangen steun die verwerkt is in

de marktprijzen, en die bestaat uit het verschil tussen de marktprijzen en de prijzen op de

wereldmarkt

• - 

  Rechtstreekse steun uit het EOGFL-Garantie: Uitgaven van het EOGFL-Garantie overeen-
• - 

  Marktprijssteun: Op basis van de producentensubsidie-equivalent (PSE)-indicatoren van de

OESO en de waarde van de respectieve componenten van intermediaire productie en verbruik

(Economic Accounts for agriculture and forestry 2001, base NewCronos, EUROSTAT)

• - 

  Rechtstreekse

steun: Verslag EOGFL-Garantie 2000, Commissie

INDICATOREN

- Productiviteit

BTWpp per AEL: per arbeidseenheid gegenereerde waarde, berekend aan de hand van de paritaire prijzen op de wereldmarkt

- Inkomen

BTWfk per AEL: per arbeidseenheid ontvangen, uit de landbouwactiviteit voortvloeiende waarde, bestaande uit productiviteit, marktprijssteun en nettovoordelen

- Steun in het kader van het GLB Totale steun per AEL: bedrag van de steun op basis van de marktprijzen en de nettovoordelen per arbeidseenheid

Marktprijssteun per AEL: waarde van de via de marktprijzen ontvangen steun per arbeids- eenheid

Netto belastingvoordeel per AEL: de waarde van de overdrachten uit het EOFGL-Garantie en de nationale steun, die rechtstreeks per arbeidseenheid is ontvangen

Rechtstreekse steun per AEL: waarde van de rechtstreekse steun uit het EOGFL-Garantie per arbeidseenheid

 

2. Tabellen

Tabel 1 - Aandeel van de zeer kleine * en kleine ondernemingen *

in het totale aantal ondernemingen en in het totale areaal - 1997

Rangorde, waarde en index (EU=100)

Ondernemingen Areaal

Rangorde % Index Rangorde% Index

Griekenland 1 93 120 1 72 268

Portugal 2 93 120 4 43 159

Italië 3 90 116 3 47 173

Spanje 4 84 109 6 39 143

EU-15 5 77 100 9 27 100

Oostenrijk 6 77 99 2 55 206

Luxemburg 7 67 86 12 11 41

Zweden 8 66 85 8 27 101

Ierland 9 66 85 5 39 145

Duitsland 10 56 73 11 12 46

Verenigd Koninkrijk 11 53 68 10 19 69

Finland 12 52 67 7 30 111

Frankrijk 13 45 59 14 10 38

Denemarken 14 40 51 13 11 41

België 15 39 50 15 9 33

Nederland 16 22 29 16 6 22

*Ondernemingen met een brutomarge tot 4 Europese grootte-eenheden (4800 euro) *Ondernemingen met een brutomarge van tussen de 4 en de 16 Europese grootte-eenheden (19.200 euro)

Bron: Europese Commissie

Tabel 2 - Handelsbalans op landbouwgebied van de Europese Unie - 2000

(in miljoen euro)

Tabel 3 Aandeel van de afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie - 2000

(%)

EOGFL-EOGFL-Garantie AEL Areaal BTWmp

Garantie

(Rechtstreekse steun) in de landbouw

(1e pijler)

België 2.6 1.0 1.2 1.1 2.1

Denemarken 3.5 2.8 1.2 2.0 2.4

Duitsland 13.7 14.5 10.6 13.1 12.5

Griekenland 6.8 6.8 9.0 3.0 4.8

Spanje 14.0 14.7 15.6 19.5 15.9

Frankrijk 23.4 23.9 16.7 22.9 21.0

Ierland 3.7 3.0 3.1 3.4 1.6 -

11.8 13.3 19.5 11.8 21.2

Luxemburg 0.0 0.1 0.1 0.1 0.1

Nederland 3.7 0.9 3.6 1.5 7.0

Oostenrijk 1.5 1.7 2.8 2.6 1.7

Portugal 1.4 1.6 8.0 3.0 2.3

Finland 1.1 1.1 1.9 1.7 0.5

Zweden 1.7 2.0 1.2 2.3 1.0

Verenigd Koninkrijk 10.8 12.6 5.6 12.1 5.8

EU-15 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0

Bron: EUROSTAT en Europese Commissie

Tabel 4 - Productiviteitsindicatoren 2000

Rangorde, waarde per AEL en index (EU=100)

BTWmp BTWpp

Rangorde euro/AEL Ind Rangorde euro/AELInd

Tabel 5 - Steunindicatoren - 2000

Rangorde, waarde per AEL en index (EU=100)

Rechtstreekse steun

EOGFL-Garantie Netto belastingvoordeel Marktprijssteun Totale steun

Rangorde euro/AELInd Rangorde euro/AELInd Rangorde euro/AELInd Rangorde euro/AEL Ind

Denemarken 1 9.612 229 59.313 1722 23.599 2381 32.913 215

België 10 3.599 86 142.921 541 26.430 2672 29.351 191

Verenigd Koninkrijk 2 9.496 226 2 12.045 2225 16.984 1723 29.029 189

Zweden 3 7.044 168 3 11.993 2216 16.396 1664 28.390 185

Luxemburg 9 3.705 88 4 10.514 1944 17.792 1805 28.306 185

Finland 14 2.377 57 1 16.724 308136.977 706 23.702 155

Duitsland 5 5.736 137 67.965 1477 15.227 1547 23.193 151

Nederland 15 1.075 26 16-98 -23 21.028 2128 20.930 137

Frankrijk 4 6.023 144 96.384 1188 13.642 1389 20.026 131

Ierland 7 4.170 99 86.847 1269 10.448 10610 17.295 113

EU-15 6 4.196 100 105.426 100109.900 10011 15.327 100

Oostenrijk 13 2.521 60 77.588 140117.214 7312 14.802 97

Spanje 8 3.966 95 124.476 82146.424 6513 10.900 71

Italië 12 2.850 68 133.142 58127.104 7214 10.246 67

Griekenland 11 3.172 76 114.636 85152.710 2715 7.346 48

Portugal 16 819 20 151.045 19162.539 2616 3.584 23

Tabel 6 - Inkomensindicator - 2000

Rangorde, waarde per AEL en index (EU=100)

BTWfk

Rangorde euro/AEL Index

Denemarken 1 48.793 193

Tabel 7 - Beperkingen van de nationale productie

op basis van voorgeschreven quota

Aandeel van Portugal in het geheel van MZV*** (%)

de producerende lidstaten ** (%) Portugal

Eenheid * Quotum AEL Areaal BTWmp

Akkerbouw totaal (oppervlakte) ha 1,9 8,0 3,0 2,3 33,2

Akkerbouw totaal (productie) ton 1,1 8,0 3,0 2,3 33,2

Durumtarwe ha 3,7 11,2 4,7 3,4 54,6

Rijst ton 7,7 11,6 4,9 3,5 73,3

Gedroogde voedergewassen ton 0,4 8,0 3,0 2,3 -

Aardappelmeel ton 0,0 17,4 6,1 4,7 -

Olijfolie ton 2,9 11,6 4,9 3,5 61,0

Tomaten ton 12,7 11,6 4,9 3,5 113,1

Vruchten voor verwerking ton 0,7 11,6 4,9 3,5 71,4

Zaaizaad ton 0,7 8,0 3,0 2,3 -

Suiker ton 0,6 8,0 3,0 2,3 19,1

Tabak totaal ton 1,8 9,6 3,9 2,8 -

Virginia ton 3,7 9,6 3,9 2,8 -

Burley ton 1,3 9,6 3,9 2,8 -

Katoen ton 0,1 24,6 11,7 9,9 -

Bananen ton 5,9 16,3 6,2 5,2 -

Vezelvlas en hennep ton 0,9 11,9 3,7 3,3 -

Tabel 8 - Gereglementeerde quota en producerende lidstaten

Quota Producerende

lidstaten

Eenheid * Portugal EU

Akkerbouw totaal (oppervlakte) ha 997500 53594000 Alle

Akkerbouw totaal (productie) ton 2892750 259394960 Alle

Durumtarwe ha 118000 3190000 GR, E, F, I, A, P

Rijst ton 205700 2678554 GR, E, F, I, P

In de zon gedroogde voedergewassen ton 25000 444000 Alle

Kunstmatig gedroogde voedergwassen ton 5000 4412000 Alle

Aardappelmeel ton 1762148 DK, D, F, NL, A, FIN, S

Olijfolie ton 51244 1777261 GR, E, F, I, P

Tomaten ton 1050000 8251455 GR, E, F, I, P

Perziken ton 218 539006 GR, E, F, I, P

Peren ton 600 104617 GR, E, F, I, NL, A, P

Sinaasappelen ton 20000 1500236 GR, E, F, I, P

Citroenen ton 510600 GR, E, F, I, P

Grapefruit ton 6000 GR, E, F, I, P

Kleine citrusvruchten ton 1724 384000 GR, E, F, I, P

Zaaizaad - Rijst ton 2252 86625 Alle

Zaaizaad - Andere ton 300 305754 Alle

Suiker ton 79671 14482142 Alle

Tabak- Virginia ton 4981 134716 B, D, GR, E, F, I, A, P

Tabak - Burley ton 1066 81407 B, D, GR, E, F, I, A, P

Tabak - Andere soorten ton 124615 B, D, GR, E, F, I, A, P

Katoen ton 1500 1031000 GR, E, P

Bananen ton 50000 854000 GR, E, F, P

Langvezelig vlas ton 50 75250 B, D, E, F, NL, A, P, FIN, S, UK

Kortvezelig vlas en hennep ton 1750 135900 B, D, E, F, NL, A, P, FIN, S, UK