Dr. U. (Uri) Rosenthal - Montesquieu Institute

Montesquieu Institute from science to society
foto Dr. U. (Uri) Rosenthalvergrootglas Uri Rosenthal (1945) was van 14 oktober 2010 tot 5 november 2012 minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet-Rutte I. Van 8 juni 1999 tot 14 oktober 2010 was hij Eerste Kamerlid voor de VVD en in de periode 1 mei 2005-14 oktober 2010 fractievoorzitter. De heer Rosenthal was hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden en voorzitter van COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement BV. In de Eerste Kamer hield hij zich bezig met het algemene regeringsbeleid. Daarnaast was hij onder meer lid van de vaste commissies voor buitenlandse zaken/defensie.

VVD
in de periode 1999-2012: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, minister

Contents

enveloppe

Sharing

1.

voornaam (roepnaam)

Uriël (Uri)

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Montreux (Zwits.), 19 juli 1945

3.

partij/stroming

partij(en)
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1984

4.

loopbaan

  • wetenschappelijk medewerker, Universiteit van Amsterdam, van 1970 tot 1973 
  • wetenschappelijk medewerker, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1973 tot 1 januari 1980 
  • hoogleraar politicologie en bestuurskunde, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1 januari 1980 tot 1 juni 1987 
  • hoogleraar bestuurskunde, Universiteit Leiden, van 1 juni 1987 tot 14 oktober 2010 (tot 1 januari 1998 part-time) 
  • voorzitter COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement B.V., van 1996 tot oktober 2010 
  • directeur U. Rosenthal Beheer (voorheen Kripolis B.V.) 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1999 tot 14 oktober 2010 
  • fractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 2005 tot 14 oktober 2010 
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 14 oktober 2010 tot 5 november 2012 

5.

partijpolitieke functies

vorige
  • voorzitter/lid verschillende landelijke en lokale partijcommissies 
  • lid Raad van Advies Mr. Annelien Kappeyne van de Coppellostichting, van 1996 tot oktober 2010 
  • voorzitter kernredactie "Liberaal Reveil", van 1998 tot 2005 
  • lid curatorium Prof. mr. B.M. Teldersstichting, van 2000 tot oktober 2010 
  • vicefractievoorzitter VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 juli 2003 tot 1 mei 2005 

6.

nevenfuncties

huidige
  • voorzitter AWT (Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid), vanaf 1 maart 2013 

vorige
  • columnist dagblad "Trouw" 
  • columnist weekblad "Binnenlands Bestuur" 
  • lid redactie "Netherlands Journal of Social Sciences" 
  • lid redactie "Disaster Management" 
  • lid redactieraad "Americana" 
  • lid redactieraad "Acta Politica" 
  • lid redactieraad "Tijdschrift voor Overheidskunde" 
  • lid redactieraad "Beleid en Maatschappij" 
  • member Editorial Board "Administration and Society" 
  • chief editor "Journal of Contingencies and Crisis Management" 
  • decaan NSOB (Nederlandse School voor Openbaar Bestuur, Netherlands School of Government) 
  • decaan faculteit sociale wetenschappen, Universiteit Leiden 
  • voorzitter vakgroep bestuurskunde, (Rijks)universiteit Leiden 
  • lid Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst 
  • lid Raad voor het Binnenlands Bestuur, van 1988 tot 1996 
  • lid steering committee, European Group of Public Administration 
  • kroonlid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1994 tot 1999 
  • lid Raad voor de Transportveiligheid, vanaf juni 1997 
  • vicevoorzitter NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek), van 1997 tot 2002 
  • lid Staatscommissie inzake Dualisme en lokale democratie (Staatscommissie-Elzinga), van 25 september 1998 tot januari 2000 
  • voorzitter Vereniging voor Bestuurskunde 
  • lid bestuur Stichting voor Parlementaire Geschiedenis te Nijmegen 
  • voorzitter curatorium Leerstoel Parlementaire Geschiedenis, Radboud Universiteit Nijmegen 
  • lid bestuur NIMD (Netherlands Institute for Multiparty Democracy) 
  • lid Raad van Toezicht en Advies, Stichting "Free Voice" 
  • lid Adviesraad Herinneringskamp Westerbork 
  • lid Adviesraad "Jan Brouwer Fonds" 
  • lid curatorium "Benedictus de Spinoza Stichting" 
  • lid bestuur IISG (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis) 
  • lid Hoge Raad, Europees Universitair Instituut te Florence, vanaf augustus 2004 
  • lid Euro-Mediterrane Parlementaire Assemblee en Interparlementaire Unie, vanaf september 2004 
  • lid algemeen bestuur, Forum voor Stedelijke Vernieuwing 
  • voorzitter Haagse Academische Advieskring 
  • lid Adviesraad Center for Management of Social Risk and Public Crisis, Nanjing University (China) 
  • lid bestuur Technion Society in the Netherlands 
  • adviseur "Aon Global Risk Services" 
  • informateur, van 12 juni 2010 tot 25 juni 2010 
  • informateur, van 5 juli 2010 tot 21 juli 2010 (samen met J. Wallage) 

afgeleide functies, presidia etc.
plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Justitie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 15 juni 1999 tot 10 juni 2003

7.

opleiding

voortgezet onderwijs
  • gymnasium, "Maerlant Lyceum" te 's-Gravenhage, tot 1963 

academische studie
  • politicologie, Universiteit van Amsterdam, van 1963 tot 1970 

promotie
  • politieke wetenschappen, Erasmus Universiteit Rotterdam, 2 februari 1978 

8.

activiteiten

als parlementariër
  • Was tot hij in 2005 fractievoorzitter werd woordvoerder justitie 

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 2002 tot de minderheid van zijn fractie vóór een wijziging van de Tabakswet (aanscherping antirookbeleid) stemde 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Bracht in 2010 samen met staatssecretaris Knapen de Basisbrief Ontwikkelingssamenwerking uit. Hierin wordt een fundamentele herziening van het ontwikkelingsbeleid aangekondigd, waarbij vanwege noodzakelijke bezuinigingen scherpe keuzes worden gemaakt. Het aantal partnerlanden wordt drastisch gereduceerd, evenals het aantal beleidsthema's. Verder vindt er een verschuiving plaats van sociale naar economische ontwikkeling en komt er meer nadruk op zelfredzaamheid. 
  • Verdedigde in 2011 samen met minister Hillen en minister-president met succes in de Tweede Kamer het besluit om een politietrainingsmissie naar de Afghaanse provincie Kunduz te zenden. Om de steun van een Kamermeederheid te verzekeren, waren enkele aanpassingen van het besluit nodig, zoals een langere opleidingstijd en de verklaring dat de politiemensen geen militaire taken zouden verrichten. 
  • Was in 2011 samen met minister Hillen eerstverantwoordelijke voor het besluit om een bijdrage te leveren aan de gemeenschappelijke internationale actie in Libië. Op grond van een VN-besluit werden daarmee militaire middelen ingezet om de Libische burgerbevolking te beschermen tegen het regime-Kadafi. 
  • Bracht in 2011 een nota uit over modernisering van de Nederlandse diplomatie. Kernpunten daarvan zijn selectiviteit, focus en flexibilisering. Er vinden versoberingen plaats en posten moeten hun taken gerichter uitoefenen. Daarnaast krijgt Europse diplomatie een belangrijker rol, met name op het gebied van mensenrechten. Er worden tien posten gesloten, onder meer in Montevideo, La Paz, Yaoundé en Lusaka. 
  • Bracht in 2011 samen met staatssecretaris Knapen de notitie "Verantwoordelijk voor vrijheid: mensenrechten in het buitenlands beleid" uit. Actiepunten zijn onder meer vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid, vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, gelijke rechten, arbeidsnormen en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Omdat Nederland niet alles kan, moeten keuzes worden gemaakt. Het motto is daarbij: multilateraal waar mogelijk, unilateraal waar nodig. Het belang van het mensenrechtenbeleid van de EU wordt onderstreept. Daarnaast is er aandacht voor de rol van de VN en van regionale mensenrechtenorganisaties. 
  • Was in 2011 samen met minister Hillen eerstverantwoordelijke voor het besluit tot Nederlandse deelname aan een VN-missie in Zuid-Soedan. Het betreft een missie van 30 personen op het gebied van politie, rechtsstaatontwikkeling en militaire advisering 
  • Steunde samen met zijn EU-collega's sanctiemaatregelen tegen Syrië vanwege het aanhoudende geweld in dat land tegen burgers die opkwamen voor meer vrijheid. Riep in februari 2012 de Nederlandse ambassadeur terug. 
  • Woonde op 1 september 2011 samen met premier Rutte de zgn. Libiëtop in Parijs bij over de toekomst van Libië na de val van het regime-Khadaffi 
  • Was in december 2011 gastheer bij de internationale conferentie 'Freedom Online' over vrijheid op het internet. Maakte geld vrij voor ondersteuning daarvan. 
  • Riep om april 2012 de Nederlandse ambassadeur terug uit Suriname uit protest tegen het aannemen van een Amnestiewet voor de verdachten van de 8-decembermoorden in 1982 

als (in)formateur
  • Kreeg op 12 juni 2010 het verzoek om, mede gelet op de moeilijke situatie waarin ons land verkeert, op korte termijn te verkennen welke mogelijkheden op basis van de verkiezingsuitslag aanwezig zijn voor de vorming van een kabinet dat mag rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal en daartoe als eerste te onderzoeken de mogelijkheid van een kabinet waarvan de grootste partij en de grootste winnaar deel uitmaken. Bracht op 25 juni eindverslag uit, waarin hij adviseerde één of twee informateurs van VVD- en/of PvdA-huize te benoemen die vorming van een breed 'midden'-kabinet moesten onderzoeken, waarvan in ieder geval PvdA en VVD zouden deel uitmaken. 
  • Kreeg op 5 juli 2010 het verzoek om, gelet op het eindverslag van de informateur en de daarin vervatte conclusie, samen met prof.drs. J. Wallage, een onderzoek in te stellen naar de mogelijkheid van de spoedige totstandkoming van een kabinet van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks. Op 21 juli concludeerden zij dat de inhoudelijke verschillen daarvoor te groot waren. 

9.

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Hij is geboren uit Joodse ouders. In 1942 vluchtten zij uit Nederland via Frankrijk naar Zwitserland, waar zij in 1943 werden toegelaten. Op 19 juli 1945 werd hij in Montreux geboren. Later dat jaar keerde het gezin terug naar Nederland. 
  • Zijn vader was octrooigemachtigde 

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"de Rampenprofessor" (vanwege zijn deskundigheid op het gebied van veiligheid en rampenbestrijding)

woonplaats
Rotterdam

ridderorden
Officier in de Orde van Oranje-Nassau

overige onderscheidingen en prijzen
  • crisis management award, University of Nevada, 2006 
  • Van de Spiegelprijs, Vereniging voor Bestuurskunde, 2010 

10.

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Ministers, ambtenaren, parlementariërs in Nederland" (1975) 
  • "Crisis en Continuïteit: Economische Zaken, de oliecrisis en andere turbulenties" (1977) 
  • "Political order: Rewards, Punishments and Political Stability") (dissertatatie, 1978) 
  • "De pluriformiteitsgedachte in het openbaar bestuur" (1982) 
  • "Politieke stelsels" (1982) 
  • "Rampen, rellen, gijzelingen: crisisbesluitvorming" (1984) 
  • "Netwerken rond het openbaar bestuur" (1984) 
  • "Bureaupolitiek en bureaupolitisme: om het behoud van een competitief overheidsbestel" (oratie, 1988) 
  • "Aan de orde van de dag: opstellen over orde en veiligheid" (1988) 
  • "Coping with crises: The management of disasters, riots and terrorism" (1989) 
  • "De Bijlmerrramp" (1993) 
  • "Nederland en de Golfcrisis" (1993) 
  • "The 1993 and 1995 floods in Western Europe: a comparative study in France, Belgium, Germany and the Netherlands" (1997) 
  • "Crisis: oorzaken, gevolgen, kansen" (Alphen aan de Rijn, 1998) 
  • "Ambtelijke vertellingen. Over verschijnselen die niet onbenoemd mogen blijven" (2000) 
  • "Openbaar bestuur: beleid, organisatie en politiek" (Alphen aan den Rijn, 2001, 6e editie) 
  • "Managing crises: threats, dilemmas en oppurtunities" (2002) 
  • "Getuige de ramp: de Watersnoodramp 1953 in crisisperspectief" (2003) 
  • "Enschede: de vuurwerkramp" (2004) 
  • "Het terroristische kwaad" (2005) 
  • "In elkaars verlengde? Private en reguliere speurders in Nederland en België" (2005) 
  • "Politie: studies over haar werking en organisatie, 2e editie" (2007) 
  • "The evil of terrorism" (2007) 
  • "Terrorisme" (2008) 
  • "Evenementen: het is goed verlopen" 2009\ 
  • "Megacrises" (2010) 
  • diverse artikelen in wetenschappelijke tijdschriften en dagbladen 

literatuur/documentatie
Mark Kranenburg, "Een intellectueel, geen politiek beest", NRC Handelsblad, 13 december 2010

11.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 4 januari 1973

kinderen
2 dochters

vader
Dr. S. Rosenthal, Saul

moeder
J. Frank, Jeanette (Nettie)