Montesquieu Institute: from science to society

Gulf Cooperation Council

Met dank overgenomen van Europa Nu.
 
logo Gulf Cooperation Council - Het Arabisch schiereiland met Arabische tekst eromheen in een zwarte ring

In deze organisatie zijn alle staten van het Arabisch schiereiland, met uitzondering van Jemen, verenigd. De volledige naam van de organisatie luidt Cooperation Council for the Arab States of the Gulf, maar in het algemeen wordt de benaming Gulf Cooperation Council, of vaker nog de afkorting GCC gebruikt. Vanaf de oprichting in 1981 heeft de GCC steeds dezelfde zes leden gehad: Bahrein, Koeweit, Oman, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. De GCC is een politieke en economische unie zonder een machtige supranationale autoriteit. De lidstaten hebben hierdoor alle zeggenschap zelf in handen.

Contents

1.

Geschiedenis

Na de oliecrisis van de jaren zeventig en de daarmee samenhangende economische spanningen in de wereld, besloten de zes monarchieën van het Arabisch schiereiland een samenwerkingsverband op te richten om zo samen hun economieën te kunnen ontwikkelen en politiek één blok te kunnen vormen. Op 25 mei 1981 werd de GCC formeel opgericht in Abu Dhabi (Verenigde Arabische Emiraten).

De zes staten besloten op termijn te komen tot een douane-unie en te gaan werken aan gezamenlijke economische richtlijnen. In dat kader werden onder andere staatsbedrijven (gedeeltelijk) geprivatiseerd, werd een paspoortunie ingesteld en werd het gemakkelijker gemaakt voor bedrijven uit de ene lidstaat om in de andere actief te zijn. Ook werd gewerkt aan politieke samenwerking. Eén van de doelen was het komen tot een gedeeld veiligheidsbeleid voor de hele GCC, met een eigen krijgsmacht, het Peninsula Shield Force.

Onderlinge problemen en een weinig sterke positie van de secretaris-generaal zorgden er echter voor dat de integratieplannen op de lange baan geschoven werden. Een gedeelde munteenheid, die voor 2010 tot stand had moeten komen, zou volgens de Koeweitse minister van Financiën niet voor 2019 verwezenlijkt worden. Hoewel vanaf 2003 formeel een douane-unie bestaat, is er nog weinig sprake van daadwerkelijke economische integratie. 

2.

Lidstaten

Vanaf de oprichting van de GCC in 1981 zijn er geen leden meer toegetreden. Gedurende enige tijd was er een associatie-overeenkomst met Irak, maar die werd door de GCC opgezegd nadat Irak Koeweit was binnengevallen in 1990. Hoewel na de val van Saddam Hoessein in 2003 besloten werd meer met Irak te gaan samenwerken, lijkt het land weinig kans te hebben om lid te worden van de GCC.

Jemen heeft een aanvraag tot lidmaatschap van de GCC ingediend, hoewel het land zelf niet aan de Perzische Golf ligt. Ondanks politieke meningsverschillen tussen de Golf-monarchieën en Jemen heeft het land al lid kunnen worden van een groot aantal van de aan de GCC verbonden organisaties, zoals ministerraden, toezichtsorganen en de voetbalassociatie. Waarschijnlijk zal Jemen in 2016 volledig toetreden tot de GCC.

3.

Organisatie

De GCC is een intergouvernementele organisatie, wat wil zeggen dat de organisatie zelf geen zeggenschap heeft over de lidstaten. Vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten bepalen het beleid van de organisatie in onderling overleg. Voor de uitvoering van het GCC-beleid bestaat wel een secretariaat, dat gevestigd is in Riyaad (Saoedi-Arabië). Dit secretariaat staat onder leiding van een secretaris-generaal (op dit moment de Bahreiner  Abdullatif bin Rashid Al-Zayani). Om het vastgestelde gezamenlijke economische beleid uit te voeren, zijn een aantal GCC-organisaties opgericht, zoals een patentenbureau, toezichtsorganen voor media en banken,  een industrie-organisatie en een toerisme-bureau.