Montesquieu Institute: from science to society

Goedkoper mobiel bellen en internetten in de EU

Met dank overgenomen van Europa Nu.
Mensen die bezig zijn met smartphones
Bron: flickr/ClearFrost

Vanaf 15 juni 2017 kunnen Europeanen zonder extra kosten bellen, sms'en en mobiel internetten in een andere EU-lidstaat. De extra kosten voor bellen en mobiel internet in een ander EU-land waren volgens de Europese Commissie en het Europees Parlement veel te hoog. Jaarlijks betalen burgers miljarden aan telefoonkosten in andere EU-landen. Daarom zijn deze kosten de afgelopen jaren al flink verlaagd.

Ondanks tegenstand van telecombedrijven zijn de beltarieven in de Europese Unie de afgelopen jaren sterk gedaald. In 2008 betaalden burgers zo'n 55 cent per minuut; dit is sinds 30 april 2016 nog maar 5 cent (+ btw); gebeld worden in de EU 1 cent (+ btw).

Voor het gebruiken van mobiel internet in een ander land zijn de prijzen nog drastischer gedaald. Waar in 2009 nog vier euro werd gerekend per gebruikte megabyte, werd dat vanaf 30 april 2016 nog maar 5 cent (+ btw).

In oktober 2015 stemde het Europees Parlement in met het afschaffen van de extra kosten voor roaming. Op 1 februari 2017 bereikten het Europees Parlement en tijdelijk EU-voorzitter Malta een akkoord over de prijzen die telecombedrijven elkaar in rekening mogen brengen. Deze afspraak moet voorkomen dat providers na 15 juni de prijzen van hun nationale pakketten verhogen. Het akkoord is op 6 april formeel goedgekeurd door het Europees Parlement en op 25 april door de Raad. De afschaffing van de roaming-toeslagen gaat in op 15 juni 2017.

1.

Waar gaat het om?

Wanneer je je mobiele telefoon in het buitenland gebruikt, om te bellen, gebeld te worden of te internetten, dan gebruik je het netwerk van de telecom-aanbieder in het buitenland. Dit heet 'roaming'. De buitenlandse aanbieder vraagt hiervoor een vergoeding aan jouw provider. Deze vergoeding berekent je provider aan je door, en zie je terug op de factuur voor je mobiele abonnement.

Acht op de tien Europeanen heeft een mobieltje. Meer dan 80 procent van de Nederlanders heeft een smartphone en twee derde heeft een tablet. Bijna iedere bezitter van een mobieltje heeft wel eens met roaming te maken. Telecombedrijven verdienden er goed aan. Te goed, constateerde ook de Europese Commissie, het dagelijkse bestuur van de Europese Unie.

Volgens toenmalig eurocommissaris Neelie Kroes zijn de prijsverlagingen een belangrijke stap om voorgoed een einde te maken aan de hoge tarieven. Ze zijn goed voor zowel consumenten als bedrijven, omdat ze angst uit de markt halen en de markt laten groeien.

2.

Wat wil de EU?

De Europese Unie heeft een maximum gesteld aan de kosten van roaming. Niet alleen de prijzen moesten omlaag, ook moeten telecombedrijven klanten waarschuwen dat ze meer betalen als ze bellen in het buitenland. Bijvoorbeeld via een sms'je wanneer je een landsgrens oversteekt.

Al in april 2014 stemde het Europees Parlement in met een plan van de Europese Commissie om extra roamingkosten vanaf december 2015 geheel uit te bannen. Zo zouden consumenten niet meer extra te hoeven betalen voor bellen, mobiel internetten of het versturen van een sms vanuit een ander EU-land. De Raad kon het eind november 2014 echter niet eens worden over de inhoud van het pakket, waarbij roamingtarieven en netneutraliteit de grootste pijnpunten vormden.

De Raad stelde begin maart 2015 dat consumenten uitsluitend binnen een nog te bepalen limiet moet kunnen bellen, sms'en en internetten zonder extra kosten. De zogenoemde roamingkosten hoeven niet helemaal te verdwijnen. De Raad nam hiermee een ander standpunt in dan het Europees Parlement.

Op 30 juni 2015 bereikten het Europees Parlement en de Raad een compromis: vanaf 15 juni 2017 kost bellen, sms'en en internetten in andere EU-landen evenveel als in eigen land; telecomaanbieders mogen dan geen extra kosten meer in rekening brengen aan mensen uit een ander EU-land. Nadat op 1 oktober 2015 de Raad het voorstel formeel had goedgekeurd, stemde het Europees Parlement op 27 oktober in met het voorstel. De roamingkosten worden per 15 juni 2017 afgeschaft.

In september 2016 kwam de Commissie met een voorstel om gratis bellen, sms'en en internetten in een ander land te beperken tot negentig dagen. Dit om te voorkomen dat er misbruik gemaakt zou worden van gratis roaming. Na die termijn zouden providers dan alsnog aanvullende kosten mogen rekenen. Dit voorstel werd echter snel weer ingetrokken, na veel negatieve reacties van consumentenorganisaties en kritiek van Europarlementariërs.

Kort daarna kwam de Europese Commissie met een nieuw voorstel. Er komt geen beperking tot negentig dagen. Wel krijgen telecombedrijven de mogelijkheid maatregelen te nemen als ze 'misbruik' signaleren. Mensen die langere tijd in een ander EU-land willen roamen moeten een 'stabiele' band hebben met dat land. Voorbeelden zijn buitenlandse studenten die deelnemen aan het Erasmus-programma, grenswerkers of expats die geregeld naar hun thuisland gaan. Bij mensen die hun telefoon in eigen land nauwelijks gebruiken, maar wel lange tijd in andere EU-landen, mag maximaal 4 cent per gebelde minuut of iets minder dan 1 cent per megabyte in rekening worden gebracht. Telecom-aanbieders moeten hen daar wel vooraf voor waarschuwen.

3.

Actie vanuit de Europese Commissie

Naast het ijveren voor afschaffen van roamingkosten heeft de Europese Commissie de taak op zich genomen om consumenten de kans te geven om verschillende tarieven te vergelijken. Op een speciale website van de Europese Commissie kunnen consumenten prijzen vergelijken en zodoende zelf een weloverwogen keuze maken. Dat kan de consument veel opleveren: de keuze voor een andere telecom-aanbieder in het buitenland scheelt soms meer dan een euro per minuut.

Daarnaast wil de Europese Commissie de regelgeving verder integreren, door telecombedrijven bijvoorbeeld een aanvraag op Europees niveau te kunnen laten indienen, waardoor niet meer voor elke lidstaat afzonderlijk een machtiging hoeft te worden aangevraagd. Dit moet leiden tot meer integratie van de interne telecommarkt, en de investeringszekerheid en concurrentie tussen telecombedrijven vergroten. Hiermee wordt ook een verdere verlaging van de kosten voor consumenten beoogd.

4.

Resultaat tot nu toe

Door het instellen van een maximumtarief zijn de prijzen naar beneden gegaan. In onderstaande tabel is goed te zien hoe de roamingprijzen binnen de Europese Unie in de loop der tijd steeds dichter bij de binnenlandse tarieven zijn komen te staan. Met name het instellen van een prijsplafond voor dataroaming is goed nieuws voor de Europese consument. Let op: bovenop de onderstaande bedragen komt nog de btw.

Maximumtarief excl. btw

 

Dienst in het buitenland

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

30 apr 2016

15 juni 2017

bellen*

0,55

0,51

0,47

0,35

0,29

0,24

0,19

nationale tarief + 0,05

nationale tarief

gebeld worden*

0,26

0,23

0,18

0,11

0,08

0,07

0,05

nationale tarief + 0,01

nationale tarief

sms'en**

x

0,11

0,11

0,11

0,09

0,08

0,06

nationale tarief + 0,02

nationale tarief

data ***

x

x

x

x

0,70

0,45

0,20

nationale tarief + 0,05

nationale tarief

  • Per minuut, ** Per sms, *** Per megabyte, 'x' betekent: geen officieel maximumtarief.

Huidige maximumtarief excl. btw

De huidige maximumtarieven voor de EU (geldend vanaf 30 april 2016) zijn:

 

maximumtarief

bellen**

nationale tarief + 0,05 *

gebeld worden**

nationale tarief + 0,01 *

sms'en***

nationale tarief + 0,02 *

data ****

nationale tarief + 0,05 *

  • bedragen exclusief btw

** Per minuut, *** Per SMS, **** Per megabyte (download).

Telecomaanbieders mogen een lager bedrag in rekening brengen.

Alle aandacht heeft ook geleid tot meer concurrentie. Het gevreesde scenario waarbij telecom-aanbieders verliezen zouden gaan leiden en zelfs failliet zouden gaan, is echter geen realiteit geworden. Sommige aanbieders melden zelfs een sterke toename in het aantal belminuten en verbruikte MB's vanuit het buitenland.

Mobiel internet

Niet alleen de prijzen voor het gebruik van mobiel internet in het buitenland zijn spectaculair gedaald, de consument wordt ook beter beschermd. Sinds 1 juli 2010 zijn Europese aanbieders van mobiele telefoondiensten verplicht hun klanten een mogelijkheid voor kostenbeperking aan te bieden. Hiermee is de consument beschermd tegen onverwachte hoge rekeningen wanneer hij in een ander EU-land mobiel internet gebruikt met zijn smartphone, tablet of laptop.

De Europese regelgeving schrijft voor dat de telefoonmaatschappijen een maandelijkse kostenbeperking aan consumenten aan moeten bieden van standaard 50 euro (een ander bedrag en periode kan door de consument aangevraagd worden). Consumenten ontvangen een waarschuwing wanneer 80% van het gekozen maximumbedrag is bereikt. Daarnaast kunnen consumenten er ook voor kiezen bij de overschrijding van het maximale bedrag van het mobiele internet afgesloten te worden. Deze regeling geldt niet alleen binnen de EU maar ook daarbuiten.

5.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn.

Bellen in het buitenland en gebeld worden in het buitenland moet niet duurder zijn dan een internationaal telefoongesprek in het eigen land

Tarieven moeten transparanter zijn zodat consumenten zelf een weloverwogen keuze kunnen maken. Aanbieders moeten duidelijk zijn over de tarieven en de verschillende keuzes die de klant kan maken. Door middel van bij voorbeeld een sms-alert, kunnen aanbieders hun klanten op de hoogte brengen van de kosten van roaming.

Het aan banden leggen van de hoge roaming-tarieven past bij de doelstelling om ervoor te zorgen dat Europa de meeste concurrerende economie wordt (Lissabon strategie)

Daarvoor moeten wel eerst de obstakels binnen de eigen interne markt verdwijnen. Roaming vormt een belangrijk onderdeel van de interne mobiele communicatiemarkt. Het omlaag brengen van de hoge tarieven is bovendien goed voor de marktwerking, biedt gelijke kansen aan zowel grote als kleine aanbieders, en zal aanbieders dwingen om scherpe prijzen en een betere dienstverlening aan te bieden.

Maximumprijzen vormen een inbreuk op de interne markt

Zelfregulering, waarbij bedrijven zelf hun prijzen omlaag brengen, was nog niet succesvol. Maar dat betekent niet dat er om deze reden maximumprijzen moeten worden ingevoerd. Deze maatregel heeft niks te maken met marktwerking maar legt een maximumprijs op aan telecombedrijven.

Maximumprijzen maken betekenen dus een inbreuk door de Europese instellingen op de interne markt. Bovendien verkleinen ze de winstmarges van de telefoonbedrijven. Dit kan mogelijk een weerslag hebben op de diensten die de bedrijven aanbieden aan klanten.

Nationale wetgeving op het gebied van roaming zal meer succes hebben dan op Europees niveau

Er moet rekening worden gehouden met nationale situaties. Een nationale mededingingsautoriteit heeft een beter zicht op deze nationale situaties en zal dus effectiever kunnen optreden.

6.

Meer informatie