PVV-meldpunt Midden- en Oost-Europeanen - Montesquieu Institute

Op 8 februari 2012 lanceerde de PVV de website 'Meldpunt voor Midden- en Oost Europeanen'. Op deze website kunnen Nederlanders klachten melden over arbeidsmigranten uit Midden- en Oost Europese lidstaten, de zogenaamde MOE-landen. Volgens de PVV leidt de arbeidsmigratie uit deze landen tot overlast, vervuiling, verdringing op de arbeidsmarkt en integratie- en huisvestingsproblemen. De klachten die via het meldpunt binnenkomen zullen door de PVV in kaart worden gebracht en worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Het PVV-meldpunt heeft in zowel binnen- als buitenland veel ophef veroorzaakt. Een groot deel van de oppositie heeft afstand genomen van de website. Ook regeringspartner CDA keurde de website af en vond dat premier Mark Rutte duidelijk moet maken dat het kabinet dit meldpunt niet ondersteunt. De regeringen van de betrokken landen zijn verontwaardigd en ook de Europese Commissie heeft bij monde van Viviane Reding het initiatief veroordeeld. Verscheidene ambassadeurs uit de MOE-landen hebben de Nederlandse politieke leiders opgeroepen zich te distantiëren van het PVV initiatief. Ook het Europees Parlement heeft zich uitgesproken tegen het meldpunt en heeft Rutte gevraagd zich te verantwoorden. Enkele Poolse, Hongaarse en Bulgaarse Europarlementariërs hebben de MOE-landen op 18 februari opgeroepen Nederlandse producten te boycotten. 

Ondanks deze nationale en internationale druk weigerde Rutte zich uit te spreken tegen het PVV-meldpunt. Rutte sprak van een partijaangelegenheid waar ruimte voor moet zijn binnen een democratische samenleving. 

Burgers van de lidstaten van de Europese Unie hebben het recht om in een ander EU-land in loondienst of als zelfstandige te werken. Er bestaat een interne markt tussen de lidstaten, met als basisregel dat er een vrij verkeer bestaat van personen, goederen, diensten en kapitaal. 

In 2004 traden de Midden- en Oost-Europese landen, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië en Hongarije toe tot de Europese Unie waarna ook Roemenië en Bulgarije volgden in 2007. Sinds 2007 is er sprake van vrij verkeer van werknemers tussen Nederland en de acht landen die in 2004 toetraden tot de Europese Unie. Voor Bulgarije en Roemenië gelden vooralsnog beperkingen.

Volgens een schatting van de PVV zijn er momenteel tussen de 200.000 tot 350.000 personen uit de MOE-landen die in Nederland werken en verblijven. Een deel van deze arbeidsmigranten is tijdelijk in Nederland, een deel wil zich permanent vestigen. De PVV heeft zich sinds de uitbreiding van de Europese Unie in 2004 uitgesproken tegen de openstelling van de arbeidsmarkt voor de nieuwe lidstaten. Deze nieuwe generatie 'gastarbeiders' nemen volgens de PVV werk in van Nederlanders. De arbeidsmigranten zouden zich goedkoper aanbieden op de Nederlandse arbeidsmarkt, waardoor Nederlanders niet met hen kunnen concurreren en worden verdrongen. Verder wijst de PVV erop dat de arbeidsmigranten uit MOE-landen overlast veroorzaken, een gevaar zijn op de weg en veel misdrijven plegen.

De problemen wat betreft verdringing op de arbeidsmarkt en overlast worden ook door de Nederlandse regering onderkend. In 2007 werd er een werkgroep Overlast Polen opgericht door de toenmalige ministers Vogelaar en Donner, met als doel de problemen met Poolse arbeidsmigranten in kaart te brengen. In september 2011 heeft een Kamercommissie onder leiding van Ger Koopmans bovendien bevestigd dat Nederland niet in staat is geweest de toestroom van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa in goede banen te leiden. De PVV meent echter dat de problemen niet serieus worden genomen door de Nederlandse regering en wil met het 'meldpunt Midden en Oost Europeanen' Nederlanders een platform bieden waar zij hun klachten kunnen uiten. Op 18 februari 2012 meldde de PVV in de Volkskrant dat er binnen een week meer dan 46.000 klachten waren binnengekomen. 

Het PVV-meldpunt heeft geleid tot een golf van kritiek. De kritiek op het PVV-meldpunt komt van verschillende kanten. Nederlandse politici wijzen erop dat het meldpunt het Nederlandse imago in het buitenland schaadt. Premier Rutte distantieerde zich niet openlijk van de website waardoor het beleid van gedoogpartner PVV ten aanzien van de MOE-landen gezien zou kunnen worden als Nederlands regeringsbeleid. Dit kan de handelsbelangen van Nederland schaden en ook de Nederlandse positie binnen de EU in het geding brengen. Critici wijzen er bovendien op dat het meldpunt voorbij gaat aan de waardevolle bijdrage die de arbeidsmigranten uit de MOE-landen leveren aan de Nederlandse welvaart. De Nederlandse economie profiteert van deze arbeidsmigranten, vooral in de land- en tuinbouwsector.

De 10 ambassadeurs die een open brief stuurden aan Rutte benadrukken dat het meldpunt discriminerend en denigrerend is. De anti-Europese houding van gedoogpartner PVV zal samenwerking met Nederland bemoeilijken, aldus de ambassadeurs uit Polen, Tsjechië, Slowakije, Roemenië, Bulgarije, Hongarije, Slovenië, Estland, Letland en Litouwen.

Europees Parlement

Het Europees Parlement staat kritisch tegenover het PVV-meldpunt omdat het ingaat tegen de doelstellingen van de Europese Unie en haar interne markt, die gebouwd is op principes van solidariteit, tolerantie en het vrije verkeer van personen, goederen, kapitaal en diensten. De toegenomen concurrentie op de Europese markt is niet alleen een gevolg van de interne markt, maar is ook direct een doel ervan: een gezamenlijke Europese markt, met vrije concurrentie en een groter aantal consumenten moet leiden tot lagere prijzen.

Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, stelt dat het PVV-meldpunt indruist tegen 'Europese waarden'. Op 1 maart stond Rutte hem te woord over het PVV-meldpunt. In dit gesprek benadrukte Rutte dat het meldpunt geen initiatief is van de regering. Ook zei hij dat hij niet van plan was te reageren op alle initiatieven van de PVV. De Nederlandse premier speelt volgens Schulz een dubbele rol op nationaal en Europees niveau: in Nederland houdt de premier de PVV te vriend, terwijl hij zich in Europa afzijdig houdt over het PVV-meldpunt.

Op 15 maart heeft een ruime meerderheid van het Europees Parlement het meldpunt veroordeeld als een discriminerend initiatief. Rutte werd in een resolutie verzocht zich namens de regering van de website te distantiëren. Rutte hield echter vast aan zijn standpunt over het PVV-meldpunt Midden- en Oost-Europeanen. In een brief aan de Tweede Kamer herhaalde Rutte zijn standpunt dat politieke partijen in Nederland de vrijheid genieten om uiting te geven aan hun opvattingen, zolang deze de wettelijke grenzen niet overschrijden.

Europese Commissie

Ook de Europese Commissie heeft het PVV-initiatief veroordeeld. Viviane Reding riep alle Nederlanders op niet mee te gaan in deze 'openlijke oproep tot intolerantie'. Reding benadrukte dat Europa staat voor vrijheid, waar burgers kunnen werken en studeren waar ze willen: 'We lossen onze problemen alleen maar op door meer solidariteit, niet door medeburgers te verklikken', aldus Reding.

De PVV en voorstanders van het meldpunt wijzen de kritiek van de hand en stellen dat de website niet discriminerend is, en slechts bedoeld is om feiten over overlast en verdringing op de arbeidsmarkt duidelijk te maken. 'Brussel kan de pot op', zo stelde PVV-leider Geert Wilders in een reactie op de kritiek vanuit Brussel. De website is zowel nationaal als ook naar Europees recht niet strijdig met de antidiscriminatiebepalingen. Vooralsnog worden er dan ook geen gerechtelijke stappen genomen tegen het meldpunt.

Tweede Kamer

Op 27 maart 2012 sprak een meerderheid van de Tweede Kamer haar afkeuring uit over het meldpunt van de PVV. Deze motie was afkomstig van D66-leider Alexander Pechtold, die moeite had met de weigering van het kabinet om afstand te nemen van het meldpunt. Ook regeringspartij CDA stemde voor de motie van D66. CDA-kamerlid Henk Jan Ormel gaf ook aan dat het kabinet in het buitenland meer uitleg moet geven over het meldpunt en actief moet uitdragen dat Nederland een pro-Europees land is. Volgens Ormel wordt in het buitenland kennelijk niet begrepen dat het PVV-meldpunt geen initiatief van de regering is. Geert Wilders baalde van de uitspraak van de Kamer en was van mening dat het CDA 'fout stemgedrag' liet zien.

In eerste instantie leek dit geen gevolgen te hebben voor de onderhandelingen tussen de PVV, het CDA en de VVD over de nieuwe bezuinigingen. De gedoogcoalitie zou het echter niet meer lang volhouden; op 21 april 2012 liepen de onderhandelingen stuk omdat PVV-leider Geert Wilders niet wilde instemmen met de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over het PVV-meldpunt. Hierbij zijn bijna altijd wel kanttekeningen te maken. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: na het lezen van de argumenten kunt U zelf Uw reactie geven.

Het PVV-meldpunt staat haaks op Europese waarden en normen.

Zowel het Europees Parlement als de Europese Commissie veroordelen het PVV-meldpunt als een anti-Europees initiatief. De website discrimineert mede-EU inwoners en druist in tegen Europese kernwaarden. Vrij verkeer van personen, diensten, kapitaal en goederen moet worden gewaarborgd willen de EU en haar gemeenschappelijke markt blijven functioneren.

Het PVV-meldpunt is niet discriminerend. Het is een goede methode om in kaart te brengen hoe reëel de problemen met arbeidsmigranten uit MOE-landen zijn.

Het PVV-meldpunt heeft als doel problemen met arbeidsmigranten uit MOE-landen in kaart te brengen. Deze problemen worden ook door de Nederlandse regering onderkend maar vooralsnog bestaat er weinig inzicht in de omvang van de problemen. Het PVV-meldpunt biedt de mogelijkheid in kaart te brengen met welke problemen Nederlanders geconfronteerd worden. De PVV website biedt een dienst aan die voor iedereen toegankelijk is en de tekst is niet onnodig grievend. Het Meldpunt Discriminatie Internet (MDI) meldt dan ook dat het PVV-meldpunt niet strafbaar discriminerend is.

Premier Rutte moet in deze zaak duidelijk positie kiezen.

Tot nu toe heeft premier Rutte geen afstand gedaan van het PVV-meldpunt. Rutte noemt de website een partijaangelegenheid en benadrukt dat er geen samenwerkingsovereenkomst bestaat met gedoogpartner Wilders wat betreft de Europese Unie. Om te voorkomen dat het PVV-beleid internationaal gezien wordt als Nederlands regeringsbeleid zou Rutte expliciet afstand moeten nemen van de website.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.