Migratie niet zaligmakend voor vergrijzingsprobleem - Montesquieu Institute

Kan een ruimhartig migratiebeleid een oplossing bieden voor het vergrijzingsprobleem? Dat valt zeer te bezien. Enkele jaren terug rekende demograaf drs. Rob van der Erf uit dat, om de huidige verhoudingen tussen werkenden en niet-werkenden te behouden, er een dermate grote instroom van migranten nodig zou zijn dat de omvang van de Nederlandse bevolking in 2100 op 100 miljoen zou uitkomen. In zijn artikel voor Demos, een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Instituut, ging hij uit van een doorzettende trend in lage vruchtbaarheid van de autochtone bevolking en een toenemende hogere levensverwachting.

Nu is er nog sprake van gemiddeld vier werkenden op één (gepensioneerde) oudere. Maar die verhouding verandert in rap tempo. Binnen enkele decennia zijn het nog maar twee werkenden op elke oudere die de maatschappij moet onderhouden. Een gevolg van het lage geboortecijfer in de Europese Unie en de steeds ouder wordende Europese burger. De afgelopen jaren zijn dan ook al de nodige signalen afgegeven dat de EU zich moet wapenen tegen de gevolgen van die vergrijzing. De Europese Raad van Stockholm zette in 2001 de toon met een drietal aanbevelingen:

• - 

  meer mensen aan het werk
• - 

  verlaging van de overheidsschuld
• - 

  herziening van het sociale vangnet, inclusief de pensioenstelsels

Het Europees Parlement zette onder andere in op betere faciliteiten voor een werkend echtpaar om het krijgen van (meer) kinderen te bevorderen. Ouderschapsverlof voor beide ouders, meer zekerheid voor alleenstaande moeders en goedkope leningen voor mannen en vrouwen om hun zorgtaken te kunnen combineren met een periode van studie of een vervolgopleiding. Daarnaast noemt het Parlement ook immigratie als middel om de scherpe randjes van de vergrijzing er af te halen.

Inmiddels staat de EU op het punt om een zogeheten 'blauwe kaart' in te voeren voor kennismigranten. De Europese Commissie verwacht de komende twintig jaar een tekort van naar schatting 20 miljoen specialisten vooral op het terrein van computer technologie en ‘engineering’. Met de blauwe kaart mag iemand zich gedurende twee jaar vestigen in de Unie met een optie op verlenging.

Het probleem dat zich hier voordoet, is dat tot nu toe vooral ongeschoolde migranten zich aangetrokken voelen tot de Europese Unie. De meeste (hoog)opgeleide buitenlanders migreren liever naar de Verenigde Staten. Niet zo vreemd, als je bedenkt dat een goed opgeleide migrant in Amerika een dik belegde boterham kan verdienen zonder al te veel taalproblemen. Voor ongeschoolde migranten uit Afrika en Midden-Azië is de VS een brug te ver en bovendien moeten zij dan een moordende concurrentie aangaan met bijvoorbeeld Mexicaanse migranten. Europa is mede door zijn goede sociale voorzieningen een veel aanlokkelijker perspectief.

De Europese Commissie maakt zich ondertussen grote zorgen over de pensioenvoorzieningen in de Unie. Het is maar zeer de vraag of alle 27 lidstaten in staat zullen zijn een adequaat vangnet te bieden voor de golf van gepensioneerden die er nu aan zit te komen. Vooral bij de nieuwe EU-landen in Oost-Europa zouden er zich wel eens problemen kunnen voordoen, maar ook bijvoorbeeld in Italië. Nederland staat er relatief nog goed voor, maar de huidige recessie doet onze tot nu toe gevulde pensioenfondsen ook geen goed.

De voormalig Eurocommissaris voor Interne Markt en Diensten, Charlie McCreevy, verwachte dat werkenden zich van meet af aan drukker moeten gaan maken om hun eigen pensioenvoorziening. De trend is niet langer: een leven lang werken bij een baas, maar permanente (bij)scholing en soepeler ontslagregelingen. De opbouw van een overzichtelijk pensioen bij een onderneming wordt dan steeds lastiger, te meer daar de problemen van pensioenbreuk nog lang niet zijn opgelost. McCreevy ziet echter ook wel in dat het voor veel mensen een grote opgave zal zijn om vanaf het begin voldoende geld weg te zetten voor een prettige oude dag. Hij pleit dan ook voor belastingimpulsen om de mensen aan te zetten meer te sparen.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over de vergrijzing, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.