Migratie niet zaligmakend voor vergrijzingsprobleem - Montesquieu Institute

Kan een ruimhartig migratiebeleid een oplossing bieden voor het vergrijzingsprobleem? Dat valt zeer te bezien. Enkele jaren terug rekende demograaf drs. Rob van der Erf uit dat, om de huidige verhoudingen tussen werkenden en niet-werkenden te behouden, een dermate grote instroom van migranten nodig zou zijn dat de omvang van de Nederlandse bevolking in 2100 op 100 miljoen zou uitkomen. In zijn artikel voor Demos, een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Instituut, ging hij uit van een doorzettende trend in lage vruchtbaarheid van de autochtone bevolking en een toenemende hogere levensverwachting.

Nu is nog sprake van gemiddeld vier werkenden op één (gepensioneerde) oudere. Maar die verhouding verandert in rap tempo. Binnen enkele decennia zijn het nog maar twee werkenden op elke oudere die de maatschappij moet onderhouden. Dit is een gevolg van het lage geboortecijfer in de Europese Unie en de steeds ouder wordende Europese burger. De afgelopen jaren zijn dan ook al de nodige signalen afgegeven dat de EU zich moet wapenen tegen de gevolgen van die vergrijzing. De Europese Raad van Stockholm zette in 2001 de toon met een drietal aanbevelingen:

• - 

  meer mensen aan het werk
• - 

  verlaging van de overheidsschuld
• - 

  herziening van het sociale vangnet, inclusief de pensioenstelsels

Het Europees Parlement zette onder andere in op betere faciliteiten voor een werkend echtpaar om het krijgen van (meer) kinderen te bevorderen. Ouderschapsverlof voor beide ouders, meer zekerheid voor alleenstaande moeders en goedkope leningen voor mannen en vrouwen om hun zorgtaken beter te combineren met een periode van studie of een vervolgopleiding. Daarnaast noemt het Parlement ook immigratie als middel om de scherpe randjes van de vergrijzing af te halen.

De 'blauwe kaart'

Op 25 mei 2009 werd een zogeheten 'blauwe kaart' geïntroduceerd. Dit is een werkvergunning voor 'knappe koppen' van buiten Europa, te vergelijken met de Amerikaanse 'green card'. De Europese Commissie verwacht de komende twintig jaar een tekort van naar schatting 20 miljoen specialisten vooral op het terrein van computer technologie en ‘engineering’. Met de blauwe kaart mag iemand zich gedurende twee jaar vestigen in de Unie met een optie tot verlenging.

Een probleem dat zich hierbij voordoet, is dat tot nu toe vooral ongeschoolde migranten zich aangetrokken voelen tot de Europese Unie. De meeste (hoog)opgeleide buitenlanders migreren liever naar de Verenigde Staten. Niet zo vreemd, als je bedenkt dat een goed opgeleide migrant in Amerika een dik belegde boterham kan verdienen zonder al te veel taalproblemen. Voor ongeschoolde migranten uit Afrika en Midden-Azië is de VS een brug te ver, aangezien zij dan een moordende concurrentie moeten aangaan met bijvoorbeeld Mexicaanse migranten. Europa biedt mede door zijn goede sociale voorzieningen een veel aanlokkelijker perspectief.

Pensioenvoorzieningen

De Europese Commissie maakt zich intussen grote zorgen over de pensioenvoorzieningen in de Unie. Het is zeer de vraag of alle 27 lidstaten in staat zijn een adequaat vangnet te bieden voor de op handen zijnde golf van gepensioneerden. Vooral in de nieuwe EU-landen uit Oost-Europa zouden zich problemen kunnen voordoen, maar ook Italië loopt een risico. Nederland staat er relatief nog goed voor, maar de huidige recessie doet ook onze pensioenfondsen geen goed.

De voormalig Eurocommissaris voor Interne Markt en Diensten, Charlie McCreevy, verwachtte dat werkenden zich van meet af aan drukker moeten maken om hun eigen pensioenvoorziening. De trend is niet langer een leven lang werken bij een baas, maar permanente (bij)scholing en soepeler ontslagregelingen. De opbouw van een overzichtelijk pensioen bij een onderneming wordt dan steeds lastiger, temeer omdat de problemen van pensioenbreuk nog lang niet zijn opgelost. McCreevy ziet echter in dat het voor veel mensen een grote opgave is om vanaf het begin voldoende geld weg te zetten voor een prettige oude dag. Hij pleit dan ook voor belastingimpulsen om de mensen ertoe aan te zetten om meer te sparen.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over de migratie en vergrijzing, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.