Bescherming van persoonsgegevens op internet - Montesquieu Institute

Het internet biedt haar gebruikers tal van mogelijkheden. Zo kan er via zoekmachines gericht naar informatie worden gezocht, online betaald worden voor diverse diensten en kan er ge-e-maild worden. Tijdens deze bezigheden wordt de gebruiker echter scherp in de gaten gehouden. Het internet biedt namelijk niet alleen mogelijkheden voor privégebruikers, maar ook voor bedrijven vormt het een ware bron van informatie.

Zo kan aan de hand van het internetgebruik een consumentenprofiel worden opgesteld op basis waarvan bedrijven gericht advertenties kunnen versturen. In deze situatie is het belangrijk dat er een evenwicht wordt gevonden tussen de economische belangen van bedrijven, en het recht op privacy van de internetgebruiker. Om een antwoord te vinden op de vraag hoe dit evenwicht tot stand zou moeten komen, en hoe het gewaarborgd kan worden, hield het Europees Parlement op initiatief van Europarlementariër Sophie in 't Veld (D66) op 21 januari 2008 een hoorzitting over deze kwestie.

Contents of this page

Sharing

1. De stand van zaken
2. Hoe word ik beschermd?
3. Google als big brother?

4. Argumenten in de discussie
5. Meer informatie

De hoorzitting bracht leden van de commissie Burgerlijke vrijheden van het Europees Parlement, consumentenorganisaties alsmede vertegenwoordigers van de Europese en Amerikaanse computerindustrie zoals Google en Microsoft samen, om van gedachten te wisselen over het evenwicht tussen commerciële en privébelangen. Men concludeerde dat het gebruik van gratis internetdiensten als e-mail en zoekmachines toch een zekere prijs vraagt van de internetgebruiker.

In ruil voor de geleverde diensten voorziet de gebruiker reclame-ondernemingen van persoonlijke gegevens. Met behulp van deze persoonlijke gegevens kunnen bedrijven vervolgens heel gericht adverteren, omdat ze aan de hand van het internetgedrag een klantenprofiel hebben kunnen opstellen. De hoorzitting bracht twee gemeenschappelijke zorgen naar voren. In de eerste plaats is men bezorgd over het feit dat een groot deel van de internetgebruikers zich niet bewust is van deze inbreuk op hun privacy.

Daarnaast bestaan er zorgen over de mate waarin de verkregen persoonsgegevens worden verspreid. Europarlementariër Sophie in 't Veld (D66) maakt zich zorgen over het gebrek aan controle op de verstrekking van persoonsgegevens aan derden zonder toestemming van de internetgebruiker in kwestie: "Het is de vraag wat de aanbieders met de informatie over personen kunnen en mogen doen."

In juni 2010 organiseerde Sophie in 't Veld opnieuw een 'Privacy Platform' in het Europees Parlement. Tijdens deze bijeenkomst riep de sector op regulering zo veel mogelijk te beperken, omdat extra regels innovatie en ontwikkeling kunnen belemmeren. Nieuwe regels zijn niet nodig, aangezien "privacybezwaren gebaseerd zijn op principes, en niet op technologie". Wel is de computerindustrie aan de slag gegaan om diverse middelen te ontwikkelen die transparantie en privacy bevorderen. In 't Veld zei echter dat de consument zijn macht als afnemer zal gebruiken om van privacy een prioriteit voor de sector te maken.

Nieuwe regelgeving in de maak

Op 25 januari 2012 maakte eurocommissaris van Grondrechten, Viviane Reding, plannen bekend om persoonsgegevens op internet beter te beschermen en de digitale economie te stimuleren. Burgers moeten gegevens zelf kunnen beheren en meer controle krijgen over de opgeslagen data.

Een ander punt uit de voorgestelde wet is dat data van een Europese burger of Europees bedrijf altijd onder de regels van de Europese Unie valt. Ook als die data buiten de EU wordt opgeslagen. Dat kan problemen opleveren met (bijvoorbeeld) Amerikaanse wetgeving. De Amerikaanse overheid heeft volgens haar wetgeving altijd het recht om toegang tot data te krijgen van Amerikaanse bedrijven. En dus ook tot data die Europeanen bij Amerikaanse bedrijven hebben staan.

Een van de schaduwrapporteurs bij dit wetsvoorstel, de duitser Albrecht (Groenen) heeft op 22 mei 2013 een Facebook chat georganiseerd waarin hij onder meer praktische tips gaf over hoe burgers zich kunnen beschermen tegen misbruik van hun persoonsgegevens.

EU-wetgeving op het gebied van de verwerking van persoonsgegevens moet worden uitgewerkt in nationale wetten ter bescherming van gegevens. In het geval van schendingen van een dergelijke wet kan een burger de zaak voor zijn of haar nationale rechtbank brengen. De EU is inmiddels begonnen aan het versterken van de bestaande richtlijn over de bescherming van persoonsgegevens op het gebied van telecommunicatie.

De Europese Commissie benadrukt de noodzaak om internetgebruikers te informeren over het verlies van privacy op het internet, maar vindt tot dusver weinig gehoor bij de EU-lidstaten: "Internetwetgeving is een wereldwijde zaak, waardoor het beschermen van de privacy zich niet leent voor een louter Europese aanpak." Neelie Kroes, nu eurocommissaris voor Digitale Agenda, speelt daar een grote rol bij. Een van de speerpunten van deze Digitale Agenda is namelijk de bescherming van de privacy van internetgebruikers.

In juni 2013 onstond er grote ophef in de Europese Unie over Amerikaanse spionageprogramma's die op grote schaal telefoon- en internetgegevens van burgers (mogelijk ook buiten de VS) zouden verzamelen. Dit zou het fundamentale recht op privacy en gegevensbescherming van de EU-burger in gevaar brengen.

In maart 2008 maakte internetbedrijf Google het voornemen bekend om online reclame-onderneming Doubleclick over te nemen. Doubleclick is een Amerikaans bedrijf dat via websites bijhoudt waarnaar mensen klikken en aan de hand daarvan gericht advertenties op hen afvuurt. De Europese Commissie verleende bij monde van toenmalig eurocommissaris voor Mededinging Neelie Kroes, haar goedkeuring aan deze overname.

Sinds Google Doubleclick overnam, bestaat er angst voor een allesomvattend internetimperium. Internetgebruikers maken al jaren gebruik van tal van diensten die Google aanbiedt, zoals zoekmachines, e-mail en chatten.

Google was al in het bezit van de benodigde informatie om talloze consumentenprofielen op te stellen. Nu het netwerk van Doubleclick hieraan toegevoegd is, is deze berg van persoonlijke informatie aanzienlijk gegroeid. Om tegemoet te komen aan deze angsten doet de Europese Commissie op dit moment een onderzoek naar de mogelijkheid van machtsmisbruik en de kwestie van privacy van internetgebruikers. In april 2013 waren de Europese Commissie en Google nog niet nader tot elkaar gekomen, waardoor verschillende nationale instellingen een onderzoek zijn gestart tegen het internetbedrijf.

Begin februari 2010, enkele dagen voordat Neelie Kroes Viviane Reding afloste als Commissaris voor Digitale Agenda, stond de populaire sociale netwerksite Facebook ter discussie. Het netwerk had zijn beleid gewijzigd, waardoor persoonlijke gegevens standaard voor iedereen toegankelijk waren. Kroes zei in juni tijdens een debat in het Europees Parlement scherp toezicht te willen houden op Facebook, maar ook op soortgelijke sociale media als Hyves en LinkedIn.

De discussie in het Parlement vond plaats niet alleen naar aanleiding van het gewijzigde beleid van Facebook; ook zou het sociale netwerk persoonlijke data misbruiken voor commerciële doeleinden. Europarlementariër Lambert van Nistelrooij (CDA) stelde dat profielen van minderjarige gebruikers standaard afgeschermd moeten worden van personen buiten hun netwerk. Ook pleitte Van Nistelrooij ervoor dat gebruikers beter op de hoogte worden gesteld van de risico's die het plaatsen van persoonlijke gegevens op internet met zich meebrengt.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over Google en privacy, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.