Legale immigratie buitenlands toptalent - Montesquieu Institute

Gedwongen door het uitzicht op een toenemende vergrijzing, moet de Europese Commissie op jacht naar buitenlandse arbeidskrachten. Halverwege deze eeuw is een derde van de bevolking in de Europese Unie ouder dan 65. Dat betekent volgens de Commissie dat tussen nu en 2050 de arbeidsmarkt waarschijnlijk met 20 miljoen mensen inkrimpt.

Op 25 mei 2009 werd de 'Blauwe Kaart' geïntroduceerd. Dit is een werkvergunning voor 'knappe koppen' van buiten Europa, te vergelijken met de Amerikaanse 'green card'.

Tenslotte heeft de Commissie ook voorgesteld de bewegingsruimte voor werknemers van multinationale ondernemingen die intern worden overgeplaatst te versoepelen. Zo vindt de Commissie dat de toelatingsprocedure versneld moeten worden en een verblijfs-en werkvergunning gecombineerd moet worden voor personeel van buiten de EU. Ondertussen hebben alle deelnemende lidstaten, op drie na, de Blue Card ingevoerd. Deze drie - Cyprus, Oostenrijk en Griekenland - hebben in februari 2012 een waarschuwing gekregen. Als zij hun nationale wetgeving niet aanpassen aan de Europese richtlijn, dan start de Europese Commissie een inbreukprocedure bij het Hof van Justitie.

De aanpak van de Commissie heeft de goedkeuring van het Europees Parlement. Het EP heeft er altijd op gehamerd dat het bestrijden van illegale migratie alleen kan slagen als er ook deugdelijke instrumenten aanwezig zijn om legale migratie te reguleren.

Tijdens een bijeenkomst van de Europese ministers van Justitie in juli 2008 is besloten dat naast een 'Blue Card' ook de nationale regelingen blijven bestaan. Kennismigranten mogen gaan kiezen tussen bijvoorbeeld een Nederlandse of de toekomstige Europese werkvergunning. Met deze laatste vergunning zouden ze in heel de EU aan de slag mogen. Meerdere landen, waaronder Nederland, hadden aangedrongen op behoud van de eigen regelingen.

Over de invoering van één aanvraagprocedure voor een verblijfs- en werkvergunning kon het Europees Parlement het in 2010 niet eens worden. 

Contents of this page

Sharing

1. De blauwe kaart
2. Opvattingen Europees Parlement en Europese Raad

3. Argumenten in de discussie
4. Meer informatie

De criteria voor de blauwe kaart zijn in alle lidstaten hetzelfde. Hoogopgeleide buitenlandse werknemers moeten een werkcontract hebben met een loon dat minstens anderhalf keer hoger ligt dan het gemiddelde loon in de desbetreffende lidstaat. De kaart geeft ook snel recht op het overbrengen van gezinsleden naar Europa. De EU-landen moeten de regels binnen twee jaar na invoering van de blauwe kaart hebben ingevoerd.

Een belangrijk onderdeel is het harmoniseren van de aanvraagprocedure. Is de Blue Card eenmaal binnen, dan heeft de buitenlandse werknemer in principe dezelfde rechten als een ingezetene. Wie een blauwe kaart heeft mag na 1,5 jaar in een ander EU-land gaan werken. Overigens doen Groot-Brittannië, Ierland en Denemarken niet mee.

De bedoeling is dat er een loket komt waar de buitenlander zijn vergunning kan aanvragen. Brussel wil zo een einde maken aan de enorme rompslomp om door de bureaucratie van de 27 verschillende lidstaten heen te breken. De kandidaat moet binnen 90 dagen te horen krijgen of hij in aanmerking komt voor de Blue Card. Wordt hij of zij afgewezen dan moet daar een duidelijke reden voor worden opgegeven.

Op dit moment mogen de lidstaten bepalen hoeveel buitenlands talent er jaarlijks door bedrijven mag worden aangetrokken en in welke sectoren. Bovendien mag een lidstaat een houder van een Blue Card uit een andere lidstaat de toegang weigeren. In het oorspronkelijk voorstel van de Commissie zou de buitenlandse werknemer na twee jaar het recht hebben nog eens twee jaar in een andere lidstaat te werken, als een bedrijf daar hem wil hebben. Verder wordt het buitenlands talent terug naar huis gestuurd als het tussentijds zonder werk komt te zitten.

De EU loopt met zijn pogingen hooggekwalificeerd buitenlands personeel aan te trekken overigens achterop bij de rest van de geïndustrialiseerde wereld. Ondanks het gegeven dat de markt voor hoog opgeleid personeel jaarlijks met 3 procent groeit, telt de EU momenteel niet meer dan 1,72 procent buitenlands toptalent. In landen als Australië is dat bijna 10 procent, in Canada ruim 7 procent , 5,3 procent in Zwitserland en 3,2 procent in de Verenigde Staten.

Het Europees Parlement is positief over de daadkracht van de Commissie. In september 2007 nam het Europees Parlement een verslag aan waarin gepleit wordt voor de invoering van de Blue Card.

De inspanningen van de Commissie op het terrein van het stroomlijnen van de legale toegang van buitenlandse arbeidskrachten, moeten in de ogen van het EP niet ten koste gaan van een 'brain drain' in ontwikkelingslanden: een uittocht van hoogopgeleiden zodat in die landen tekorten ontstaan. Brussel wil daarom zien te voorkomen dat lidstaten die in specifieke sectoren problemen hebben, bijvoorbeeld gezondheidszorg, actief gaan werven in de derde wereld.

Al in 1999 werd de door de Europese Raad in het Finse Tampere de basis gelegd voor een evenwichtig immigratiebeleid. Maar de aanslagen van 11 september 2001 in New York en Washington gooiden veel roet in het eten. De lidstaten concentreerden zich voornamelijk nog op het bestrijden van illegale immigratie (uit angst voor terreuraanslagen) en mensenhandel. Pas in 2006 keerde legale migratie weer terug op de agenda van de raad.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over de nieuwe regelgeving, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie  te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.