Europees Parlement - Montesquieu Institute

Het Europees parlement (EP) 2009-2014 bestaat uit 736 leden plus de voorzitter van het Europees Parlement. Nederland is momenteel vertegenwoordigd met 25 parlementariers afkomstig uit 9 Nederlandse Partijen. De meeste van hen zijn aangesloten bij een Europese Fractie.

De zeggenschap van het Europees Parlement (EP) verschilt per beleidsterrein. In de meeste gevallen heeft is het EP medewetgever, maar op een aantal beleidsterreinen zijn de bevoegdheden van het EP zeer beperkt. Initiatiefrecht heeft het EP niet. Het EP heeft wel controlebevoegdheid en kan de Europese Commissie als geheel (maar individuele commissarissen niet) wegsturen.

De verkiezingen voor het Europees Parlement in Nederland zijn qua systematiek vergelijkbaar met de Tweede Kamerverkiezingen. Omdat er niet zo veel Nederlandse EP-zetels te verdelen zijn, zijn er echter relatief veel stemmen nodig om een zetel te veroveren. Onderdanen uit andere EU-lidstaten mogen onder bepaalde voorwaarden kiezen en gekozen worden in Nederland, en Nederlanders mogen meedoen aan de EP-verkiezingen in andere lidstaten.

In juli 2009 trad het Statuut van het Europees Parlement in werking. Op basis van dit statuut wordt de bezoldiging (salaris) van Europarlementariërs vastgesteld. Enkele leden die al voor de verkiezingen van 2009 in het Parlement zaten hebben ervoor gekozen hun oude nationale regeling en de daarbij behorende bezoldiging te behouden.

Vergeleken met de binnenlandse politici spelen Nederlandse europarlementariërs een marginale rol in de media en in de Nederlandse politiek. Wel maken binnenlandse politici geregeld een overstap naar het Europees Parlement (EP) en andersom. De opkomst bij de verkiezingen voor het EP is veel lager dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen en vertoonde tot 1999 een dalende trend. In sommige debatten (met name over Europa) gunt de Tweede Kamer spreekrecht aan Nederlandse europarlementariërs.

In Nederland vonden in 1979, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004 en 2009 verkiezingen plaats voor de Nederlandse vertegenwoordigers in het Europees Parlement. De opkomst daalde van 58,1 procent van de kiesgerechtigden in 1979 naar 36,7 procent in 2009 (een stijging ten opzichte van het  in 1999 bereikte dieptepunt van 30%). In alle 5 de zittingsperiodes waren CDA, PvdA en VVD vertegenwoordigd in het Europees Parlement.