Hoge Raad - Montesquieu Institute

De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege van ons land. De belangrijkste taak is het beoordelen van uitspraken van lagere rechters (meestal gerechtshoven), de zogenaamde cassatierechtspraak. Op deze manier probeert de Hoge Raad ervoor te zorgen dat er niet al te veel verschil in de vonnissen van rechters ontstaat, en dat de procedures goed worden nageleefd. Wanneer de Hoge Raad een zaak opnieuw bekijkt verricht zij geen nieuw onderzoek, maar kijkt ze alleen of het recht goed is toegepast.

De Hoge Raad heeft nog een aantal andere taken. Ze geeft advies over de interpretatie van het internationale recht en mag Nederlandse wetten toetsen aan internationale verdragen. De regering kan de Hoge Raad ook om advies vragen bij beleid dat over de rechtspraak gaat. Daarnaast kan de Hoge Raad rechters schorsen of ontslaan, en is de Hoge Raad de rechtbank waar misbruik van bevoegdheden van hoge ambtsdragers (ministers en staatssecretarissen, en Eerste en Tweede Kamerleden) wordt behandeld.

De Hoge Raad heeft een sterke zelfstandige positie. De rechters vallen niet onder het algemene beheer van de rechtbanken en gerechtshoven, en de procureurs-generaal vallen niet onder het openbaar ministerie. De inhoudelijke kant van het werk van de Hoge Raad is gescheiden van de bedrijfsvoering; voor dat laatste is de minister van Justitie uiteindelijk verantwoordelijk. Organisatorisch valt de Hoge Raad uiteen in drie delen; raad (rechters), parket (procureurs-generaal) en een wetenschappelijk bureau. Die drie delen worden ondersteund door één gezamenlijke ondersteunende dienst. In totaal werken een kleine honderd mensen bij de Hoge Raad.