Turkije & Europese Unie: Willen we ze er wel bij? - Montesquieu Institute

De onderhandelingen over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie zijn in oktober 2005 gestart. Zowel Turkije als de Europese Unie verwachten dat het Turks lidmaatschap van de EU voor beide partijen veel economisch voordeel zal opleveren. Ook de stabiliteit in de wereld zou daarbij gebaat kunnen zijn. De verwachting was in 2005 dat de onderhandelingen zeker 10 tot 15 jaar duren en het is zelfs niet zeker of ze wel succesvol afgesloten zullen worden.

Een land kan namelijk pas toetreden als het aan de Europese eisen voldoet. Voordat Turkije kan toetreden, moet het land aan de Kopenhagen-criteria voldoen en moeten de bepalingen uit de Associatie- en Coöperatieovereenkomst worden nageleefd. Nu is er de laatste tien jaar in Turkije naar Europese maatstaven al veel ten goede veranderd, maar op een aantal wezenlijke punten gaan de hervormingen Europa niet snel genoeg. Zo moet er volgens de Europese Commissie bijvoorbeeld harder gewerkt worden aan

• - 

  een betere bescherming van de vrijheid van meningsuiting
• - 

  de verdere beperking van de politieke invloed van het leger
• - 

  het tegengaan van huiselijk geweld tegen vrouwen
• - 

  de rechtsbescherming van niet-Islamitische geloofsgenootschappen

Sommige hervormingen liggen binnen Turkije erg gevoelig, zodat te verwachten valt dat er de komende jaren nog menige hindernis genomen zal moeten worden. Op korte termijn is de kwestie van het toelaten van schepen en vliegtuigen uit Cyprus zo'n hindernis. De Europese Unie stelt dat als eis voor voortzetting van de onderhandelingen. Maar Turkije heeft daar moeite mee, omdat Cyprus niet erg meewerkt aan het doorbreken van het isolement van het Turkse deel van Cyprus.

In Turkije leeft bij sommigen de indruk dat de Europese Unie steeds nieuwe en strengere eisen stelt. Hierdoor bestaat er twijfel of de EU ook echt wilt dat Turkije toetreedt. Het land zelf wil graag de voordelen van toetreding tot de Europese Unie benadrukken, mits het ook echt welkom is in de Unie.

De Europese Commissie heeft haar jaarlijkse voortgangsrapport geschreven over de status van de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Het Europees Parlement heeft daar, onder leiding van rapporteur Ria Oomen-Ruijten (CDA), als reactie een verslag over geschreven. In dit verslag zet het Europees Parlement zijn mening over het voortgangsrapport uiteen.

De Europarlementariërs vinden dat Turkije vooruitgang heeft geboekt door een aantal grondwetswijzigingen die het land heeft doorgevoerd. Toch betreurt het Parlement de langzame vorderingen op het gebied van mensenrechten. Er blijven dan ook nog een aantal uitdagingen voor Turkije kan toetreden tot de EU:

• - 

  Het conflict met Cyprus: Turkije weigert nog steeds schepen en vliegtuigen uit Cyprus toe te laten
• - 

  Het land zal zelfcensuur in de Turkse media moeten tegengaan. Momenteel kunnen journalisten bijvoorbeeld nog vervolgd worden als zij bewijsmateriaal publiceren van mensenrechtenschendingen in Turkije.
• - 

  De situatie van vrouwen zal verbeterd moeten worden. Het Europees Parlement is nog steeds bezorgd over het aantal eermoorden en gedwongen huwelijken in het land.
• - 

  De rechten van religieuze minderheden worden nog ondoende beschermd in Turkije.

De Europarlementariërs hebben lange onderhandelingen gevoerd over de formulering van het ontwerpverslag. Uiteindelijk is er een compromis gevonden en worden in de tekst de toetredingsonderhandelingen 'het beginpunt van een langdurig proces met een open einde' genoemd.

Een gevoelig punt voor de toetreding van Turkije is de strijd tussen de Turkse autoriteiten en de Koerdische arbeiderspartij PKK, een organisatie die op de lijst van terreurorganisaties van de EU staat. Hoewel het Europees Parlement het geweld van de vanuit Irak opererende PKK sterk veroordeelt, eist zij toch dat de Turkse regering haar militaire acties staakt en de grenzen van de Irakese staat eerbiedigt. Er moeten duurzame en vreedzame oplossingen worden gevonden voor het conflict.

Het Parlement pleit voor het bevorderen van de Koerdische cultuur binnen de Turkse staat, zodat mensen uit beide bevolkingsroepen elkaar gaan accepteren. Daarnaast moeten de Turkse autoriteiten nauwer samenwerken met de Koerdische regionale regering in Irak om terroristische aanslagen vanuit Irak onmogelijk te maken.

In Europa gaan er stemmen op de onderhandelingen met Turkije te staken omdat het géén Europees land zou zijn. Zo heeft de Franse president Sarkozy voorgesteld Turkije een alternatief partnerschap aan te bieden. In juni 2007 blokkeerde Frankrijk het openen van onderhandelingen met Turkije over de euro. Sarkozy sprak daarbij uit dat Frankrijk geen plek ziet in de EU voor Turkije.

Op 24 januari 2010 is een onderzoek gepubliceerd naar de mening van EU-burgers over toetreding van Turkije. Het onderzoek toonde aan dat evenveel EU-burgers voor als tegen de komst van Turkije bij de EU zijn. In 2009 werd een enquête gehouden onder de burgers van vijf EU-landen (Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Polen en Spanje), waaruit bleek dat 47 procent voor de komst van Turkije was, 47 procent tegen. 6 procent had geen mening. Het onderzoek werd gehouden door drie Universiteiten in Istanbul, Granada en Madrid.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven .

Uw reactie

Door op Uw reactie  te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.