United Nations (UN) - Montesquieu Institute

Deze intergouvernementele organisatie waarvan 193 landen lid zijn, is opgericht in 1945 en komt op voor de internationale vrede en veiligheid. De Verenigde Naties (VN) zijn een mondiale organisatie van overheden, samenwerkend op het gebied van internationaal recht, mondiale veiligheid, behoud van humanitaire rechten, ontwikkeling van de wereldeconomie en het onderzoek naar sociaal-maatschappelijke en culturele ontwikkelingen.

De VN heeft een intergouvernementele structuur, wat inhoudt dat de samenwerking plaatsvindt tussen de regeringen van de 193 lidstaten. De lidstaten behouden hun eigen beslissingsbevoegdheid bij de besluitvorming. Deze intergouvernementele structuur verschilt van de supranationale besluitvorming - zoals bij enkele organen van de Europese Unie - waarbij lidstaten hun beslissingsbevoegdheid op verschillende beleidsterreinen afstaan aan een hogere autoriteit.

Contents of this page

Uitgebreid

Sharing

1. Basiskenmerken
2. Doelstelling
3. Organisatie
4. Eerdere secretarissen-generaal

5. Leden
6. Financiering
7. Meer informatie

De grondslag van de VN is vastgelegd in het 'Handvest van de Verenigde Naties'. Dit document bepaalt de rechten en plichten van de lidstaten en legt de organen en procedures van de Verenigde Naties vast. De beginselen en doelstellingen die hierin worden beschreven zijn:

• - 

  handhaving internationale vrede en veiligheid;
• - 

  ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen die zijn gegroeid op eerbied voor het beginsel van gelijke rechten en van zelfbeschikking van volken;
• - 

  bereiken van internationale samenwerking bij oplossen van mondiale vraagstukken van economische, sociale, culturele en humanitaire aard;
• - 

  bevorderen van respect voor mensenrechten en fundamentele vrijheden;
• - 

  dienen als centrum om pogingen van de volken tot het bereiken van gemeenschappelijke doeleinden met elkaar in overeenstemming te brengen.

De VN-familie van organisaties bestaat uit:

• - 

  De VN zelf, die zes hoofdorganen omvat: de Algemene Vergadering, de Veiligheidsraad, het Secretariaat, het Internationaal Gerechtshof, de Economische en Sociale Raad (ECOSOC) en de Trustschapsraad. Al deze organen zijn gevestigd in New York, behalve het Internationaal Gerechtshof, dat bevindt zich in Den Haag;
• - 

  De VN-programma's en -fondsen - waaronder het VN-kinderfonds (UNICEF), het VN-ontwikkelingsprogramma(UNDP) en het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) - die zich inzetten voor ontwikkeling, humanitaire hulp en mensenrechten;
• - 

  Gespecialiseerde organisaties actief op gebieden als gezondheidszorg, landbouw, internationale luchtvaart en meteorologie. De gespecialiseerde organisaties, verbonden met de VN door speciale overeenkomsten, doen hun werk in samenspraak met de VN, maar zijn afzonderlijke, autonome organisaties.

De huidige secretaris-generaal van de VN is de Zuid-Koreaan Ban Ki-Moon. Hij is op 1 januari 2012 begonnen aan zijn tweede termijn van vijf jaar.

Hervormingen

Er wordt binnen de VN een permanent debat gevoerd over het hervormen van diverse VN-instellingen. Er bestaat grote onenigheid tussen de lidstaten over de aard en reikwijdte van de hervormingen. Over het doel zijn de lidstaten - en de VN-organisatie zelf - het wel eens; de VN moet de uitdagingen van de 21ste eeuw beter het hoofd kunnen bieden. Omdat te realiseren moet de VN efficiënter werken.

1997-2006 Kofi Annan (Ghana)

1992-1996 Boutros Boutros-Ghali (Egypte)

1982-1991 Javier Pérez de Cuéllar (Peru)

1972-1981 Kurt Waldheim (Oostenrijk)

1961-1971 U Thant (Birma)

1953-1961 Dag Hammarskjöld (Zweden)

1946-1952 Trygve Lie (Noorwegen)

1945-1946 Gladwyn Jebb, waarnemer (Verenigd Koninkrijk)

Voor een overzicht van de 193 landen die lid zijn van de VN klik hier .

Europese Unie en de VN

In 2008 is de samenwerking tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties verder versterkt door de uitbreiding van de verschillende netwerken van contactpunten en de invoering van samenwerking en dialoog op alle gebieden van de buitenlandse betrekkingen van beide organisaties (vrede, veiligheid, mensenrechten, economische en sociale zaken, ontwikkeling en humanitaire hulp). Naast nauwe interactie op politiek en operationeel niveau hebben er talrijke bijeenkomsten op hoog niveau plaats tussen de vertegenwoordigers van de Europese Commissie en die van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

Voorts heeft de Europese Unie het hervormingsproces van de Verenigde Naties verder ondersteund, evenals de consolidatie en efficiënte werking van de nieuwe organen die naar aanleiding van de wereldtop van 2005 zijn opgericht. Nadat gevraagd was om als institutionele donor aan de bijeenkomsten deel te nemen, heeft de Europese Gemeenschap met name deelgenomen aan de werkzaamheden van de Commissie voor vredesopbouw.

In 2010 probeerde de Europese Unie zijn status als waarnemer uit te breiden en meer rechten te krijgen. Waarnemende leden van de VN hebben standaard het recht te spreken tijdens de Algemene Vergadering, maar niet om te stemmen of documenten en voorstellen in te dienen. Per waarnemend lid kan de Algemene Vergadering van de VN besluiten om meer rechten toe te kennen. Het stemrecht kunnen zij echter nooit krijgen. De EU wilde meer rechten krijgen zodat het gemakkelijker zou worden om met één stem te spreken en voorstellen niet meer via EU-lidstaten gedaan zouden hoeven worden.

Het voorstel de EU uitgebreide rechten te geven werd in september 2010 door de VN verworpen. Behalve Australië, Nieuw-Zeeland en Canada, die protesteerden tegen de arrogante manier waarop de EU het voorstel presenteerde, was ook de groep van Caribische landen tegen, omdat zij niet dezelfde rechten zouden krijgen als de EU. Een hernieuwde poging om volwaardig lid te worden kon in mei 2011 wel op steun rekenen. Het Hongaars voorzitterschap van de EU had de resolutie zo aangepast dat ook andere regionale organisaties (zoals de Afrikaanse Unie of de Arabische Liga) dezelfde rechten kunnen krijgen als zij daarom vragen.

De budgetten van de Verenigde Naties worden gefinancierd op twee manieren: via toegewezen en vrijwillige contributies van lidstaten (burgers kunnen eventueel ook vrijwillige contributies leveren aan de organisatie, hoewel deze uiteraard van minder belang zijn door de grootte van de contributies). Het reguliere tweejarige budget van de organisatie en de gespecialiseerde organisaties wordt gefinancierd door toegewezen contributies.

De Algemene Vergadering keurt het budget goed en bepaalt daarmee gelijk de grootte van de contributie per lidstaat. Deze wordt grotendeels gebaseerd op de relatieve capaciteit van elke lidstaat om te betalen. Deze capaciteit wordt onder andere opgebouwd uit de hoogte van het nationaal inkomen van een lidstaat.

Gespecialiseerde programma's en organisaties die niet in het algemene budget van de Verenigde Naties zitten (zoals UNICEF) worden volledig gefinancierd door vrijwillige contributies van lidstaten. Het gaat hier voornamelijk om financiële contributies, maar bepaalde programma's krijgen ook donaties in natura (zoals tarwe voor het Wereldvoedselprogramma).

website UN (en)

website UNRIC (nl)