Customs policy

 

sfeerimpressie: paspoort

Binnen de EU bestaat vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal. De afwezigheid van douaneformaliteiten is een essentieel onderdeel van de interne markt, die de economische integratie tussen de lidstaten bevordert. Zonder de aanwezigheid van de douane-unie zouden belangrijke elementen van een geïntegreerd Europa, zoals een gezamenlijk landbouwbeleid, handelsbeleid en economisch beleid, niet kunnen bestaan.

Een belangrijk onderdeel van het gemeenschappelijk douanebeleid is de bestrijding van fraude (ontduiking van invoertarieven), grensoverschrijdende criminaliteit en smokkel.

Voor goederen die worden geïmporteerd naar de Unie, bestaan nog wel invoerrechten: het gemeenschappelijk buitentarief. De douanetarieven op import uit het buitenland zijn één van de belangrijkste directe inkomstenbronnen van de Europese Unie. Deze tarieven worden mede bewaakt in het kader van het Europese buitenlandse handelsbeleid. De lidstaten dragen de opbrengsten van deze tariefheffingen volledig over aan de Europese Unie.

Op 1 december 2008 zijn nieuwe regels in werking getreden voor de belasting- en rechtenvrije invoer vanuit landen buiten de Europese Unie. Reizigers betalen minder bij invoer van goederen die zich in hun persoonlijke bagage bevinden.

Contents

enveloppe

Sharing

  1. Ontwikkeling in vogelvlucht
  2. Wie doet wat
  1. Juridisch kader
  2. Meer informatie

1.

Ontwikkeling in vogelvlucht

Achtergrond en doelstellingen van het beleid

In 1968 richtten de zes lidstaten van de Europese Gemeenschap een tariefunie op. Alle douanerechten en handelsbeperkingen tussen de landen werden opgeheven. Bovendien werd een gemeenschappelijk buitentarief ingevoerd. De tariefunie was een succes; terwijl de handel tussen 1958 en 1972 verdriedubbelde, groeide de handel tussen de lidstaten met een factor 9.

In 1988 werd een belangrijke stap genomen in het vereenvoudigen van de douane-formaliteiten. Het "Enig Document" (ED) werd ingevoerd, waardoor 150 andere documenten overbodig werden gemaakt. Tegelijkertijd werd andere wetgeving aangenomen, waardoor de tariefunie een douane-unie werd.

Op 1 januari 1993 schaften de lidstaten van de Europese Unie alle douaneformaliteiten af. Er bestaan overigens nog wel incidentele controles ter bestrijding van bijvoorbeeld drugssmokkel. De EU werd één enkel grondgebied zonder binnengrenzen. Voor de handel tussen lidstaten, en daarmee gepaard de economische integratie, was dit een mijlpaal, omdat het passeren van de binnengrenzen geen administratieve lasten meer met zich meebracht. In 1994 is alle douanewetgeving samengebracht in één wetboek, dat voor de gehele Unie geldt.

De EU heeft voor de komende jaren de volgende doelen gesteld:

  • - 
    het ontwerpen van een stelsel van duidelijke regels dat gunstig is voor de internationale handel;
  • - 
    het verstrekken van middelen aan de Gemeenschap en de lidstaten om het beleid uit te voeren;
  • - 
    de EU beschermen tegen oneerlijke en illegale handel, ook ter bescherming van het milieu en de volksgezondheid.

Om deze drie strategische doelen te kunnen bereiken, heeft de Commissie vijf actielijnen uitgezet.

  • 1. 
    Vereenvoudiging en rationalisatie van de wetgeving. Ten eerste om fraude effectiever te kunnen opsporen en ten tweede om het bedrijfsleven meer ruimte te geven om te groeien.
  • 2. 
    Verbetering van de douanecontroles. Met name door het toepassen van nieuwe technologieën en verfijnen van de procedures.
  • 3. 
    Zorgen voor een goede dienstverlening aan het bedrijfsleven. Voornamelijk door het vereenvoudigen van procedures en toegankelijker maken van douane-informatie.
  • 4. 
    Verbetering van de opleiding van douanepersoneel, zodat voorzien kan worden in de behoefte aan opgeleide douane-ambtenaren en het eventueel opzetten van een Europese douane-academie. 
  • 5. 
    Verbetering van de internationale douanesamenwerking. Hierbij is het van belang dat de vertegenwoordiging van de Gemeenschap binnen internationale organisaties wordt verbeterd. Ook gezamenlijke fraudebestrijding met internationale partners kan worden doorontwikkeld.

Slimmere controles

Jaarlijks zijn er honderden miljoenen mensen die de buitengrens van de EU oversteken. De Europese Commissie presenteerde op 28 februari 2013 een plan om de controles aan de grenzen van de Europese Unie te moderniseren, een pakket voor 'Smart Borders'. Door gebruik te maken van de nieuwste technologieën moet de wachttijd worden teruggebracht. Tegelijkertijd moet een nieuw systeem het gemakkelijker maken bij te houden hoe lang iemand in de EU verblijft, om zo illegaal verblijf te bestrijden. De EU-lidstaten en het Europees Parlement moeten de plannen nog beoordelen.

Toegang van personen tot de Europese Unie is ook nauw verbonden met het visumbeleid.

Economische integratie en buitenlandse handel

Voor goederen die worden geïmporteerd naar de Unie, bestaan nog wel invoerrechten: het gemeenschappelijk buitentarief. Deze tarieven worden mede bewaakt in het kader van het Europese buitenlandse handelsbeleid. De lidstaten dragen de opbrengsten van deze tariefheffingen volledig over aan de Europese Unie. De douaneheffingen vormen dan ook een van de belangrijkste inkomstenbronnen op de begroting van de Unie.

De hoogte van het gemeenschappelijk douanetarief kan per product verschillen. Het uitgangspunt is altijd dat producten van Europese bodem moeten kunnen concurreren met producten van buitenaf. Vervolgens bepaalt de economische gevoeligheid van het product hoe hoog de douanerechten zullen zijn. Zo zullen grondstoffen en halffabrikaten niet zwaar worden belast, omdat deze meestal niet worden geproduceerd binnen de EU. Zo kan de industrie binnen de EU beschikken over net zo goedkope grondstoffen als de industrie in het land van herkomst.

Sinds het ontstaan van de interne markt van de EU is de handel tussen de lidstaten en met onze internationale partners sterk gegroeid. De EU is zelfs het grootste handelsblok ter wereld geworden. De Unie gaat handelsovereenkomsten aan in het kader van de Wereld Handelsorganisatie (WTO), maar onderhandelt ook met afzonderlijke landen en groepen van landen.

Behalve de heffingen op buitenlandse producten, heeft de EU nog meer instrumenten om haar eigen handel te beschermen.

  • - 
    Extra douaneheffingen bij oneerlijke concurrentie. Buitenlandse producenten kunnen mogelijk onrechtmatig gesubsidieerd worden, waardoor zij hun producten tegen te lage prijzen kunnen afzetten op de Europese markt. De EU kan in dat geval sancties opleggen in de vorm van extra douaneheffingen op het product. De sanctionering is altijd conform de regels van het WTO.
  • - 
    Kwantitatieve invoerbeperkingen. De EU kan de invoer van producten uit lagelonenlanden (tijdelijk) beperken in gevallen waar de eigen industrie wordt bedreigd. Dat kan ondernemingen soms genoeg adem geven om zich aan de nieuwe situatie aan te passen.

Bestrijding van smokkel en grensoverschrijdende criminaliteit

Het wegvallen van de binnengrenzen stimuleert niet alleen de handel tussen lidstaten, maar verlaagt tevens de drempels voor grensoverschrijdende criminaliteit binnen de Unie. De Europese lidstaten stemmen het gezamenlijke douanebeleid dan ook nauw af met het beleid inzake Justitie en Binnenlandse Zaken.

Om fraude met douanetarieven te voorkomen, wordt gegevensuitwisseling tussen lidstaten van de Unie vereenvoudigd met een computersysteem, het Schengen Informatie Systeem (SIS). Hiermee kunnen lidstaten gegevens uit de opsporingsregisters van de aangesloten landen uitwisselen.

In 1997 kwam er Europese regelgeving ter voorkoming, opsporing en bestraffing van smokkel in belastbare goederen (bijvoorbeeld alcohol en tabak). Ook zijn toen maatregelen afgekondigd die grensoverschrijdende achtervolging mogelijk maken wanneer politiediensten handel in onder meer gevaarlijke en giftige afvalstoffen, cultuurgoederen, drugs en wapens op het spoor komen.

Verschillende Europese programma's zijn verzorgd om douaneambtenaren uit de Unie te trainen op de bestrijding van deze criminaliteit.

Versterking van de buitengrenzen

De Europese Unie is op 1 mei 2004 uitgebreid met 10 nieuwe lidstaten. De oostgrenzen van de Unie zijn verschoven van Duitsland en Oostenrijk naar onder meer de Baltische staten, Polen, Slowakije en Hongarije. Voor de Europese Unie als geheel was het bijzonder belangrijk dat de douanediensten van deze nieuwe lidstaten voldoende uitgerust zouden zijn om het hoofd te bieden aan mogelijke smokkel.

Sinds 2005 werkt het Europese agentschap Frontex aan de versterking van de Europese buitengrenzen.

Douanedienst in relatie tot andere beleidsvelden van de EU

De uitvoering van het douanebeleid levert een concreet aandeel in andere beleidsvelden van de Europese Unie.

  • - 
    Volksgezondheid en milieu. Door het verrichten van invoercontroles worden gezondheidsrisico's door onder andere voedingsmiddelen, radioactieve stoffen, verdovende middelen en vuurwapens verkleind. Verder wordt illegale handel in bedreigde diersoorten en het transport van gevaarlijke stoffen voorkomen of gecontroleerd.
  • - 
    Landbouw- en visserijbeleid. Op de invoer van landbouwproducten worden extra douanerechten geheven. De rechten bestaan uit meerdere elementen, zoals een variabel element en een seizoenselement. Zo wordt er gepoogd een stabiele en betaalbare voedselvoorziening voor de burger te handhaven.

Lees meer

Bron

Taal

Soort Informatie

Europese Unie

NL

Portaal Douane

2.

Wie doet wat

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie  en de Raad van Ministers  een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Belastingen en douane-unie, toezicht en fraudebestrijding:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden  i.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

De besluitvorming over algemene tarieven verloopt volgens de procedure zonder deelname Europees Parlement. Overige maatregelen worden de Commissie vastgesteld.

De raadsformatie die beslist over het douanebeleid is de Raad Concurrentievermogen: interne markt, industrie en onderzoek. Besluiten worden genomen met gekwalificeerde meerderheid.

Vertegenwoordiger voor Nederland in de Raad is:

Overeenstemming in de Raad van de Europese Unie sluit de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

3.

Juridisch kader

Het douanebeleid van de Europese Unie vindt haar basis in het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VwEU):

4.

Meer informatie

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Overig

Contents

enveloppe
Huisje
RSS
twitter
Volg ons via