Prof.Dr.Ir. J.J.C. (Joris) Voorhoeve - Montesquieu Institute

Zeer voorkomende hoogleraar en wetenschapper, die in 1986 nogal verrassend Ed Nijpels opvolgde als fractieleider van de VVD. Was directeur van de Telders-stichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD, en daarna hoogleraar internationale betrekkingen in Wageningen. Werd in 1982 Tweede Kamerlid en was aanvankelijk buitenland-woordvoerder. Lijsttrekker in 1989. Op hem bleef het stempel staan van een in de politiek verdwaalde professor. Streed met vicepremier De Korte om het leiderschap van de VVD. Werd op koninginnedag 1990 vervangen door Frits Bolkestein. Stapte daarna weer over naar de wetenschap, als directeur van Instituut Clingendael. Keerde in 1994 echter terug als minister van Defensie en kreeg daar te maken met het Srebenica-drama. Na zijn ministerschap Tweede Kamerlid en hoogleraar. Stapte in 2010 over van de VVD naar D66.

VVD
in de periode 1982-2011: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister, directeur wetenschappelijk instituut partij, lid Raad van State, staatsraad
Joris Jacob Clemens (Joris) geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 22 december 1945

levensbeschouwing
geen godsdienstpartij(en)

• - 

  D'66 (Democraten 1966), van 1969 tot 1971 
• - 

  VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), van 1975 tot september 2010 
• - 

  D66 (Democraten 1966), vanaf juni 2009 (naast zijn lidmaatschap van de VVD) 

• - 

  medewerker afdeling beleidsanalyse, Wereldbank te Washington, van 1973 tot 1977 
• - 

  medewerker WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid), van 1977 tot 1 december 1979 
• - 

  directeur Prof.Mr. B.M. Teldersstichting, wetenschappelijk bureau van de VVD, van 1 december 1979 tot 1 oktober 1982 
• - 

  bijzonder hoogleraar internationale betrekkingen en ontwikkelingen, Landbouwhogeschool te Wageningen, van 25 september 1980 tot september 1986 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 10 januari 1991 
• - 

  fractievoorzitter VVD Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 juli 1986 tot 30 april 1990 
• - 

  buitengewoon hoogleraar internationale organisatie, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 september 1990 tot 22 augustus 1994 
• - 

  directeur Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen "Clingendael" te 's-Gravenhage, van 1 januari 1991 tot 22 augustus 1994 
• - 

  minister van Defensie, van 22 augustus 1994 tot 3 augustus 1998 
• - 

  minister belast met de coördinatie van aangelegenheden de Nederlandse Antillen en Aruba betreffende en met zorg voor de aan de Nederlandse Antillen en Aruba te verlenen hulp en bijstand, van 24 augustus 1994 tot 3 augustus 1998 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 mei 1998 tot 1 december 1999 
• - 

  bijzonder hoogleraar politiek-bestuurlijke aspecten van internationale organisaties, Universiteit Leiden, vanaf 1 oktober 1998 (vanaf 1999 avondcolleges) 
• - 

  lid Raad van State, van 1 december 1999 tot 1 oktober 2006 
• - 

  lid Raad van State in buitengewone dienst, van 1 oktober 2006 tot 1 september 2010 
• - 

  deeltijd-hoogleraar internationale veiligheidstudies, NLDA (Nederlandse Defensie Academie), vanaf 1 oktober 2006 
• - 

  staatsraad, Raad van State, van 1 september 2010 tot 1 januari 2011 
• - 

  lector internationale vrede, recht en veiligheid, Haagse Hogeschool, vanaf 14 januari 2011 

vorige

• - 

  secretaris werkgroep buitenland D'66 
• - 

  lid commissie buitenland VVD 
• - 

  lid formatieteam VVD, van 26 mei 1986 tot 14 juli 1986 
• - 

  politiek leider VVD, van 15 december 1986 tot 30 april 1990 

lijsttrekkerschap etc.

• - 

  lijsttrekker VVD Tweede Kamerverkiezingen 1989, van 1 juli 1989 tot 6 september 1989 

huidige

• - 

  lid Trilateral Commission 
• - 

  voorzitter bestuur Stichting bijzondere leerstoel terrorismebestrijding, Universiteit Leiden, vanaf maart 2006 
• - 

  voorzitter Raad van Toezicht Oxfam/Novib, vanaf 1 juni 2007 
• - 

  voorzitter Adviescommissie voor Vrede en Veiligheid 
• - 

  voorzitter ECCP (European Center for Conflict Prevention) te 's-Gravenhage, vanaf 2007 
• - 

  lid AIV (Adviesraad Vrede en Veiligheid), vanaf februari 2009 (tevens voorzitter permanente commissie Vrede en Veiligheid) 

vorige

• - 

  lid Adviesraad Defensie-aangelegenheden, vanaf 1980 (nog in 1982) 
• - 

  lid adviescommissie ontwapening van de minister van Buitenlandse Zaken, vanaf 1980 (nog in 1982) 
• - 

  lid algemeen bestuur "Stichting Vredes Politiek" 
• - 

  lid hoofdbestuur EBN (Europese Beweging in Nederland) 
• - 

  lid bestuur Vereniging voor Internationale Ontwikkeling 
• - 

  lid Noord-Atlantische Assemblée 
• - 

  voorzitter Stichting "Help de Afghanen" 
• - 

  lid raad van advies Atlantic Exchange Program 
• - 

  incidentele gastcolleges 
• - 

  lid AIV (Adviesraad Vrede en Veiligheid), van november 1990 tot augustus 1994 
• - 

  lid Commissie Dienstplicht, van 29 september 1991 tot augustus 1994 
• - 

  lid Nationale Adviesraad voor Ontwikkelingssamenwerking, van april 1992 tot augustus 1994 
• - 

  lid bestuur Society for International Development 
• - 

  lid Raadgevende Comité van de Europese Commissie voor de openstelling van de markt voor overheidsopdrachten 
• - 

  voorzitter NGIZ (Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken), tot oktober 2005 
• - 

  voorzitter bestuur "World Population Foundation" 

afgeleide functies, presidia etc.

• - 

  voorzitter vaste commissie voor Defensie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 22 mei 1990 tot 10 januari 1991 
• - 

  lid Afdeling Advisering (Raad van State), vanaf 1 september 2010 

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
erelid NGIZ (Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken)voortgezet onderwijs

• - 

  driejarige h.b.s., "Haags Montessori Lyceum" te 's-Gravenhage 

hoger beroepsonderwijs

• - 

  Hogere Landbouwschool te Ede, tot 1965 

academische studie

• - 

  ontwikkelingseconomie, Landbouwhogeschool te Wageningen, van 1965 tot 1971 
• - 

  politicologie, Rijksuniversiteit Leiden, van 1968 tot 1971 
• - 

  leer der internationale betrekkingen, Johns Hopkins University (V.S.), tot 1972 (Master of Arts) 

promotie

• - 

  sociale wetenschappen, Johns Hopkins University (V.S.), 1 september 1973 (doctor of philosophy) 

als parlementariër

• - 

  Was aanvankelijk buitenland-woordvoerder van de VVD-Tweede Kamerfractie 
• - 

  Interpelleerde op 5 april 1990 minister Hirsch Ballin over criminaliteitsbestrijding 
• - 

  Hield zich, nadat hij afgetreden was als fractievoorzitter, onder meer bezig met internationale milieuvraagstukken. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)

• - 

  Was verantwoordelijk voor een ingrijpende reorganisatie- en afslankingsoperatie bij defensie als uitvloeisel van de eerder aanvaarde Prioriteitennota. In november 1994 bracht hij samen met staatssecretaris Gmelich Meijling een brief uit, waarin een bij de formatie afgesproken extra bezuinigingstaakstelling werd ingevuld. Besparing werd onder meer gezocht door betere samenwerking tussen de krijgsmachtonderdelen, door intensivering van internationale samenwerking en door vertraging van investeringen. Er vond een grootschalige personeelsinkrimping plaats. De opschorting van dienstplicht werd vervroegd van 1 januari 1997 naar april 1996. 
• - 

  Schrapte in 1995 bij K.B. artikel 62 uit het Statuut van het Koninkrijk, waardoor de voorgenomen onafhankelijkheid van Arubu per 1 januari 1996 verviel. Aruba behield wel de mogelijkheid om later het Koninkrijksverband te verlaten. In een protocol worden afspraken tussen Nederland en Aruba vastgelegd over rechtshandhaving, financieel-economisch beleid en budgettaire zaken. 
• - 

  Had de politieke verantwoordelijkheid voor het optreden van Nederlandse VN-militairen ('blauwhelmen') in Bosnië en Kroatië. Met name de gedwongen ontruiming van het 'veilige gebied' rond Srebenica door de militairen en de daarop volgende etnische zuivering, leidde tot vele vragen, die de minister in oktober 1995 in een rapportage beantwoordde. Verklaarde in juni 2005 in het interview met NRC Handelsblad in 1995 te hebben willen aftreden. Minister-president Kok en VVD-leider Bolkestein hielden dat tegen. 
• - 

  Verdedigde in 1997 en 1998 in beide Kamers samen met minister Dijkstal met succes het voorstel (eerste lezing) tot herziening van de grondwettelijke bepalingen over de verdediging (artikel 100 over inlichtingen aan het parlement over deelname aan vredesmissies) 

als bewindspersoon (wetgeving)

• - 

  Bracht in 1997 samen met staatssecretaris Gmelich Meijling de Kaderwet dienstplicht (Stb. 139) tot stand, waarin de opschorting van de dienstplicht en de omvorming van de krijgsmacht in een vrijwilligers leger is geregeld. Er zijn voorzieningen getroffen voor het geval de dienstplicht niet langer opgeschort is. 

algemeen

• - 

  Zette zich als Kamerlid in voor dissidenten in de Sovjet-Unie en voor het door de Sovjet-Unie bezette Afghanistan 
• - 

  Versloeg in 1986 bij de verkiezing voor fractievoorzitter Henk Koning, die zich op instigatie van Theo Joekes als tegenkandidaat had aangemeld. Hij kreeg 15 stemmen, Koning kreeg er 10. 
• - 

  Zijn positie van fractievoorzitter werd verzwakt door de strijd die hij met viceminister-president Rudolf de Korte streed om het politiek leiderschap van de VVD. Die strijd werd nimmer beslecht (al werd De Korte's positie steeds zwakker). De Korte duidde de situatie aan als 'duolisme'. Het gebrek aan leiderschap was mede oorzaak van de kabinetscrisis van mei 1989. 
• - 

  Was in april 1989 als enige van de VVD-fractie bereid het kabinetsvoorstel over de afschaffing van het reiskostenforfait te aanvaarden. Toen bleek dat de gehele fractie zijn lijn wilde volgen, overwoog hij zijn positie ter discussie te stellen. Uiteindelijk legde hij zich echter neer bij de wens van de fractie, die vervolgens de confrontatie met het kabinet aanging. 
• - 

  Wilde in 1996 aftreden na het verongelukken van het militaire transportvliegtuig "Hercules" op vliegveld Eindhoven, waarbij 34 inzittenden omkwamen. Er was geen sprake geweest van adequaat levensreddend optreden van de hulpdiensten en hij voelde zich daarvoor verantwoordelijk. Minister-president Kok en vicepremier Dijkstal weerhielden hem van aftreden. 

uit de privésfeer

• - 

  Zijn vader was uitgever 
• - 

  Een zus van hem was gehuwd met een zoon van ir. S.H. Visser, minister 

woonplaats
's-Gravenhage

ridderorden
Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 30 oktober 1998

buitenlandse onderscheidingen
Grosse Verdienstkreuz des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland, 4 april 1995

hobby's
klassieke muziek (speelt waldhoorn)publicaties

• - 

  "Naar het derde ontwikkelingsdecennium", in "Economische Statistiek Berichten" (23 februari 1977) 
• - 

  "Peace, profits and principles: a study of dutch foreign policy, 1945-1977" (dissertatie, 1979) 
• - 

  "Internationale macht en interne autonomie"; voorstudies en achtergronden van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, (1980) 
• - 

  "Noodhulp en internationale politiek" (oratie, 1980) 
• - 

  "De slinkende rol van Nederland", in "Internationale Spectator" (februari 1981 
• - 

  "Naar een liberaal ontwikkelingsbeleid", in: "Liberaal Reveil" (augustus 1982) 
• - 

  "The European community's development program", in: "Finance and development IMF/World Bank, XIII nr. 3. 
• - 

  "Trends in official development assistance", in "Finance and development IMF/World Bank, XIV no. 2." 
• - 

  "Pacifism and neutralism in Western Europe", in "Conflict Quarterly", (1982) 
• - 

  "Van West-Europa naar Groot Europa" (oratie, 1991) 
• - 

  "Labiele vrede. Balans" (1995) 
• - 

  "From War to the Rule of Law", verkenning voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (2007) 
• - 

  "Rechtsstaat in Ontwikkelingslanden" (2008) 
• - 

  "Negen plagen tegelijk. Hoe overleven we de toekomst?" (2011) 
• - 

  diverse publicaties in (wetenschappelijke) tijdschriften 

kinderen
3 kinderen

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
1 stiefdochter

vader
J.H.C. Voorhoeve, Johannes Hermanus Cornelis

moeder
H.C.J. Teusse, Hendrika Clementine Julie