Drs. G. (Gerard) van Leijenhorst - Montesquieu Institute

In de CHU een representant van het vooral op de Veluwe voorkomende orthodoxe protestantisme. Trouwe werker, die zich vooral met onderwijszaken bezighield. Behoorde in ethische zaken tot de uiterste rechtervleugel (stemde als enige CDA'er tegen de voorstellen over abortus en euthanasie). Was voor hij de politiek in ging scheikundeleraar in Almelo en Gouda. Actief in diverse organisaties van protestants-christelijke signatuur (met name op onderwijsgebied). In het kabinet-Van Agt II als staatssecretaris belast met minderhedenbeleid en rampenbestrijding. In het kabinet-Lubbers I staatssecertaris van onderwijs. Stond welwillend tegenover het Zuid-Afrikaanse Apartheidsbewind.

CHU, CDA
in de periode 1971-1994: lid Tweede Kamer, staatssecretaris
Gerard (Gerard) geboorteplaats en -datum
Ede, 11 juni 1928

overlijdensplaats en -datum
Garderen (gem. Barneveld, Gld.), 28 december 2001

levensbeschouwing

• - 

  Gereformeerd (lid Gereformeerde Gemeenten) 
• - 

  Hervormd (lid Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk) 

partij(en)

• - 

  CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 11 oktober 1980 
• - 

  CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980 

• - 

  leraar schei- en natuurkunde v.w.o./h.a.v.o., "Christelijk Lyceum" te Almelo, van augustus 1954 tot augustus 1955 
• - 

  leraar schei- en natuurkunde v.w.o./h.a.v.o., "Christelijk Lyceum" te Gouda, van augustus 1955 tot augustus 1971 
• - 

  lid gemeenteraad van Gouda, van 1 september 1970 tot 1 september 1971 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 augustus 1971 tot 11 september 1981 
• - 

  staatssecretaris van Binnenlandse Zaken (onder meer belast met minderhedenbeleid en rampenbestrijding), van 11 september 1981 tot 4 november 1982 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 8 november 1982 
• - 

  staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen (belast met basisonderwijs en de verzorgingsstructuur), van 8 november 1982 tot 14 juli 1986 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juni 1986 tot 17 mei 1994 

• - 

  lid bestuur CHU kiesvereniging Gouda (nog in 1971) 
• - 

  lid bestuur CHU Kamerkring Leiden (nog in 1971) 
• - 

  lid hoofdbestuur en Unieraad CHU, van 1962 tot 1968 
• - 

  lid dagelijks bestuur CHU, van oktober 1968 tot 24 september 1971 
• - 

  waarnemend secretaris CHU, van 1 september 1969 tot 28 november 1969 
• - 

  secretaris CHU, van 28 november 1969 tot 24 september 1971 
• - 

  redacteur CHU-weekblad "De Nederlander" 
• - 

  tweede vicefractievoorzitter CDA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 januari 1978 tot 11 september 1981 

lijsttrekkerschap etc.

• - 

  Was in 1981 en 1982 nummer 3 op de kandidatenlijst van het CDA bij de Tweede Kamerverkiezingen (de hoogst geplaatste voormalige CHU'er) 

• - 

  eindredacteur "Wapenveld", maandblad van de orthodox-protestantse studentenvereniging CSFR, omstreeks 1965 en nog in 1969 
• - 

  voorzitter FSO (Federatie van Schippersorganisaties) 
• - 

  lid raad van beheer Protestants-Christelijke besturenraad 
• - 

  lid bestuur Hervormde internaten voor schipperskinderen 
• - 

  lid bestuur Christelijk onderwijs voor schipperskinderen 
• - 

  lid bestuur Stichting Watertransport 
• - 

  lid bestuur Christelijke blindenbibliotheek 
• - 

  lid afdelingsraad Protestants-Christelijk onderwijs, KBO 
• - 

  lid Raad van Beheer, Unie "School en Evangelie" 
• - 

  lid bestuur van enige Christelijke scholen 
• - 

  lid bouw- en restauratiecommissie, Nederlandse Hervormde kerk 
• - 

  voorzitter CBOB (Christelijke Bond van Ondernemers in de Binnenvaart), van januari 1976 tot september 1981 
• - 

  voorzitter bestuur Christelijk onderwijs voor schipperskinderen 
• - 

  lid raad van bestuur NPRC (Stichting Nederlandse Particuliere Rijnvaartcentrale) 
• - 

  voorzitter raad van bestuur NPRC (Stichting Nederlandse Particuliere Rijnvaartcentrale) 
• - 

  lid bestuur Stichting Bijzondere Leerstoelen Onderwijsrecht, omstreeks april 1989 en nog in maart 1993 
• - 

  voorzitter Christelijke Lectuurcentrale, omstreeks januari 1990 en nog in maart 1993 
• - 

  voorzitter Commissie Toekomst voor Protestants-Christelijk Onderwijs, tot 1990 
• - 

  lid algemeen bestuur PCO (Protestants-Christelijk Onderwijs), omstreeks maart 1991 en nog in maart 1993 
• - 

  lid bestuur Federatie Protestants-Christelijke Instellingen Thuiszorg, omstreeks maart 1992 en nog in maart 1993 
• - 

  voorzitter Stichting "Levenswensverklaring", vanaf januari 1997 
• - 

  lid bestuur Gemeenschap van Zendings-Diaconessen in Nederland, omstreeks 2000 
• - 

  lid bestuur Protestants-Christelijke Vereniging Jeugdzorg, PCK, omstreeks 2000 
• - 

  voorzitter Israël Comité Nederland 

afgeleide functies, presidia etc.

• - 

  plaatsvervangend lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 juni 1977 tot juni 1981 
• - 

  voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Kampeerwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 juni 1977 tot januari 1981 
• - 

  voorzitter bijzondere commissie voor Culturele Minderheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 juni 1980 tot 11 september 1981 
• - 

  voorzitter vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 september 1986 tot 17 mei 1994 

lager onderwijs

• - 

  Prot.Chr. lagere school te Barneveld 

voortgezet onderwijs

• - 

  h.b.s.-b, "Rijks Hogere Burgerschool" te Amersfoort, tot juli 1948 

academische studie

• - 

  schei- en natuurkunde, Rijksuniversiteit Utrecht, van september 1948 tot 7 juli 1954 

als parlementariër

• - 

  Was onderwijswoordvoerder van de CHU- en CDA-Tweede Kamerfracties. Hield zich ook bezig met minderhedenbeleid, culturele zaken en ontwikkelingssamenwerking, en in de periode 1972-1977 tevens met milieubeleid en kernenergie. 
• - 

  Voerde in 1974 het woord bij de behandeling van de Nota inzake het drugbeleid en wijziging van de Opiumwet 
• - 

  Interpelleerde op 19 september 1974 minister Van Kemenade over de algemene en bijzondere aspecten verbonden aan de totstandkoming van de door de Minister van Onderwijs en Wetenschappen voorgestelde Stichting Leerplanontwikkeling 
• - 

  Was in 1980/1981 woordvoerder van de CDA-fractie bij de behandeling van de ontwerp-Kampeerwet 

opvallend stemgedrag

• - 

  In 1976 stemden hij en Tolman als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) motie-Koekoek over het staken van de ontwikkelingshulp aan Cuba 
• - 

  Behoorde in 1978 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een motie-Terlouw stemde waarin de regering werd gevraagd aan de VS en andere NAVO-bondgenoten mee te delen dat de Kamer productie van de Neutronenbom afwees 
• - 

  Stemde in 1979 als enige van zijn fractie tegen een motie-Brinkhorst over de wenselijkheid van feitelijke contacten met de PLO 
• - 

  Behoorde in 1979 tot de minderheid van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Aanpassing aan de richtlijn van de EG inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen stemde 
• - 

  Behoorde in 1979 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een motie van fractiegenoot J.N. Scholten stemde, waarin om een actievere Nederlandse rol in Europees verband werd gevraagd bij het instellen van een olieboycot tegen Zuid-Afrika 
• - 

  In december 1980 stemden Couprie en hij als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel Wet afbreking zwangerschap 
• - 

  In 1981 stemden Schakel en hij als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel Goedkeuring van het voornemen tot opzegging van het cultureel verdrag met Zuid-Afrika 
• - 

  Stemde in 1992 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel inzake de instantloterij 
• - 

  Stemde in 1993 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel Algemene Wet gelijke behandeling (anti-discriminatiewet) 
• - 

  Stemde in 1993 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel over euthanasie (melding levensbeëindiging) 

takenpakket (bewindspersoon)

• - 

  Was als staatssecretaris van Binnenlandse Zaken belast met 1. de coördinatie van het minderhedenbeleid; 2. het bevorderen van de uitvoering van de Arbeidsomstandighedenwet voor de burgerlijke openbare dienst; 3. de aangelegenheden betreffende de brandweer, alsmede de rampenbestrijding en hulpverlening; 4. de coördinatie van het beleid met betrekking tot de civiele verdediging; 5. andere aan hem van geval tot geval toevertrouwde aangelegenheden. 
• - 

  Was als staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen belast met aangelegenheden op het terrein van 1. het directoraat-generaal voor het basisonderwijs; 2. de directie Verzorgingsstructuur, met dien verstande dat niet tot zijn taak werd gerekend de coördinatie van het onderwijsvoorrangsbeleid. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)

• - 

  In 1987 verwierp de Eerste Kamer het door hem verdedigde wetsvoorstel Onderwijsvoorrangswet 

als bewindspersoon (wetgeving)

• - 

  Bracht in 1982 de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs (ISOVSO) in het Staatsblad (Stb. 730) en in bracht 1984 de Overgangswet ISOVSO (Stb. 653) tot stand. De ISOVSO regelde voor 10 jaar het onderwijs aan kinderen die aangewezen waren op een orthopedagogische benadering, zoals dove en slechthorende, blinde en slechtziende, meervoudig gehandicapte, en langdurig zieke kinderen en (zeer) moeilijk lerende kinderen of kinderen met leer- en opvoedingsmogelijkheden. In de wet stonden bepalingen over bekostiging van zowel openbare als bijzondere scholen, het toezicht en de vereisten aan onderwijzend personeel. De Overgangswet ISOVSO regelde behalve het overgangsrecht ook inwerkingtreding van de ISOVSO per 1 januari 1985. 
• - 

  Bracht in 1983 de Overgangswet Wet op het basisonderwijs (OWBO) (Stb. 727) tot stand, die de overgang van kleuter- en lager-onderwijs naar basisonderwijs per 1 augustus 1985 regelt 
• - 

  Bracht in 1986 samen met minister Deetman een wet (Stb. 255) tot stand tot wijzigingen in het bekostigingsstelsel voor het basisonderwijs. Hiermee worden de voorstellen van werkgroep-Londo doorgevoerd. Er wordt niet meer uitgegaan van de werkelijke uitgaven van scholen in voorgaande jaren, maar van noodzakelijke kosten (de normatieve onderwijskosten). Het financiële beheer van scholen moet daardoor worden verbeterd en de kosten voor het basisonderwijs beter beheersbaar worden. Het Londo-stelsel wordt met terugwerkende kracht per 1 augustus 1985 ingevoerd. 

algemeen

• - 

  Was in 1971 medeondertekenaar van een brief aan het moderamen van de generale synode van de Hervormde Kerk waarin verontrusting werd uitgesproken over 'verwereldlijking' en gebruik voor revolutionaire doeleinden van het Evangelie 
• - 

  Stemde in 1977 in de CDA-fractie tegen de abortusparagraaf in het ontwerp-regeerakkoord van CDA en VVD 

uit de privésfeer

• - 

  De voormalige CHU-Tweede Kamerfractie organiseerde in de zomer van 1999 een reünie bij Van Leijenhorst thuis, omdat hij toen al ernstig ziek was 
• - 

  Zijn vader was landbouwer 

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Gouda, H. Rietbergstraat 16, omstreeks 1970 en nog in 1972 
• - 

  Garderen, Paleisweg 7, omstreeks 1973 (nog in 1990) 

ridderorden

• - 

  Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1982 
• - 

  Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 26 augustus 1986 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid CSFR (Civitas Studiosorum in Fundamento Reformato)literatuur/documentatie

• - 

  H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983) 
• - 

  T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988) 
• - 

  J.M. Bik, "Christelijk politicus van kleine stappen. Gerard van Leijenhorst (1928-2001)", NRC Handelsblad, 31 dec. 2001 

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Nieuwerkerk aan den IJssel, 8 november 1956

echtgeno(o)t(e)/partner
G.H. Swets, Geertruida Hendrika

kinderen
4 kinderen

vader
W. van Leijenhorst, Willem

geboorteplaats en/of -datum
Ede, 20 oktober 1893

moeder
B. van Driesten, Berendina

geboorteplaats en/of -datum
Harskamp, 14 december 1899

beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer

beroep grootvader (moederskant)
landbouwer