F. (Fedde) Schurer - Montesquieu Institute

In de Kamer de spreekbuis van een kleine pacifistische minderheid in de PvdA. Belangrijke Friese dichter van vroom gereformeerde huize, die in 1929 als onderwijzer aan een christelijke school in Lemmer werd ontslagen omdat zijn antimilitaristische opvattingen onbijbels zouden zijn. Sloot zich aan bij de CDU en werd onderwijzer aan een openbare school in Amsterdam. Onderging de invloed van Karl Barth en J.J. Buskes en werd in 1938 lid van de SDAP. Na de oorlog als hoofdredacteur van de Friese Koerier tegelijk politicus en taalkunstenaar. Militant strijder voor het gebruik van Fries in onderwijs en rechtsverkeer. Een principiële man die van nature koos voor de onderliggende partij.

PvdA
in de periode 1956-1963: lid Tweede Kamer
Fedde (Fedde) geboorteplaats en -datum
Drachten (gem. Smallingerland, Frl.), 25 juli 1898

overlijdensplaats en -datum
Heerenveen, 19 maart 1968

levensbeschouwing

• - 

  Gereformeerd, tot 1930 
• - 

  Gereformeerd (Gereformeerde Kerken in Hersteld Verband), van 1930 tot 1938 
• - 

  Hervormd, vanaf 1938 

partij(en)

• - 

  ARP (Anti-Revolutionaire Partij) (korte tijd in jaren twintig) 
• - 

  CDU (Christelijk-Democratische Unie), van 1930 tot 1938 
• - 

  SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1938 tot 9 februari 1946 
• - 

  PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946 

• - 

  knecht bij een timmerman te Lemmer (na lagere school) 
• - 

  onderwijzer Christelijke lagere school te Lemmer, van 1919 tot 1930 
• - 

  onderwijzer Openbare lagere school te Amsterdam, van 1930 tot 1946 
• - 

  lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 2 juli 1935 tot 1 maart 1936 
• - 

  hoofdredacteur "De Friese Koerier" (aanvankelijk "De Heerenveense Koerier") te Heerenveen, van 1 maart 1946 tot 1 augustus 1963 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 november 1956 tot 5 juni 1963 
• - 

  ambteloos (gepensioneerd), van 1 augustus 1963 tot 19 maart 1968 

• - 

  secretaris CDU afdeling Lemmer 
• - 

  lid PvdA-commissie "Oorlog en Vrede", van 1961 tot 1962 

• - 

  redactaur tijdschrift "Yn us eigen tael", van 1925 tot 1936 
• - 

  redacteur tijdschrift "Frisia", van 1927 tot 1935 
• - 

  redacteur illegale tijdschrift "De Rattelwacht" 
• - 

  lid hoofdbestuur Kristlik Frysk Selskip 
• - 

  publicist Fries literair tijdschrift "De Tsjerne", van 1946 tot 1968 (oprichter) 

lager onderwijs

• - 

  Prot.Chr. lagere school te Lemmer 

voortgezet onderwijs

• - 

  onderwijzersopleiding Christelijke Normaalschool te Lemmer, van 1917 tot 1919 

overige opleidingen

• - 

  avondonderwijs vaktekenschool 

als parlementariër

• - 

  Hield zich als Tweede Kamerlid vooral bezig met volksontwikkeling, jeugdontwikkeling en vrijetijdsbesteding 
• - 

  Voerde in 1963 tijdens de interpellatie-Kranenburg over de affaire-Bidault als tweede PvdA'er het woord en verdedigde daarin vurig de persvrijheid 

opvallend stemgedrag

• - 

  In 1960 stemden hij en Franssen als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel inzake de instelling van de Nieuw-Guinea Raad 
• - 

  Behoorde in 1963 tot de 19 leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het 'Generalbereinigungs-verdrag' met Duitsland stemde 
• - 

  Behoorde in 1963 met Franssen en Koopman tot de minderheid van zijn fractie die tegen de legering van Duitse militairen in Nederland stemde 

algemeen

• - 

  Was medeoprichter van een afdeling van "Kerk en Vrede" 
• - 

  Werd in 1929 door het bestuur van de school voorgedragen voor ontslag vanwege zijn pacifistische levensovertuiging 
• - 

  Beledigde in 1951 in een hoofdartikel opzettelijk de Heerenveense kantonrechter Wolthers om zo een discussie uit te lokken over het Fries in het rechtsverkeer. Hij noemde in november 1951 het gedrag van de kantonrechter, die weigerde een zaak tegen een veearts in het Fries te behandelen, 'kinderachtig, beledigend en treiterend'. De dag waarop hij in Leeuwarden moest voorkomen, 16 november 1951, werd bekend als Knuppelvrijdag, omdat de politie de knuppel nodig had om de orde te handhaven op het Zaaiveld, het plein voor de rechtbank. Hij kreeg een voorwaardelijke straf van twee weken met een proeftijd van drie jaar. Na de rechtzaak werd hij door de toegestroomde menigte op de schouders genomen. In maart 1952 werd hij in hoger beroep veroordeeld tot een boete van 150 gulden of 30 dagen hechtenis. 
• - 

  Atoompacifist. Stemde daarom steeds tegen alle artikelen van de begrotingen van Defensie die verband hielden met kernbewapening. 
• - 

  Volgens gedeputeerde Bomans de beste spreker in de Staten van Noord-Holland. 
• - 

  Werd bij zijn overlijden getypeerd als één van de grootste dichters van Friesland 

uit de privésfeer

• - 

  In Wolvega staat een standbeeld van hem; in Lemmer is hij in reliëf afgebeeld aan de muur van de bibliotheek 
• - 

  Zijn vader was scheepstimmerman (schuitenmakersknecht) 
• - 

  Zijn echtgenote was onderwijzeres in Lemmer 

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
diverse pseudoniemen (opsomming in BWSAN)

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Drachten, van 25 juli 1898 tot 1904 
• - 

  Lemmer, van 1904 tot 1930 
• - 

  Amsterdam, vanaf 1930 
• - 

  Heerenveen, Burg. Falkenaweg 80, omstreeks 1948 
• - 

  Heerenveen, J.H. Kruisstraat 6, omstreeks 1956 en nog in 1961 

overige onderscheidingen en prijzen

• - 

  Regeringsprijs voor verzetspoëzie, 1945 
• - 

  Gijsbert Japicxprijs voor poëzie, 1949 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

• - 

  lid Anti-Revolutionaire kieskring "Vrijheid en Recht" (gedurende 1 jaar) 
• - 

  lid Jongfryske Mienskip, van 1917 tot 1919 
• - 

  lid Kristlik Frysk Selskip, vanaf 1919 
• - 

  lid Christelijke Auteurskring, vanaf 1936 
• - 

  lid Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden, vanaf 1939 
• - 

  lid PEN-club, vanaf 1945 
• - 

  lid Vereeniging van Letterkundigen 

publicaties

• - 

  "Fersen" (1925) 
• - 

  "Utflecht" (1930) 
• - 

  "Fen twa wallen" (1940) 
• - 

  "Vox Humana" 
• - 

  "Fingerprinten" 
• - 

  "Simson" (toneelstuk) 
• - 

  "Protestants protest" (1954) (tegen het mandement) 
• - 

  "De beslagen spiegel" (1969) (autobiografie) 

literatuur/documentatie

• - 

  J.J. Buskes, "Hoera voor het leven" (1959), pp. 162-166 
• - 

  "Dichter, Biwegingsman, Politicus, Journalist. In man mei folle talenten", Friese Koerier, 20 maart 1968 
• - 

  G.R. Zondergeld, "Schurer, Fedde (1898-1968)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 541 
• - 

  D.H. Hak, "Schurer, Fedde", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 5, 456 
• - 

  T. Steenmeijer-Wielenga, "Schurer, Fedde", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel II, 146 
• - 

  H.J. Langeveld, "Protestants en Progressief. De Christelijk-Democratische Unie 1926-1946" 
• - 

  Winkler Prins Jaarboek 1969 

Biografisch Woordenboek(en)

• - 

  biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland 
• - 

  biografie opgenomen in Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme 
• - 

  biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland 

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

archivalia
brieven, Frysk Letterkundich Museum en Dokumentaesjesintrum te Leeuwardenhuwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Lemmer, 1 juli 1924

echtgeno(o)t(e)/partner
W. de Vries, Willemke (Willy)

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
1 zoon (geadopteerd)

vader
B. Schurer, Bauke

geboorteplaats en/of -datum
Leeuwarden, 13 december 1864

moeder
G. Wagenaar, Grietje

geboorteplaats en/of -datum
Lemmer, 23 september 1861