Duurzaamheidstop Rio+20 - Hoofdinhoud
Van 20 tot en met 22 juni 2012 vond in Rio de Janeiro de VN-duurzaamheidstop plaats, twintig jaar na de zeer succesvolle top in Rio in 1992. Rio+20 moest gaan leiden tot nieuwe internationale verplichtingen voor duurzame ontwikkeling op hoog politiek niveau. De top moest uitmonden in afspraken over een groene economie en in een versterking van het VN-milieuprogramma UNEP.
Contents of this page
Sharing
In juni 1992 vond de VN-Conferentie inzake Milieu en Ontwikkeling plaats in Rio de Janeiro. Er werd overeenstemming bereikt over twee belangrijke teksten: de Verklaring van Rio en Agenda 21. De Verklaring van Rio is een zeer beknopte tekst die bestaat uit 27 Principes, de zogenaamde 'Rio Principes'. Veel van deze principes zijn toonaangevende bouwstenen geworden voor zowel internationaal als nationaal en lokaal beleid rond leefmilieu en duurzame ontwikkeling.
Agenda 21 is een zeer lijvig document, dat de karakteristieken heeft van een wereldwijd actiegericht beleidsdocument voor duurzame ontwikkeling. Het document heeft een groot belang aangezien het op intergouvernementeel niveau werd overeengekomen.
Met deze twee documenten, evenals met de aan de Top van Rio gerelateerde verdragen en verklaringen, vooral het Kaderverdrag inzake Klimaatverandering, het Biodiversiteitsverdrag, het Verdrag inzake Verdroging en de Bossenverklaring, definieerden de toenmalige wereldleiders een duidelijke agenda voor duurzame ontwikkeling voor de komende 10 jaar.
Het klimaatverdrag, aangenomen op de Rio Conferentie in 1992, voorzag onder meer in een regeling die de geïndustrialiseerde landen ertoe aanzette maatregelen te nemen om voor 2000 de emissies van broeikasgassen te beperken en te streven naar stabilisatie op termijn ten opzichte van het uitgangspunt 1990.
In december 1997 werd het Kyoto-protocol bij het Klimaatverdrag ondertekend. Dit Protocol omvat het akkoord tussen de zogenaamde ‘Annex-I-landen’, de geïndustrialiseerde landen, om door middel van gedifferentieerde, wettelijk bindende afspraken hun broeikasgasemissies globaal met gemiddeld 5,2% te verminderen tussen 1990 en de periode 2008-2012.
In januari 2000 werd het Protocol van Cartagena inzake Bioveiligheid aangenomen, onder artikel 19 van het Biodiversiteitsverdrag. Het Protocol bevat een mechanisme om bij de handel van genetisch gemanipuleerde producten, voldoende bescherming te bieden tegen mogelijke negatieve effecten op het behoud en het duurzaam gebruik van biologische diversiteit en volksgezondheid of sociaal-economische aangelegenheden.
Op de top in Rio draaide het om zeven thema's: banen, energie, steden, voedsel, water, oceanen en rampen. Door de economische crisis is de werkloosheid in de wereld toegenomen, en door de bevolkingsgroei is er in de nabije toekomst alleen maar méér werk nodig. Daarnaast is er sprake van milieuverandering door de uitstoot van broeikasgassen en raken onze energiebronnen in rap tempo op.
Er is dus behoefte aan een toename van 'groene banen': meer duurzame werkgelegenheid. Omdat steeds meer mensen in de steden wonen, en omdat de uitstoot van CO2 vooral plaatsvindt in en aan de rand van de steden, verdienen de steden extra aandacht.
Op dit moment lijden bijna 1 miljard mensen op de wereld honger. Tot 2050 zal de wereldbevolking toenemen met nog eens ruim 2 miljard mensen. De vraag is dus hoe we deze 3 miljard mensen op een duurzame manier kunnen voeden, vooral nu onze oceanen en zeeën al worden leeggevist.
De oceanen en zeeën moeten worden beschermd, om het leven daar te behouden en om drinkwater voor toekomstige generaties veilig te stellen. De afgelopen jaren hebben is gebleken dat steden kwetsbaar zijn voor natuurrampen. Omdat steeds meer mensen in steden wonen, moeten die bevolkingsconcentraties worden aangepast zodat het aantal slachtoffers van rampen beperkt kan blijven.
De zeven thema's leidden tot twee grote vraagstukken. Allereerst hoe we een groene economie gaan opbouwen om duurzame ontwikkeling te genereren om daarmee armoede de wereld uit te helpen. Het tweede vraagstuk gaat over de vraag hoe we internationaal beter kunnen coördineren, communiceren en samenwerken voor duurzame ontwikkeling.
Het doel van de conferentie was om oplossingen te zoeken voor beide vraagstukken en politieke steun zeker te stellen. Daarnaast vond er een evaluatie plaats van de voortgang bij het uitvoeren van internationale afspraken en verdragen. Ten slotte had de conferentie tot doel om nieuwe uitdagingen te signaleren. De conferentie had drie doelstellingen:
-
1.de politieke betrokkenheid voor duurzame ontwikkeling garanderen
-
2.evalueren waar we 20 jaar na de eerste Wereldtop in Rio staan
-
3.aandacht voor nieuwe dringende problemen waarmee we wereldwijd te kampen hebben
De onderhandelingen over een concepttekst verliepen zeer moeizaam. Nadat bleek dat er geen overeenstemming bereikt kon worden, kwam gastland Brazilië met een eigen concepttekst. Ook deze concepttekst kon niet iedereen tot vreugde stemmen. Het voornaamste punt van kritiek was dat de focus vooral op armoedebestrijding ligt waardoor andere thema's te weinig aandacht zouden krijgen.
Tijdens de interparlementaire conferentie werd de inzet van de Europese Unie voor Rio, zoals vastgesteld in de Milieuraad van 9 maart 2012, toegelicht door de Europese Commissie en konden vertegenwoordigers van nationale parlementen en het Europees Parlement hun ideeën over de concrete uitkomsten van Rio+20 met elkaar uitwisselen.
Van uitgesproken leiderschap van het Braziliaanse gastland was op dat moment amper sprake, dit bijvoorbeeld in tegenstelling tot de rol die Japan tijdens de Biodiversiteitstop of Mexico tijdens de klimaatonderhandelingen vorig jaar gespeeld hebben.
De argwaan van ontwikkelingslanden ten opzichte van groene economie is groot en deze economie wordt door sommigen gezien als een soort nieuw groen protectionisme. Het is van essentieel belang dat de nadruk wordt gelegd op het feit dat groene economie een middel is om duurzame ontwikkeling te bereiken en geen doel op zich. Nieuwe acties in het kader van groene economie doen met andere woorden de geleverde inspanningen rond het opstellen en uitwerken van duurzame ontwikkelingsplannen en strategieën niet teniet
Na afloop van de conferentie overheerste vooral teleurstelling. De onderhandelingen tijdens Rio+20 voegden nauwelijks iets toe aan de concepttekst, die door velen als zwak werd gezien. Ook werden er weinig concrete doelstellingen voor voedselveiligheid en duurzaam gebruik van water en energie geformuleerd.
Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over Rio+20. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger.
Tip: na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.
Twintig jaar na de succesvolle top is de tijd rijp voor een nieuw akkoord
In 1992 bereikten 172 landen een principe akkoord: er moest worden ingezet op duurzame ontwikkeling en verbetering van het leefmilieu. Hier kwamen meerdere belangrijke verdragen uit voort. Één daarvan was het Verdrag van Kyoto, ook wel het Kyoto-protocol genoemd. Het doel van dit verdrag was de uitstoot van broeikasgassen te verminderen met gemiddeld 5,2% ten opzichte van 1990. Dit doel moest tussen 2008 en 2012 worden gehaald. In 2010 werd duidelijk dat dit doel waarschijnlijk gehaald gaat worden, zij het dankzij de economische crisis, die zorgde voor een teruggang in de economische activiteit. Twintig jaar later is het tijd voor een nieuwe duurzaamheidstop die uit moet monden in tal van verdragen en protocollen.
In deze tijd van economische malaise zal de economie prioriteit krijgen
Veel landen en politici zijn van mening dat in deze tijd van economische crisis, het niet gepast is maatregelen te nemen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, omdat die alleen maar zullen leiden tot het afremmen van de toch al broze en lage economische groei. Tot de crisis over is willen zij zich richten op het aanwakkeren van de economische groei, omdat de werkgelegenheid daarmee ook toe zal nemen. De toppen in Kopenhagen (2009) en Durban (2011) laten zien dat een vergaand akkoord op dit moment onmogelijk is. Daarbij komt dat 2012 het jaar is van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De kans dat de VS een nieuw verdrag tekent is kleiner dan ooit.
Maatregelen om het milieu te beschermen zijn goed voor de economie
Maatregelen die als doel hebben de uitstoot te verminderen, kunnen ook leiden tot groei van de economie en de werkgelegenheid. De investeringen in zonne-energie van Spanje en de investeringen in windenergie van Denemarken hebben ertoe geleid dat beide landen op dit moment koploper zijn op het gebied van hernieuwbare energie. Technologisch gezien liggen ze voorop en de kostprijzen zijn al spectaculair gedaald. De verwachting is dat de vraag naar Spaanse zonnepanelen en Deense windmolens in de toekomst zal stijgen wat als gevolg zal hebben dat de werkgelegenheid in die landen zal toenemen.
Uw reactie
Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.
